Ticari tip arazi araçlarının binek tipinden ayrımının arka kısımdaki döşeme-panel gibi unsurların alt-arka kısımlarına da bakılarak TMMOB dan görüş alınarak belirlenmesi

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-17474625-162.01 Konu :Çok Amaçlı Araçlar 14.09.2023 / 88992780 DAĞITIM YERLERİNE Bakanlığımıza intikal eden muhtelif yazılarda binek ve ticari tipleri olan arazi araçlarının sınıflandırılmasında tereddütler yaşandığı belirtilmektedir. Bilindiği üzere TGTC 87.03 pozisyonu açıklama notlarında "Bu pozisyonda bazı motorlu taşıtların sınıflandırılması, o taşıtın özellikle eşya taşımak yerine insan taşımak için dizayn edilmiş olduğunu gösteren belli nitelikler tarafından belirlenir. Bu nitelikler, özellikle, brüt ağırlık derecelendirmesi 5 tondan az olan ve sürücü ve yolcular için olan alanı ve hem insanların hem de eşyaların taşınması için kullanılabilen diğer bir alanı içeren tek bir iç alana sahip olan motor taşıtlarının sınıflandırılmasının belirlenmesinde yardımcı olur. Bu kategoride yer alan motorlu taşıtlar genellikle "çok amaçlı" taşıtlar olarak bilinir. (Örneğin; kamyonet tipi taşıtlar, spor amaçlı taşıtlar, bazı pick-up tipi taşıtlar)." denilerek aşağıda yer alan özelliklerin aracın insan taşımak üzere üretildiğinin göstergeleri olarak belirtilir. (a) Her insan için güvenlik donanımlı (örneğin; emniyet kemeri veya emniyet kemerini monte etmek için sabitleyici ve bağlantı noktası) sabit koltuklar veya sürücü ve ön yolcu alanının arkasında bulunan ve emniyet kemeri veya emniyet kemerini monte etmek için sabitleyici veya bağlantı noktası bulunan, sabit, katlanabilen, bağlantı noktalarından sökülebilen veya açılıp kapanabilen koltuklar; (b) İki yan panel boyunca arka camlar; (c) Yan alanlarda veya arkada pencereli, kayan, yukarı kaldırılabilen veya menteşeli (swing out) kapı veya kapılar; (d) Sürücü ve ön yolcu alanı ve hem insan hem de eşya taşımak için kullanılabilen arka alan arasında daimi panel veya bariyerlerin bulunmaması; (e) Konfor nitelikleri ve taşıtın yolcu alanları ile ilişkili taşıt içi teçhizat (örneğin; yer halısı, havalandırma, iç ışıklandırma, küllükler) Benzer şekilde TGTC 87.04 pozisyonu açıklama notlarında ise "Bu pozisyonda bazı motorlu taşıtların sınıflandırılması, o taşıtın özellikle insan taşımak yerine eşya taşımak için dizayn edilmiş olduğunu gösteren belli nitelikler tarafından belirlenir. Bu nitelikler, özellikle, brüt ağırlık derecelendirmesi 5 tondan az olan, ya ayrı kapalı arka alanı ya da normalde eşyaların taşınması için kullanılan açık arka platformu olan, fakat arkada emniyet kemeri, bağlantı noktası veya yolcu rahatlığını sağlayan şeyler olmadan ve arka platformun tamamen eşya taşınması için kullanılmasına izin veren yanlara doğru düz kat bank tipi koltukları olan motorlu taşıtlarının sınıflandırılmasının belirlenmesinde yardımcı olur." denilerek aşağıda yer alan özelliklerin aracın eşya taşımak üzere üretildiğinin göstergeleri olarak belirtilir. (a) Sürücü ve ön yolcu alanının arkasında, yolcu rahatlığını sağlayan şeyler veya güvenlik donanımı olmadan (örneğin; emniyet kemeri veya emniyet kemerini monte etmek için sabitleyici ve bağlantı noktası) bank tipi koltukların bulunması. (b) Sürücü ve yolcular için ayrı bir kabinin ve yan panelli ve açılan bagaj kapılı (pick-up taşıtlar) ayrı açık bir platformun bulunması; (c) İki yan panel boyunca arka camların bulunmaması; yan panellerde veya eşyaların yüklenmesi ve boşaltılması için arkada penceresiz, kayan, yukarı kaldırılabilen veya menteşeli (swing out) kapı veya kapıların bulunması (kamyonet tipi taşıtlar); (d) Sürücü ve ön yolcu alanı ve arka alan arasında daimi panel veya bariyerlerin bulunması; (e) Konfor niteliklerinin ve taşıtın yolcu alanları ile ilişkili (örneğin; yer halısı, havalandırma, iç ışıklandırma, küllükler) kargo yatak alanı içinde iç yüzey ve teçhizatların bulunmaması. Söz konusu araçların binek modellerinin lüks arazi aracı olduğu dikkate alınarak konuyla ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığı) görüşleri istenilmiş cevaben alınan bir örneği ekli 12.12.2022 tarih ve 132867 sayılı yazıda özetle herhangi bir vergi kaybına sebebiyet verilmemesini teminen, söz konusu araçlara ilişkin olarak detaylı gümrük muayenesi ve/veya detaylı talep edilecek Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) raporları kapsamında yeniden değerlendirme yapılması gerektiği, ön koltukların arkasındaki panelin sabit (kolaylıkla çıkarılamayacak nitelikte) bir panel olup olmadığı, yük taşıma alanının taban bölgesinde koltuk monte edilmeye hazır nitelikte fabrikasyon bağlantı noktası ve yuvalarına sahip olup olmadığı, arka sütunlarda veya sağ ve sol kısımlarda emniyet kemeri ve emniyet ekipmanı, koltuk sabitleme için tertibatın bulunup bulunmadığı, taban bölgesinde havalandırma kanallarına sahip olunup olunmadığı, ön koltukların arka bölümünde sağ ve/veya sol kısımlarında havalandırma, küllük, müzik ve hoparlör sistemi gibi konfor, güvenlik ve yolcu rahatlığını sağlamaya yönelik aksesuarların basitçe monte edilmesine imkan bulunup bulunmadığı hususlarının da dikkate alınması yönünde görüş bildirilmiştir. Ayrıca internet üzerinden yapılan araştırmada vergiden kaçınmak amacıyla araçların 87.04 özelliklerini içerir şekilde ithal edildikten sonra yurt içinde döşeme ve panellerin sökülerek basit şekilde binek araca dönüştürüldüğü (aracın döşeme -panellerinin altında gerekli montaj yerlerinin hazır olduğu) yönünde bulgulara rastlanmıştır. Bu itibarla anılan tip araçların değerlendirilmesi sırasında TMMOB'dan söz konusu araçların arka kısımdaki döşeme/panel gibi unsurların alt/arka kısımlarına da bakılarak görüş alınması, eşyanın 87.03 özelliklerini kazandıracak gerekli altyapıyı bulundurmaları halinde anılan pozisyonda, 87.03 pozisyonuna tadil edilemeyecek şekilde ve 87.04 pozisyonu özelliklerini karşılar olmaları halinde 87.04 pozisyonunda sınıflandırılması uygun bulunmuştur. Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri