Menşe Belgeleri, Form A, EUR.1, EUR.MED ve A.TR Belgelerinin sonradan kontrolünde ihtilaf olmadığı sürece eşya teslimi için para cezalarına ilişkin teminat alınamayacağı

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü-Menşe ve Fikri-Sınai Haklar Dairesi Sayı :38850468-663.99 Konu :İç Denetim Raporu 02.05.2017 / 24658334 yazıda ilgi tutulmuştur 16.01.2017 / 21768478 DAĞITIM YERLERİNE İç Denetçiler Mustafa IŞIK (DGS), Ahmet BALCI, Adem OĞULTARHAN ve Arzu KÜTÜKCÜ tarafından gerçekleştirilen ''Dolaşım ve Menşe Belgelerinin Sonradan Kontrolü İşlemleri'' konulu sistem denetimi faaliyeti sonucunda düzenlenen 18.09.2015 tarihli 2015-1443-5, 2015-4112-1, 2015-4111-1, 2015-5017-1 sayılı denetim raporunda; "Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesinde yer alan teminatın para cezalarıyla beraber hesaplanması hükmüyle 2006/10895 sayılı BKK, Menşe Yönetmelikleri ve 2014/1 Genelge'de yer alan şekliyle kanuni vergi ile tercihli vergi arasındaki fark kadar hesaplanması hükmünden hangisinin uygulanacağı konusunda mevzuat düzenlemesi" yapılması önerisine yer verildiği görülmüştür. Bilindiği üzere, Gümrük Yönetmeliğinin "İtirazların Karara Bağlanmasından Önce Eşyanın Çekilebilmesi" başlıklı 587 nci maddesinin birinci fıkrası; (1) Yükümlüler, mercilerince verilecek kararlardan önce, ihtilaf konusu eşyayı çekmek isterlerse, aşağıda yazılı şartlarla istekleri kabul olunur ve eşyanın çekilmesine izin verilir. a) Kararların yükümlüce tebellüğ edilmiş olması ve taleplerinin bir dilekçe ile gümrüğe verilmiş olması, b) Yükümlünün beyanına göre yapılan vergi tahakkukları ile gümrük idaresince tahakkuk ettirilen bütün vergiler arasındaki farkın ve para cezalarının teminata bağlanması, c) Uyuşmazlığın idari yargı merciine intikali halinde bu hususun belgelenmesi, ç) İdarece gerekli görülecek her türlü bilgi veya belgenin sunulması." Hükmünü amirdir. Söz konusu madde, yükümlülerin gümrük idarelerince tebliğ edilen gümrük vergilerine, cezalara ve idari kararlara karşı yaptıkları itirazın karara bağlanmasından önce eşyayı çekmek istemeleri durumunu düzenlemektedir. Oysa, A.TR Dolaşım Belgeleri ile Menşe İspat Belgelerinin şüphe nedeniyle veya sondaj (random) usulü tespit edilen belgelerin sonradan kontrole (yurtdışı araştırması) gönderilmesi durumlarında, bir itiraz veya ihtilaflı bir durum söz konusu olmamakta, sadece ibraz edilen menşe belgesinin doğruluğunun teyit edilmesi için belirli bir süre gerekmektedir. Söz konusu durumlar için, itirazların karara bağlanmasında öngörülen sürelerden ayrı olarak, kendi mevzuatında (2006/10895 sayılı BKK, 2014/7064 sayılı BKK, Menşe Yönetmelikleri) ve uluslararası anlaşmalardan (1/95 sayılı OKK ve Serbest Ticaret Anlaşmaları) kaynaklanan hükümlerle farklı süreler belirlenmiştir. Ayrıca, A.TR Dolaşım Belgeleri ile Menşe İspat Belgelerine ilişkin mevzuatta (Yukarıda yer verilen Bakanlar Kurulu Kararları ve Yönetmelikler) her biri için teminat maddeleri bulunmakta ve bu belgelerin kabulü, vize edilmesi ve sonradan kontrolüne ilişkin işlemleri düzenleyen ve AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünce çıkarılan 2014/1 Sayılı Genelgenin "Serbest Dolaşıma Girişte İbraz Edilen Belgelerin Sonradan Kontrolü" başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrası "Sonradan kontrol talebiyle bölge müdürlüğüne gönderilen A.TR Dolaşım Belgeleri, EUR.1/EUR.MED Dolaşım Belgeleri, Fatura Beyanları/EUR.MED Fatura Beyanları, menşe beyanları ve Form A Belgeleri kapsamı eşya için ilgili Kararlar ve Yönetmelikler gereğince İthalat Rejimi Kararı'na ek listelerde tercihli rejim için geçerli olan tavizli vergi oranı ile "Diğer Ülkeler" sütunundaki vergi oranı arasındaki farka tekabül eden vergi meblağı karşılığı olarak nakit teminat veya teminat mektubu alınacağı" hükme bağlanmıştır. Bu itibarla, menşe belgeleri veya A.TR dolaşım belgelerinin sonradan kontrole (Yurtdışı Araştırması) gönderilmesi durumlarında, gümrük idaresinin bir tespiti ve buna yönelik yükümlünün itirazının olmaması nedeniyle, ihtilaflı bir durumun olmadığı da değerlendirilerek, alınacak teminatla ilgili olarak Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesinin değil, ilgili mevzuatında ve 2014/1 sayılı Genelgede (AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü) yer alan hükümlerin uygulanması; Aynı şekilde Menşe Şahadetnamelerinin sonradan kontrol talebiyle yurtdışı araştırmasına gönderilmesi durumunda, yükümlüsünce eşyanın teslim edilmesinin talep edilmesi halinde, Gümrük Yönetmeliğinin 587 nci maddesi yerine, "Menşe şahadetnamelerinin incelenmesi ve sonradan kontrolü" başlıklı 41 inci maddesi uyarınca, "Yürürlükteki İthalat Rejimi Kararında belirtilen ticaret politikası önlemleri çerçevesinde dampinge karşı vergi veya ek mali yükümlülüğe tabi olan eşya için tahsil edilmesi gereken vergi veya ek mali yükümlülüğün emanet hesabına alınması veya teminata bağlanması" şeklinde işlem yapılması gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür V. Dağıtım: Tüm Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine