Serbest bölgelerde tüketime konu eşyada KDV istisnası ve ihracat teslimlerinde SBİF tevsik edilebileceği

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : B.02.1.GÜM.0.06.12.00-804.03.v06 Konu : Serbest Bölgelerde Tüketim 14.02.2011 / 3880 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Müsteşarlığımıza intikal eden olaylarla ilgili olarak, Maliye Bakanlığı ile yapılan muhtelif yazışmalar sonucunda, ithalat vergilerine tabi eşyanın (özellikle akaryakıt cinsi) serbest bölgelerde tüketilmesinin, vergisel yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile mümkün olabileceği anlaşılmıştır. Bu hususta, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığından alınan ve bir örneği ilişikte gönderilen 9/08/2010 tarihli 73071 sayılı yazıda, serbest bölgede bulunan ve serbest dolaşımda olmayan (ithalat vergilerine tabi) eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak yada tüketilmemek kaydıyla bu bölgelere konulması gerektiğinden bu kapsamda bu bölgelerde kullanılan yada tüketilen serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın KDV Kanununun 16/1-c maddesi uyarınca KDV'den istisna tutulmasının mümkün olmadığı; serbest dolaşımda bulunan bir eşyanın ise bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlanması kaydıyla serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mal olarak değerlendirilebileceği ve serbest dolaşımda bulunan eşyanın serbest bölgedeki bir alıcıya tesliminde KDV Kanununun 11/1-a ve 12 nci maddeleri uyarınca KDV istisnası uygulanabileceği ve söz konusu ihracat teslimlerinin SBİF ile tevsik edilebileceği belirtilmektedir. Bilgi ve buna göre gereğini rica ederim. Remzi AKÇİN Genel Müdür DAĞITIM: Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri T.C MALİYE BAKANLIĞI Gelir idaresi Başkanlığı SAYI :B.07.01.GİB.0.01.53-130[531 1-2654] KONU : 19.08.2010 / 73071 (Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü) İLGİ: a) 20.08.2009 tarih ve 18159 sayılı yazınız, b) 13.10.2009 tarih ve 96663 sayılı yazımız, c) 15.01.2010 tarih ve 1022 sayılı yazınız, d) 29.01.2010 tarih ve 2169 sayılı yazınız, e) 05.03.2010 tarih ve 4950 sayılı yazınız, f) 07.06.2010 tarih ve 12679 sayılı yazınız. İlgi (a) da kayıtlı yazınızda, yurtiçinden serbest bölgeye gönderilen eşyanın KDV den istisna tutulması dikkate alındığında, serbest dolaşımda olmayan eşyanın da bu şekilde değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek, serbest bölgeye transit olarak getirilen serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın da bu bölgede kullanılması veya tüketilmesinin KDV den istisna tutulup tutulmayacağı hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edilmiştir. İlgi (b) de kayıtlı yazımızla, KDV Kanununun 16/1-c maddesinde yer alan ithalata ilişkin istisnanın, transit ve gümrük antrepo rejimleri ile geçici depolama ve serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mallara tanınmış bir istisna olduğu dolayısıyla, serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mal olma niteliğinin ortadan kalkması halinde bu istisnanın uygulanmasının mümkün olmadığı Müsteşarlığınıza bildirilmiştir. Konu hakkında 7/12/2009 tarihinde Müsteşarlığınızda Başkanlığımız ve Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkililerinin katılımıyla düzenlenen toplantıda "serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mal olma" kavramı konusunda bir değerlendirme yapılarak Müsteşarlığınız ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bu konudaki görüş ve değerlendirmelerini Başkanlığımıza bildirmesi halinde konunun bir kez daha değerlendirilebileceği ifade edilmişti. Bunun üzeri ne, ilgi (c) de kayıtlı yazımızda, Dış Ticaret Müsteşarlığının Müsteşarlığınıza muhatap 5/1/2010 tarih ve 251 sayılı yazısında yer alan; - Serbest bölgelerde "üretim" yapılabilmesi için hammaddelerin girdi olarak "kullanılması" suretiyle "tüketimi", akaryakıt, yağ vb. bazı maddelerin ise mamul ürün içerisinde tefrik edilemeyecek derecede enerji vb. girdisi olarak "kullanılarak" "tüketilmesi"nin söz konusu olduğu, - Serbest bölgelerde "üretim" yapılabilmesi için Gümrük Kanununun 158 inci maddesine aykırı biçimde "kullanım" ve "tüketim"in olmazsa olmaz bir şart olduğu. - Gümrük Kanununun geçici 7 nci maddesi ile bu ve buna benzer hususlarda ortaya çıkan çelişkilerde AB ile tam üyelik tarihine kadar 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu hükümlerinin geçerli olacağının ifade edildiği, böylece serbest bölgelerde her türlü mal kullanımı ve tüketimi yapılabilmesinin yanı sıra 152 ve 158 inci maddeden dolayı oluşan gümrük vb. mükellefiyetlerin bölgede faaliyette bulunan işletmelerin ihtiyaçlarıyla sınırlı olarak uygulanmayacağının da hüküm altına alındığı, - Bu çerçevede. Serbest Bölge İşlem Formu eşliğinde serbest bölgelere giren malların "serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mal" olarak değerlendirildiği yönündeki görüş çerçevesinde KDV Kanununun 16/1-c maddesinde yer alan "serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mal" tanımının gümrük mevzuatında da yer almadığı belirtilerek üçüncü ülkelerden serbest bölgelere gelen ve burada tüketilen veya kullanılan serbest dolaşımda bulunmayan eşya ile yurtiçinden yapılan teslimlerin paralel olarak değerlendirilmesi gerektiğinin mütalaa edildiği Başkanlığımıza bildirilmiştir. Katma Değer Vergisi Kanununun; -11/1-a maddesinde ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetlerin katma değer vergisinden istisna olduğu, -12 inci maddesinin 1 inci bendinde, bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için, a) Teslimin yurt dışındaki bir müşteriye veya bir serbest bölgedeki alıcıya ya da yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılması veya malların yetkili gümrük antreposu işleticisine tevdi edilmesi, b) Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye veya bir serbest bölgeye vasıl olması ya da yetkili gümrük antreposuna konulması gerektiği, - 16/1 -c maddesinde, Gümrük Kanunundaki transit ve gümrük antrepo rejimleri ile geçici depolama ve serbest bölge hükümlerinin uygulandığı malların tesliminin katma değer vergisinden istisna olduğu, hüküm altına alınmıştır. Serbest Bölgeler Kanununun 6 ncı maddesine göre; serbest bölgeler. Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber; serbest dolaşımda olmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin ve kambiyo mevzuatının uygulanması bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen ve serbest dolaşımdaki eşyanın bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlandığı yerlerdir. Gümrük Kanununun 152 nci maddesine göre ise serbest bölgeler, Türkiye Gümrük Bölgesinin parçalan olmakla beraber; a) (18/6/2009 tarih ve 5911 sayılı Kanun ile bentte yer alan "ve kambiyo mevzuatının" ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin uygulanması bakımından; Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen; b) Serbest dolaşımdaki eşyanın, bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlandığı; yerlerdir. 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 6 ncı maddesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanununun 152 nci maddesinin (a) bendi ve geçici 7 nci maddesinin birlikte değerlendirilmesinden; - serbest dolaşımda olmayan eşya bakımından bir malın serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mal olarak kabul edilebilmesi için eşyanın; herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın. gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla bu bölgelere konulması gerektiği, - serbest dolaşımda olan eşya bakımından ise bir malın serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mal olarak kabul edilebilmesi için eşyanın; bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlanması gerektiği, anlaşılmaktadır. Gümrük Kanununun; - 3/6-a maddesinde "Serbest dolaşımda bulunan eşya" deyiminin, 18 inci madde hükümlerine göre tümüyle Türkiye Gümrük Bölgesinde elde edilen ve bünyesinde Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan İthal edilen girdileri bulundurmayan veya şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan elde edilen ve tabi olduğu rejim hükümleri uyarınca özel ekonomik değer taşımadığı tespit edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ithal edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesinde, yukarıda belirtilen eşyadan ayrı ayrı veya birlikte elde edilen veya üretilen eşyayı, - 3/6-b maddesinde ise "Serbest dolaşımda bulunmayan eşya" deyiminin, serbest dolaşımda bulunan eşya dışında kalan eşya ile transit hükümleri saklı kalmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesini fiilen terk eden eşyayı, ifade edeceği hüküm altına alınmıştır. KDV Kanununun 16/1-c maddesinde yer alan "serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mal" kavramı hakkında KDV Kanununda özel bir tanımlama yer almamakta ancak Gümrük ve Dış Ticaret mevzuatına paralel olarak bir değerlendirme yapılabilmektedir. Buna göre, serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla bu bölgelere konulması gerektiğinden, bu kapsamda bu bölgelerde kullanılan ya da tüketilen serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın K.DV Kanununun 16/l-c maddesi uyarınca KDV den istisna tutulmasının mümkün olmadığı mütalaa edilmektedir. Öte yandan, serbest dolaşımda bulunan eşyalar ise bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlanması kaydıyla serbest bölge hükümlerinin uygulandığı mal olarak değerlendirilebilecektir. Dolayısıyla serbest dolaşımda bulunan eşyaların serbest bölgedeki bir alıcıya tesliminde KDV Kanununun 11/1-a ve 12 nci maddeleri uyarınca KDV istisnası uygulanabilecek ve söz konusu ihracat teslimleri SBİF ile tevsik edilebilecektir. Bilgi edinilmesini arz ederim. Adnan ERTÜRK Gider İdaresi Başkan Yard.