Tercihli menşe ve dolaşım belgelerinin ibraz süreleri ve istisnai hallerde ek süre uygulamaları

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Sayı :E-16934678-155.99-00121161388 Konu :Tercihli Menşe ve Dolaşım Belgelerinin İbraz Sürelerinin Durdurulması Hakkında Uygulama 15.04.2026 / 121161388 DAĞITIM YERLERİNE İlgi :11.01.2020 tarihli ve E-16934678-724.01.02-00051210754 sayılı yazımız. İlgi'de kayıtlı yazımızda, A.TR dolaşım belgeleri ve EUR.1 dolaşım belgelerinin ilgili mevzuatında yer alan "ibrazının geciktiği diğer durumlar" kapsamında hangi şartlar dahilinde tercihli rejimin uygulanması için kabul edilebileceği belirtilmiştir. Türkiye - Avrupa Birliği Ortaklık Konseyi'nin 1/95 sayılı 28 inci maddesine uygun olarak Avrupa Birliği'nin (AB) gümrük mevzuatına tüm uygulama hükümleriyle beraber uyum yükümlülüğümüz dikkate alınarak mevzuatımızda açıkça düzenlenmeyen hususlarda ulusal düzenlemelerimizle çelişmediği müddetçe AB'nin ikincil mevzuatı ve rehber belgeleri esas alınabilmektedir. AB'nin konuya ilişkin "Rehber İlkeler" belgesine paralel olarak, olağandışı şartlara ve belgelerin sonradan verilmesine ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, tercihli menşe ve dolaşım belgelerinin ibrazının geciktiği diğer durumlarda aşağıdaki koşullarının sırasıyla her birinin ve tamamının karşılanması halinde ("istisna" olarak belirtilen durum hariç) eşyanın serbest dolaşımı girişinde ilgili belge ile öngörülen tercihli tarife imkanının tanınabileceği değerlendirilmektedir: 1. Koşul: Eşyanın daha önce serbest dolaşıma girmemiş ve gümrük gözetiminden hiç çıkmamış olması. 2. Koşul: Eşyanın geçici depolama yerine, serbest bölgeye veya antrepoya konulması yahut dahilde işleme, geçici ithalat ya da gümrük antrepo rejimlerinden birine tabi tutulması. 3. Koşul: Eşyanın gümrüğe sunulduğu veya 2. koşulda belirtilen rejimlerden birine tabi tutulduğu tarihte belge geçerlilik süresinin dolmamış olması, bu tarihte belgenin ithalatçının kayıtlarında mevcut olması ve 2. koşulun sağlanması amacıyla gümrük idarelerine verilen beyannamelerde (geçici depolama hariç) ilgili menşe/dolaşım belgesinin de kaydedilmiş olması. 4. Koşul: Menşe/dolaşım belgesinde kayıtlı eşya bilgisinin, serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile 2. koşulun sağlanması amacıyla gümrük idarelerine yapılan bildirim veya verilen beyanname kapsamındaki eşya ile tam olarak örtüştüğünün gümrük idaresince belirlenmesi. 5. Koşul: Süre durdurma uygulamasının sonradan kontrolü imkansız kılacak ölçüde uzun tutulması sonucunda ortaya çıkabilecek sahteciliklerin önüne geçilmesi maksadıyla, bu uygulamanın belge düzenlenme tarihi itibarıyla 2 yıl ile sınırlandırılması. Diğer bir deyişle; geçerlilik süreleri durdurulan belgelerin düzenlenme tarihi itibarıyla en geç 2 yıl içinde bir serbest dolaşıma giriş beyannamesi eşliğinde ibraz edilmesi. (Müfrez belgeler bakımından asıl belgenin düzenlenme tarihi esas alınır.) Diğer taraftan, istisna hal ise Dahilde İşleme Rejimi Tebliği (İhracat: 2006/12)'nin 20 nci maddesi kapsamında dahilde işleme izin belgesinin/dahilde işleme izninin süresi azami 12 aya kadar tespit edilmekle birlikte gemi inşa, komple tesis vb. ile üretim süreci 12 ayı aşan ürünler ve savunma sanayi alanına giren ürünlerin ihracına ilişkin düzenlenen belgenin/iznin süresi proje süresi kadar tespit edilebilmesine ilişkindir. Aynı Tebliğ'in 21 inci maddesi kapsamında firmaların belge/izin kapsamı gerçekleştirecekleri işlemler için ek süre alabilme imkanı bulunmaktadır. Bu kapsamda, gemi inşa, komple tesis vb. ile üretim süreci 12 ayı aşan ürünler ve savunma sanayi alanına giren ürünlerin ihracına ilişkin belge/izinlerde ve belgeye/izne verilen ek sürelerle işleme süresinin 2 yılı aşması mümkün olabilmektedir. Bu kapsama giren eşyanın aynı Tebliğ'in 38 inci maddesinin yedinci fıkrasına uygun olarak serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmak istenmesi halinde; 5. koşulda belirtilen azami süre, Gümrük Genel Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar) (Seri No:10)'nin Ek-1'inde belirtilen söz konusu belgeye tekabül eden "ilgili ülkedeki belge saklama süresi" olarak uygulanır. Bilgileri ile gereğini arz/rica ederim. Hüsnü DİLEMRE Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: Gereği: Bilgi: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine Gümrükler Genel Müdürlüğüne