Yolcu beraberinde getirilen Ticari miktar ve mahiyette olan eşyanın sözlü veya tasarruf yoluyla beyan edilemeyeceğiile kaçakçılık mevzuatına göre yapılacak değerlendirmeler

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : B.02.1.GÜM.0.06.00.08.233.1999-V Konu : Yolcu beraberi eşya 14.10.2005 / 26465 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE İLGİ: 10.06.2005 tarihli 14503 sayılı dağıtımlı yazımız. İlgide kayıtlı yazımızda Müsteşarlığımız Hukuk Müşavirliğinden alınan 21.03.2005 tarihli, 504 ve 501 sayılı yazılardan bahisle, 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 13. üncü maddesinin ikinci fıkrasında "Yolcuların yanlarında veya kaplarında bulunan ve yukarıdaki fıkra dışında kalan mahiyet ve miktarda olan eşya ile gümrükten kaçırılmak amacına yönelik olarak saklanmış veya gizlenmiş halde bulunan eşyaya ilişkin vergiler tahsil olunmakla birlikte eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar da para cezası alınarak eşya, sahibine teslim edilir." denilmek suretiyle zati ve hediyelik eşya dışında kalan eşyanın kastedildiği, Bu hükümde beyandan söz edilmemesinin nedeninin, hükmün ticari eşyayı düzenlemesi olduğu, ticari eşyanın sözlü beyan suretiyle beyan edilmeyeceğinin açık olması nedeniyle bu nevi eşyanın Gümrük Yönetmeliğinin 164 ve 178'inci maddeleri uyarınca yazılı beyan zorunluluğuna tabi bulunduğu, ticari miktar ve nitelik taşıyan eşyanın kural olarak yolcu beraberinde getirilmemesi gerektiğinden yasa koyucunun bu durumu daha ağır biçimde cezalandırma yolunu seçtiği, Maddenin üçüncü fıkrasının, ikinci fıkranın devamı mahiyetinde olduğu, yolcuların bareberinde getirilen ticari mahiyet ve miktarda olan eşya için ithali lisansa, şarta veya izne, kısıntıya, standardizasyon kontrolüne veyahut belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olan eşya hakkında 4'üncü maddenin (d) bendi hükmünün uygulanacağının hükme bağlandığı, Bu itibarla 13'üncü maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarının uygulanmasında yolcunun eşyayı beyan edip etmediğine bakılmaksızın işlem yapılmasının, kaçakçılıkla etkin mücadele edilmesi gereğinin bir sonucu olarak ortaya çıktığı, Belirtilmiştir. Konu hakkında Hukuk Müşavirliğinden alınan 07.10.2005 tarihli 1751 sayılı yazıda; 4926 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında zati ve hediyelik eşya kapsamı dışında olan ve ticari nitelik taşımayan eşyanın gümrükten kaçırılması haline yer verildiği, hükümde açıkça beyana aykırılıktan söz edildiği ve bu tür eşya yolcu beraberinde de getirilebileceği için beyan edilmesi halinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre işlem yapılması, eşyanın beyan edilmemesi (arama sonucu bulunması) halinde 4926 sayılı Kanunun 13/1.maddesine muhalefet nedeniyle işlem yapılmak üzere aynı Kanunun 26/1. maddesi uyarınca Gümrük Komisyonuna gönderilmesinin gerekli olduğu. Maddenin ikinci fıkrasında, yolcuların yanlarında veya kapılarında bulunan ve birinci fıkra dışında kalan (ticari) mahiyet ve miktarda olan eşya ile gümrükten kaçırılmak amacına yönelik olarak saklanmış veya gizlenmiş halde bulunan eşya hakkında yapılacak işlemin düzenlendiği, Hükümde birincisi ticari miktar ve mahiyette olan, ikincisi ise gümrükten kaçırılmak amacıyla saklanmış, gizlenmiş eşya olmak üzere iki durumda olabildiği,... Ticari miktar ve mahiyette olan eşyanın sözlü veya tasarruf yoluyla beyan edilmesi mümkün olmadığından, böyle bir eşya getirdiğini sözlü beyan eden yolcunun, gümrük mevzuatına göre yazılı beyanda bulunmaya yönlendirilmesinin gümrük görevlilerinin asli görevi olduğu, yazılı beyan (beyanname düzenlemek suretiyle veya veri işleme tekniği ile beyan) için gerekli şartları yerine getirmeyen yolcunun bu davranışı 4926 sayılı Kanunun 13/2. maddesi kapsamında değerlendirilerek konu yolcu komisyonuna intikal ettirileceğinden, komisyonun incelenmesi sırasında sözlü beyanda bulunup bulunmadıklarına bakılmaksızın şekli suç olan bu davranışı cezalandırmasının gerekeceği, İkinci durumun ise eşyanın gümrükten kaçırılmak amacıyla saklanmış, gizlenmiş olması olduğu, bu durumda eşya arama sonucu bulunduğundan, beyan edilmemiş olmasının ön şart olduğu, bu takdirde yolcunun davranışının 4926 sayılı Kanunun 13/2 maddesi kapsamında değerlendirileceğinin açık olduğu, ancak, gizlenmiş eşyanın yolcu tarafından gümrük denetimi başlamadan önce bildirilmesi durumunda ise eşyanın ticari mahiyette olup olmadığına bakılacağı, eşyanın ticari mahiyette olması halinde ise yukarıda açıklandığı üzere yolcunun önce yazılı beyanda bulunmaya yönlendirileceği, bunun sağlanmaması durumunda 4926 sayılı Kanunun 13/2 maddesine göre işlem yapılacağı, Maddenin üçüncü fıkrasında yolcuların beraberinde getirilen ticari mahiyet ve miktarda olan eşyanın ithalinin lisansa, şarta veya izne, kısıntıya standardizasyon kontrolüne veyahut belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olması halinde yapılacak işlemin düzenlendiği, bu suçun oluşması halinde konu yargıya intikal edeceğinden ve 4926 sayılı Kanunun 4/d maddesinde belirtilen cezanın uygulanacağı öngörüldüğünden, 4926 sayılı 3/d-1 ve 2 de tanımlanan suçun işlenmesi halinde uygulanan yönteme göre işlem tesis edilmesinin gerekeceği belirtilmiştir. Bilgi edinilmesi ve ilgide kayıtlı dağıtımlı yazımızın. Hukuk Müşavirliğinin yukarıda yer verilen yazısı çerçevesinde değerlendirilmesini rica ederim. Sezai UÇARMAK Gümrükler Genel Müdür V. DAĞITIM : Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri