Personel ücretlerine ait gelir ve damga vergisi muafiyetine ilişkin KPHYS ile SGB sistemi veri transferi

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Sayı :E-63567718-840 Konu :Gelir ve Damga Vergisi İstisna Uygulaması 15.02.2022 / 71899617 DAĞITIM YERLERİNE 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan düzenlemeler sonucunda personel ücret ödemelerinden kesilen gelir vergisi ve damga vergisine istisna uygulaması getirilmiştir. Bakanlığımız ek ödeme ve fazla çalışma ücreti ödemelerinde gelir ve damga vergisi istisnasının nasıl uygulanması gerektiği ve Kamu Personel Harcamaları Yönetim Sistemi (KPHYS) ile SGB.Net sistemi arasında veri transferi hakkında 30.12.2021 tarihli yazımız ile Hazine ve Maliye Bakanlığından görüş talep edilmiştir. Bu kapsamda, Kamu Personel Harcamaları Yönetim Sistemi (KPHYS) maaş uygulamaları açısından dikkate alınmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığından alınan 02.02.2022 tarihli cevap yazısı ile söz konusu yazı eki Gelir İdaresi Başkanlığının 05.01.2022 tarihli yazısı ekte gönderilmektedir. Bilgilerini rica ederim. Süleyman ALICI Bakan a. Strateji Geliştirme Başkanı V. Ek: 1- Hazine ve Maliye Bakanlığı Yazısı 2- Gelir İdaresi Başkanlığı Yazısı Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri T.C. HAZINE ve MALIYE BAKANLIGI Muhasebat Genel Müdürlüğü Sayı :E-83993637-719-913588 Konu :Gelir ve Damga Vergisi İstisna Uygulaması 05.01.2022 / 71549267 TİCARET BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı) İlgi :30.12.2021 tarihli ve E-63567718-840-00070555956 sayılı yazınız. İlgi yazıda özetle; 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan düzenlemeler sonucunda personel ücret ödemelerinden kesilen gelir vergisi ve damga vergisine istisna uygulaması getirildiği, Bakanlığımız Muhasebat Genel Müdürlüğü ile Bakanlığınız arasında karşılıklı gönderilen verilerde değişiklik yapılması gerektiği belirtilerek Bakanlığınız ek ödeme ve fazla çalışma ücreti ödemelerinde kullanılan gelir ve damga vergisi istisnasının Kamu Personel Harcamaları Yönetim Sistemi (KPHYS) ile SGB.Net sistemi arasında nasıl uygulanacağına yönelik uygulamaya esas Bakanlığımız (Muhasebat Genel Müdürlüğü) görüşünün bildirilmesi talep edilmektedir. Bilindiği üzere, 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2 inci Maddesinde 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir; "18. Hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri (Şu kadar ki, istisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi tutarı, bu suretle bulunan vergi tutarının içinde istisna tutara isabet eden kısım düşülmek suretiyle hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz. Birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanır.)." hükmü uyarınca asgari ücretten alınan gelir vergisi ve damga vergisi tutarı istisna kapsamına alınmış ve bu istisna tutarlarından tüm Kamu personelinin yararlanmasına yönelik hüküm getirilmiştir. Bu kapsamda yapılan düzenlemelere göre uygulamanın nasıl olacağına ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığından alınan 05.01.2022 tarih ve 1732 sayılı (EK-1) görüş yazısında; "193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan istisnanın, hizmet erbabına bir ay içinde çeşitli adlar altında yapılan ücret ödemeleri toplamına bir kez uygulanması gerektiğinden, 14 günlük katsayı artışından kaynaklanan fark maaş ödemesi, ek ders ödemesi, fazla çalışma ücreti ödemesi, vekalet ücreti ödemesi, ikinci görev ödemesi gibi ödemelerin, tahakkuk ve ödemesi hangi ayda yapılmış ise o ayın ücreti sayılarak, söz konusu istisnanın ödeme kalemleri toplamına bir kez uygulanması gerekmektedir. Söz konusu ödemelerin aynı ay içerisinde farklı tarihlerde yapıldığı durumlarda; - Ek ödemelerin maaş ödemesinden sonra yapılması halinde, istisnanın öncelikle maaş ödemesine uygulanması, maaş ödemesine ilişkin gelir vergisi matrahının yeterli olmaması nedeniyle varsa faydalanılamayan kalan istisna tutarının diğer ek ödemelere uygulanması, - Ek ödemelerin maaş ödemesinden önce yapılması halinde, istisnanın öncelikle ek ödemelere uygulanması, ek ödemelere ilişkin gelir vergisi matrahının yeterli olmaması nedeniyle varsa faydalanılamayan kalan istisna tutarının maaş ödemesine uygulanması, mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan, maaş ödemesinin yapıldığı ayın 15'inden sonra yeni göreve atanan bir personele göreve başladığı aya ilişkin peşin olarak ödenmesi gereken kıst ücretinin, izleyen aya ilişkin ödenmesi gereken ücretle birlikte aynı ay içinde tahakkuk ettirilerek ödenmesi durumunda, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan istisnanın, her iki ücret toplamına bir kez uygulanması gerekmektedir" denilmektedir. Buna göre, 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 221 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 221 inci Maddesi Uyarınca Ödenecek Fazla Çalışma Ücretine İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında Bakanlığınız Sistemleri üzerinden ödenmekte olan fazla çalışma ücretlerine, anılan Gelir İdaresi Başkanlığı görüşü doğrultusunda gelir vergisi istisnası ile damga vergisi istisnası uygulandıktan sonra kalan istisna tutarları, Genel Müdürlüğümüze hali hazırda gönderilmekte olan FTP dosyasına eklenerek gönderildiği takdirde, Kamu Personel Harcamaları Yönetim Sisteminde (KPHYS) üzerinden yapılan aylık/ücret ödemelerine ilişkin hesaplamalarda dikkate alınacaktır. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Serkan YÜCEER Bakan a. Muhasebat Genel Müdürü V. Ek: 05.01.2022 tarihli 48678239-120.03.06.01[1463]-E.1732 sayılı yazı. (3 Sayfa) T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Sayı :E-48678239-120.03.06.01[1463] - 1732 05.01.2022 Konu :Asgari Ücrete İlişkin İstisna MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE İlgi :31.12.2021 tarihli ve 831821 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazınızın incelenmesinden, kamu personelinin maaş/ücret ödemesinin yapıldığı ayda tahakkuk ettirilerek ödenen, 14 günlük katsayı artışından kaynaklanan fark maaş ödemesi, ek ders ödemesi, fazla çalışma ücreti ödemesi, vekalet ücreti ödemesi, ikinci görev ödemesi gibi gelir vergisi ve damga vergisi kesilen diğer ödemelere Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan istisnanın uygulanıp uygulanmayacağı ile personelinin maaş ödeme dönemine ilişkin yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde maaş ödemesinin yapıldığı ayın 15 inden sonra yeni göreve atanan bir personele göreve başladığı aya ilişkin peşin ödenmesi gereken ücretinin, izleyen aya ilişkin ödenmesi gereken ücretle birlikte aynı ayda ödenmesi durumunda, söz konusu istisnanın nasıl uygulanacağı hususunda Başkanlığımız görüşünün sorulduğu anlaşılmaktadır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde, ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler olarak tanımlanmış ve ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar." hükmüne yer verilmiş, aynı fıkranın (1) numaralı bendinde ise; hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup, ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) 103 ve 104 üncü maddelere göre tevkifat yapılacağı hükme bağlanmıştır. Gelir Vergisi Kanununun 96 ncı maddesinde de vergi tevkifatının nakden veya hesaben yapılan ödemelere uygulanacağı, hesaben ödeme deyiminin ise vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahibine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemi ifade edeceği hüküm altına almıştır. Bu hükümler uyarınca, çalışanlara yapılan maaş ödemelerin yanısıra ödenen mesai ücreti, ek ders ücreti, döner sermaye ücreti, vekalet ücreti ve benzeri ödemelerin de ücret hükümlerine göre vergilendirilmesi gerekmektedir. Ücret gelirlerinde elde etme tahsil esasına bağlanmış olup ücret gelirlerinin, nakden veya hesaben ödendiği dönemde gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir. Anılan Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına 7349 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile eklenen (18) numaralı bendinde; "Hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri (Şu kadar ki, istisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi tutarı, bu suretle bulunan vergi tutarının içinde istisna tutara isabet eden kısım düşülmek suretiyle hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz. Birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanır.)." hükmü yer almaktadır. Yine, 7349 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 32 inci maddesinde düzenlenen asgari geçim indirimi uygulaması kaldırılmıştır. Bu düzenlemelere göre, 1/1/2022 tarihinden itibaren hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri gelir vergisinden istisna edilmiştir. İstisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde, hizmet erbabının ilgili aydaki gelirine ilişkin verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenecek olup, istisna nedeniyle alınmayacak olan vergi, ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşmayacaktır. Bu hüküm ve açıklamalara göre, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan istisnanın, hizmet erbabına bir ay içinde çeşitli adlar altında yapılan ücret ödemeleri toplamına bir kez uygulanması gerektiğinden, 14 günlük katsayı artışından kaynaklanan fark maaş ödemesi, ek ders ödemesi, fazla çalışma ücreti ödemesi, vekalet ücreti ödemesi, ikinci görev ödemesi gibi ödemelerin, tahakkuk ve ödemesi hangi ayda yapılmış ise o ayın ücreti sayılarak, söz konusu istisnanın ödeme kalemleri toplamına bir kez uygulanması gerekmektedir. Söz konusu ödemelerin aynı ay içerisinde farklı tarihlerde yapıldığı durumlarda; - Ek ödemelerin maaş ödemesinden sonra yapılması halinde, istisnanın öncelikle maaş ödemesine uygulanması, maaş ödemesine ilişkin gelir vergisi matrahının yeterli olmaması nedeniyle varsa faydalanılamayan kalan istisna tutarının diğer ek ödemelere uygulanması, - Ek ödemelerin maaş ödemesinden önce yapılması halinde, istisnanın öncelikle ek ödemelere uygulanması, ek ödemelere ilişkin gelir vergisi matrahının yeterli olmaması nedeniyle varsa faydalanılamayan kalan istisna tutarının maaş ödemesine uygulanması, mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan, maaş ödemesinin yapıldığı ayın 15'inden sonra yeni göreve atanan bir personele göreve başladığı aya ilişkin peşin olarak ödenmesi gereken kıst ücretinin, izleyen aya ilişkin ödenmesi gereken ücretle birlikte aynı ay içinde tahakkuk ettirilerek ödenmesi durumunda, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan istisnanın, her iki ücret toplamına bir kez uygulanması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini gereğini rica ederim. Kaan KASIM Başkan a. Gelir İdaresi Daire Başkanı