Sivil havacılık şirketleri güvenlik yönetimi

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü SAYI : B.02.1.GÜM.0.07.00.14(04)2967 KONU : Sivil Havacılık Şirketleri 15.03.2004 / 02145 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE 13. Milli Sivil Havacılık Güvenlik Kurulunda alınan kararların 7. maddesinde; havayolu, yer hizmeti, ikram ve hava meydanı içerisinde faaliyette bulunan şirketlerde güvenlikle alakalı sorumlu bir merciinin oluşturulması amacıyla, "Sivil Havacılık Şirketleri Güvenlik Yönetimi" metninin hazırlanarak Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı (MSHGP)'nın 15. eki olarak yayımlanması karar altına alınmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğünün 08.03.2004 günlü 53166 sayılı yazısı ile yazı eki Sivil Havacılık Şirketleri Güvenlik Yönetimi metni ilişikte gönderilmiştin Bilgi ve gereğini rica ederim. EKLER EK-1 Yazı Örn. (l Sayfa) EK-2 SHŞGY Metni (5 Sayfa) DAĞITIM Tüm Güm. ve Müh. Bşmd.'lerine (Hopa, iskenderun ve İzmit Hariç) T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Emniyet Genel Müdürlüğü SAYI :B.05.1.EGM.0.36.07.03/337/1279-53166 08.03.2004 KONU: Sivil Havacılık Şirketleri GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞINA Milli Sivil Havacılık Güvenlik Kurulu'nun 13.Toplantısı 10/02/2003 tarihinde yapılmıştır. Toplantıda alınan kararların V.maddesinde; "Havayolu, yer hizmeti, ikram ve havameydanı içerisinde faaliyette bulunan şirketlerin güvenlikle alakalı sorumlu bir merciinin oluşturulması amacıyla Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı (MSHGP)''nin 15 inci Ek'i olarak "Sivil Havacılık Şirketleri Güvenlik Yönetimi" metni hazırlanarak yayımlanmıştır. Sivil Havacılık Şirketlerinin bu Ek'te yer alan hükümlere uyum sağlayabilmesi için; l - Doğrudan şirketin Genel Müdürü'ne bağlı bir "Güvenlik Sorumlusu" başkanlığında yapılanmaya gitmesi, 2- Bu yapılanmada "Güvenlik Sorumlusu"na bağlı olarak faaliyet gösteren bir İdari Birim 30 kişiden fazla personel çalıştıran şirketlerde bir Eğitim Birimi, 60 kişiden fazla personel çalıştıran şirketlerde bir Plan, Program ve Denetleme Birimi ile güvenlik faaliyetlerini fiili olarak yürüten bir Harekat Birimi bulunması, Şirketlerin icra ettikleri faaliyetlerin özelliğine bağlı olarak ilave birimler de oluşturulması, 3- Birimlerde görevlendirilecek personel miktarı şirketin toplam personel sayısı, faaliyet sahası ve iş hacmi gibi hususlar göz önüne alınarak, şirketlerin kendisince belirlenmesi, 4- Güvenlik sorumlusu ve birimlerin görevleri Ek-15'te belirtilen görevleri yerine getirmesi, 5- Halihazırda Özel Güvenlik Teşkilatı olan şirketlerin, teşkilatlarını bu Ek'te yer alan yapılanmaya uyarlaması, 6- Hazırlanacak yeni Güvenlik Teşkilatı kadrosu ve bu kadroya atadıkları personel isimlerinin en geç 01 Mayıs 2004 tarihine kadar Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bildirilmesi, 7- Bildirimde, Güvenlik Teşkilatında görev yapacak personelin Nüfus Cüzdan Örneği, Sabıka Kaydı, Tahsil Durumunu Gösterir Belge (Diploma), telefon numaraları ve e-posta adreslerinin de bulunması, 8- "Güvenlik Sorumlusu" atamada Ek-15 Madde-5 (b) bendi hükmünün dikkate alınması ancak, yeni yapılanmaya geçiş süreci dikkate alınarak, bu maddede belirtilen eğitim şartını taşımayan Güvenlik Sorumlusu'nun EADUK tarafından açılan ilk Sivil Havacılık Güvenliği Kursu'na katılması, Güvenlik Sorumlusunun madde gereği EADUK tarafından yeterliliğinin bu kurs sonrasında belirlenmesi, 9- EADUK tarafından Sivil Havacılık Şirketlerinin Güvenlik Teşkilatında görev alan personeli için Mayıs 2004'den itibaren Sivil Havacılık Güvenliği kursları açılacağından, güvenlik teşkilatında görev alan tüm personelin (idari kısımlarda görevlendirilenler hariç) bu kurslara katılımının sağlanması, 10-Tüm Sivil Havacılık Şirketlerinin, Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı (MSHGP)'nda öngörülen Güvenlik Programını bu uygulaya uygun olarak 01 Eylül 2004 tarihine kadar hazırlayarak onaylatması, Ancak, yukarıda belirtilen hususlar Özel Güvelik Teşkilatı'nın yeniden yapılandırılması anlamına gelmeyip sadece, ilgili şirketlerin güvenlikle ilgili sorumlulukları belirlenen kişi ve birimlerce yürütülmesini temin etmektedir. Sivil Havacılık Güvenliği ile ilgili tedbirlerin şirketin hava meydanında bulunan bölümü için alınması ve güvenliğin istenilen seviyede yapılabilmesinin sağlanması, mevcut 2495 Sayılı Yasa kapsamında kurulan ÖGT personelinin başına bu yeni uygulamaya uygun sorumlu bir yetkilinin atanması ve şirket içerisinde oluşturulan ÖGT personelinin eğitimi, idari işleri ve mevzuat çerçevesinde denetiminin yapılacağı bir oluşumun kurulması, Bu genelgede belirlenen süreler içinde MSHGP Ek-15 hükümlerine uygun olarak, Güvenlik Yönetimi kurmayan, gerekli personeli atamayan, atanmış personeli ilgili kurslara göndermeyen, MSHGP hükümlerindeki planlan hazırlamayan Sivil Havacılık Şirketleri hakkında, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne bildirimde bulunularak, "güvensiz olarak faaliyette bulundukları" gerekçesi ile ruhsatlarının iptali talep edilecektir. Gereğini arz ve rica ederim. EKLER : Ek-1 : MSHGP Ek-15 ( Sayfa) DAĞITIM : Ulaştırma Bakanlığına (DHMİ ve SHGM) Gümrük Müsteşarlığına Jandarma Genel Komutanlığına THY A.O. Genel Müdürlüğüne Havameydanı Mülki İdare Amirliklerine SİVİL HAVACILIK ŞİRKETLERİ GÜVENLİK YÖNETİMİ l- AMAÇ Bu ek'in amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren Sivil Havacılık şirketlerinin nasıl bir güvenlik uygulamasının takip edilip yerine getirecekleri ve personeline sahip olacaklarını tespit etmek, çalışma esaslarını belirlemek ve uygulama prensiplerini ortaya koymaktır. Söz konusu faaliyetin güvenlik uygulamalarını ne şekilde olacağından ziyade (Güvenlik hizmetleri, yasal mevzuatla belirtilen kriterlere göre yerine getirilecektir.) gerek merkezi gerekse yerel otorite tarafından mevzuat çerçevesinde uygulanması/istenen güvenlik sorumluluğunun ilgili sivil havacılık şirketi tarafından takip edilmesini koordinenin sağlanması ve bu şirketlere bağlı güvenlik birimlerinin yapacakları görevlerin ne şekilde olacağını takip edecek güvenlik sorumlusu ve buna bağlı birimlerin teşekkülünü sağlamaktır. 2- KAPSAM Sivil hava taşımacılığında ve doğrudan sivil havacılık alanında faaliyet gösteren havayolu işletmesi, yer hizmet kuruluşu, kargo, antrepo, posta, ikram, kurye ve ikmal kuruluşları gibi organizasyonları kapsar. 3- DAYANAK a) Uluslararası Mevzuat 1- 07.12.1944 tarihinde imza edilmiş olan Milletlerarası Sivil Havacılık Sözleşmesi ve ekleri (Chicago Sözleşmesi ICAO Ek-17). 2- Gayri Kanuni Eylemlere Karşı Sivil Havacılığı Koruma ve Güvenlik Talimatı (ICAO Dokümanı 8973/6). 3- Avrupa Sivil Havacılık Konferansı ECAC (Güvenlik Doc.30). 4- İkili Hava Ulaştırma Anlaşmaları. b) Milli Mevzuat 1- 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu. 2- 2495 Sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliğinin Sağlanması Hakkındaki Kanun ve bu Kanunda Değişiklik Yapan 3832 Sayılı Kanun. 3- 4749 Sayılı Kanun (Chicago'da 7 Aralık 1944 tarihinde akit ve imza edilmiş olan uluslararası Sivil Havacılık Anlaşması ve Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması). 4- Sivil Havameydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetleri Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik ( Yayın Tarihi: 14 Ağustos 1997) 5- Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı. 4- GENEL Sivil havacılık tarihinde yaşanan .son olaylar sivil havacılığın önemini artırmıştır. Bu olaylar mevcut güvenlik uygulamalarında ki yetersizlikleri açıkça ortaya koymuş ve tüm güvenlik önlemleri yeniden gözden geçirilmiştir.'; Benzer olaylarla karşılaşmamak için yeni önlemler almak ve mevcut önlemlerin kesinlikle uygulanmasını sağlamak kaçınılmaz bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu zorunluluk sadece ilgili resmi kurum/kuruluşları değil sektörde yer alan tüm özel kurum/kuruluşları da kapsamaktadır. a- Güvenlik Yönetimi: Güvenlik Yönetimi,; Sivil Havacılık Şirketlerinin genel yönetim faaliyetlerinin bir parçası olup gittikçe globalleşen dünyamızda Sivil Havacılık faaliyetlerinin tümüyle güvenli bir şekilde gerçekleşmesine katkı sağlayan usul ve uygulamalar bütünüdür. Güvenlik Yönetimi yeterli olmayan bir Sivil Havacılık şirketi sadece kendi ülkesi için değil tüm dünya Sivil Havacılık sektörü için büyük bir tehlike teşkil etmektedir.Dünyadaki barış ve huzur, bir ölçüde dünya devletlerinin, sadece bünyesindeki resmi güvenlik kuruluşlarının değil, ülkede faaliyet gösteren özel Sivil Havacılık şirketlerinin de etkin bir güvenlik yönetimine sahip olmalarını sağlamalarına bağlıdır. Güvenlik ne sadece üst yönetimin, ne de sadece güvenlik yönetimi elemanlarının sorumluluğudur. Gerçek bir güvenlik, şirket genelinde ve tüm çalışanlarda olumlu bir güvenlik anlayışı tesis etmekle mümkündür. Bu da ancak şirket yönetiminin tutum ve davranışları ile havacılık sektöründe güvenliğin vazgeçilmez bir unsur olduğunu tüm çalışanlara hissettirmeleri ile sağlanır. Sadece ülkemizde değil dünyada da bir çok şirket güvenlik kavramına -yalnız kriz durumlarında önem vermekte kriz geçtikten sonra bu ilgi ve önem azalmaktadır. Halbuki gerçekte kriz zamanlarında ihtiyaç duyulan güvenlik, daha kriz gelmeden alman önlem ve çalışmalara bağlıdır. Gittikçe globalleşen ve birbirine bağlı hale gelen Sivil Havacılık Sektöründe trajedilerin yaşanmaması, bu sektörde yer alan küçük büyük bütün şirketlerin bu gerçeği şirket politikasının vazgeçilmez unsuru haline getirmeleri halinde mümkün olabilecektir. Bu nedenle, bu Ek'te belirtilen yapılanma, yukarıda belirtilen hususlar açısından önem arzetmektedir. b-Güvenlik Yönetiminin önemli faktörleri: Bir şirketin etkin bir güvenliğe sahip olması için şu hususlar önem taşımaktadır. Üst Yönetimin güvenliğe verdiği önem Güvenlik sorumlusunun seçimi Tüm şirkette güvenlik anlayışının yerleştirilmesi ve geliştirilmesi Güvenlik organizasyonunun teşkili Güvenlik personelinin eğitimi Güvenlik ihlallerinin araştırılması ve rapor edilmesi Risk ve tehdit değerlendirilmesi Kriz yönetimi ve acil durumlara müdahale usulleri Düzenli ve etkili denetim. 5-GÜVENLİĞE YÖNELİK YAPILANMA a-Yönetim Tutumu Büyüklüğü, faaliyet sahası ve yapılan işlerin çeşitliliği ne olursa olsun, bir havacılık şirketinin faaliyetlerini güvenlik kurallarına uygun olarak yürütmesi, bir başka deyişle bu alanda güvenilirliği tamamen Üst Yönetimin tutumuna bağlıdır. Bu konudaki vizyon ve genel direktifler doğrudan şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürden gelmelidir. Bu kişiler şirketin etkin güvenlik önlemleri geliştirmesinden ve uygulanmasından birinci derecede sorumludurlar. Bu sorumluluk yerine getirilirken; Güvenlik standartlarının Uluslararası ve ulusal boyutu Şirketin temel değerleri Güvenlikle ilgili temel düşünceler Yönetimin Güvenlik konusuna bakış açısı Güvenliği artırmaya yönelik denetimlerin önemi Bütün çalışanların güvenlik sorumlulukları ve Güvenlik faaliyetlerinin amaçları gibi hususlar dikkate alınır. b-Güvenlik Sorumlusu : Her Sivil Havacılık şirketi, doğrudan şirketin genel müdürüne bağlı bir Güvenlik Sorumlusu başkanlığında bir yapılanmaya gidecektir. Güvenlik Sorumlusu şirketin organizasyon yapısına uygun olarak bu seviyedeki diğer yöneticilere uygun bir unvana sahip olacaktır. (Başkan, Direktör v.b. gibi) Güvenlik Sorumluları sivil havacılık güvenliği alanında EADUK veya uluslararası resmi organizasyonlar (ICAO ve ECAC) yahut, EADUK tarafından onaylanan diğer ülke ve organizasyonlar tarafından verilen bir eğitim almış olmak. Her Sivil Havacılık şirketi, güvenlik sorumlularının ismini, Havacılık Güvenliği kursunu bitirdiğine ilişkin belge/diploma ile birlikte Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirecektir. Güvenlik Sorumlusunun yeterliliği EADUK tarafından onaylanacaktır. EADUK tarafından yeterliliği onaylanmayan personele şirketler tarafından Güvenlik Sorumlusu görevi verilmeyecektir. c-Güvenlik Sorumlusunun başlıca görevleri şunlardır: MSHGP'na uygun olarak şirketin Güvenlik Planını hazırlamak. Yazılı olarak hazırlanan Güvenlik Planını ilgili resmi otoriteye onaylatmak. Düzenli değerlendirmeler ve denetlemeler yaparak güvenlik noksanlıklarını tespit etmek, giderilmesini sağlamak. Şirkete bağlı yasal güvenlik biriminin yapacağı faaliyetlere yön vermek İlgili resmi otoritelerle sürekli işbirliği tesis etmek. Şirket içinde güvenlik nosyonunu geliştirmek. Gerek güvenlik personelinin gerekse diğer personelin güvenlik anlayışını artıracak eğitim programlan düzenlemek. Özellikle risk ve tehdidin arttığı dönemlerde özel güvenlik önlemleri planlamak. Genel Havacılık güvenliği ve şirketin görev alanındaki güvenlik mevzuatını takip etmek, yeni hükümleri yürürlüğe koymak. Şirket faaliyetleri sırasında tespit edilen bütün güvenlik ihlallerinin kaydını tutmak. Sivil Savunma veya Savaş ve Seferberlikle ilgili yasaların görev yaptığı şirketi de kapsaması durumunda, yasaların öngördüğü faaliyetleri planlamak ve yürütmek. d-Güvenlik Yapısı: Sivil Havacılık şirketlerinin güvenlik sorumlusu başkanlığında tesis edecekleri güvenlik teşkilatları, şirket faaliyetlerinin Uluslararası ve Ulusal Sivil Havacılık Güvenliği mevzuatı usullerine uygun biçimde yürütülmesini sağlamakla görevlendirilecek, ilgili yasaların şirketi mükellef kılması durumunda, Sivil Savunma, Seferberlik ve Savaş Hali faaliyetleri ile kuruluşun diğer güvenlik faaliyetleri dışında bir faaliyetten sorumlu tutulmayacaktır. Yasal çerçevede kurulmuş bir Özel Güvenlik Teşkilatı olan birimler, gerekirse bu Ek'te bahsedilen yapılanma ve bu oluşumdan beklenen görevleri, bu teşkilat içerisinde oluşturabilirler. Etkin bir güvenlik yönetimi ancak uygun nitelikte personel istihdamı ve yeterli teçhizatla mümkün olabilir. Bu nedenle güvenlik teşkilatlarına alınacak personelin seçimi büyük önem taşımaktadır. Uygun olmayan personelin güvenlik görevlerinde istihdam edilmeleri durumunda güvenlik yönetiminin istenilen düzeyde görev icra etmesini beklemek yanlış olur. Bunun için personel seçiminde yeterlilik testlerine ve mülakatlara özel bir ihtimam gösterilmeli , gerekirse profesyonel kuruluşlardan destek alınmalıdır. Sivil Havacılık şirketlerinin Güvenlik Yönetimleri şirketin faaliyetleri ile uyumlu olarak tesis edilmelidir. Bir havayolu işletmesinin güvenlik yönetimi ile bir kargo veya ikram şirketinin teşkilat yapıları ve personel miktarı farklıdır. Bununla birlikte şirketlerin güvenlik yönetimlerinde asgari şu birim veya bölümler bulunacaktır: İdari Birim Güvenlik Yönetiminin İdari işlerini yürütecek ve gerekli kayıtları tutacaktır. Eğitim Birimi (30 kişiden fazla personel çalıştıran şirketler için) Temel olarak güvenlik elemanlarının MSHGEP eğitim programı çerçevesinde eğitim almalarını sağlayacaktır. Ayrıca, tüm şirket çalışanlarının güvenlik anlayışının geliştirilmesine yönelik programlar hazırlayıp uygulayacaktır. Tüm bu faaliyetler (uygulamanın tarihi, süresi, katılanlar v.b.) kayıt altına alınacaktır. Plan, Program ve Denetleme Birimi (60 kişiden fazla personel çalıştıran şirketler için) Şirketin Güvenlik Planı ile , MSHGP'da öngörülen diğer planlarını hazırlayacak, güncel olarak muhafazası ve uygulanmasını sağlayacak, bulunulan bölgede/meydanda şirketin faaliyetlerine yönelik risk ve tehdit değerlendirmeleri yaparak planları bu bulgulara göre geliştirecektir. Bu birim eleman(lar)ı aynı zamanda periyodik olarak uygulamaları denetleyerek eksiklikleri tespit edecek ve bu eksikliklerin giderilmesi için yeni önlem ve uygulamalar geliştirecektir. Harekat Birimi Bu birimde bir şef veya müdür başkanlığında güvenlik faaliyetlerini yürütecek güvenlik elemanları yer alacaktır. Bütün Sivil Havacılık Şirketleri Güvenlik yapılanmasının kadrosunu, birim/bölüm başkanlarının ad, soyad, telefon numaraları ve e-posta adreslerini Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirecekler, bilgilerdeki, her değişiklikte bildirimi yenileyeceklerdir. Güvenlik Hizmetini mevzuata uygun olarak ruhsatlandırılmış güvenlik şirketlerinden temin edilmesi durumunda dahi bu Ek'te belirtilen güvenlik sorumlusu, idari ve eğitim birimi elemanları ile Plan, Program ve Denetleme Birimi elemanları Sivil Havacılık şirketinin kendi kadrolu elemanı olacaktır. OLUR