Faz 5 sürümü transit beyan kabul işlemi yapılmadan iptalinde ceza uygulanmaması, beyan kabul işlemi yapıldıktan sonra iptalinde ceza uygulanması

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : E-96603261-120.99-00117807610 Konu : Transit Beyannamelerinde Ek Beyan Türü 16.01.2026 / 117807610 DAĞITIM YERLERİNE Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, NCTS uygulamasının Faz 5 sürümü ile birlikte, "Ek Beyan Türü" olarak "A" beyan türü seçildiğinde, beyanın eşzamanlı olarak gümrük idaresine sunulduğu ve yükümlüsünce beyan üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmasına izin verilmediği, bu nedenle yükümlüsünce düzeltme imkânı olmadığı gerekçesiyle verilen iptal dilekçesine istinaden iptal edilen beyannameler için Gümrük Yönetmeliğinin Ek:82/4 maddesinin[1] "Beyanname iptali (yükümlünün hatasından kaynaklanması hali) hükmü gereğince Gümrük Kanununun 241/1 maddesi uyarınca ceza uygulanıp uygulanmayacağı, diğer taraftan, Gümrük Yönetmeliğinin 213 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının ve 4 Seri No'lu Gümrük Genel Tebliğinin 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasının yalnızca Ek Beyan Türü "D" olan transit beyannameleri için işletilip işletilmeyeceği hususlarında tereddüt yaşandığı ve konunun açıklığa kavuşturulmasının istendiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, Gümrük Yönetmeliğinin 213 üncü maddesinin üçüncü fıkrası, "Sistem üzerinden yapılan ve beyanın yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde kabul işlemi yapılmak üzere hareket gümrük idaresine sunulmayan transit beyanları hareket gümrük idaresince reddedilir. Bu durumdaki transit beyanları da dâhil olmak üzere, hareket gümrük idaresince kabul işlemi yapılmayan transit beyanlarının reddedilmesi durumunda Kanunun 241 inci maddesi uyarınca işlem yapılmaz." hükmünü amirdir. Aynı doğrultuda, 4 Seri No'lu Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi)'nin 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; "Verileri sistem üzerinden gönderilerek yerel referans numarası (LRN) almış transit beyanlarının [DEC_DAT (IE015)] kabul işlemlerinin yapılması için otuz gün içinde hareket gümrük idaresine başvurulmaması durumunda sistem tarafından ya da ilgili gümrük idaresince beyanlar reddedilir [DEP_REJ (IE016)]. Bu durumdaki transit beyanları da dâhil olmak üzere, hareket gümrük idaresince kabul işlemi yapılmayan transit beyanlarının geri çevrilmesi durumunda Kanunun 241 inci maddesi uyarınca işlem yapılmaz." hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca, anılan Tebliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasının üçüncü cümlesinde "…Beyanın eşyanın gümrüğe sunulmasından önce verildiği ve Ek Beyan Türü'nün "D" seçildiği durumda, eşyanın gümrüğe sunulduğunun hareket gümrük idaresine bildirilmesi [PRE_NOT (IE170)] öncesinde yapılan beyanname iptal talebi otomatik olarak olumlu cevaplanır. Diğer durumlarda beyanın iptal talebi Kanunun 64 üncü maddesi çerçevesinde hareket gümrük idaresince değerlendirilerek sonuçlandırılır." düzenlemesi yer almaktadır. Diğer taraftan, NCTS Faz 5 sistematiğinde, transit beyannamelerinde yükümlü tarafından "Ek Beyan Türü" olarak "D" beyan türünün yanında ayrıca "A" beyan türünün de kullanılabilmesi mümkün bulunmaktadır. "A" beyan türünün seçilmesi durumunda yükümlüsünce beyan üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmasına izin verilmemektedir. "D" beyan türünün kullanılması durumunda ise; yükümlü tarafından beyanın, yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde kabul işlemi yapılmak üzere hareket gümrük idaresine sunulması gerekmekte olup söz konusu hareket sunum bildirimi [PRE_NOT (IE170)] yapılana kadar yükümlüsünce beyanda değişiklik yapılmasına izin verilmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile NCTS Faz 5 sistematiği birlikte değerlendirildiğinde, Gümrük Yönetmeliğinin 213/3 maddesi ile 4 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi)'nin 19/2 maddesinde yer alan düzenleme yalnızca belirli bir ek beyan türü ile sınırlandırılmamıştır. Diğer bir deyişle, her ne kadar hem Gümrük Yönetmeliğinde hem de 4 Seri No'lu Gümrük Genel Tebliğinde 30 gün içerisinde kabul işlemi yapılmayan transit beyanlarından bahsedilse de, aynı maddelerde, bu beyan türü de dahil, hareket gümrük idaresince kabul işlemi yapılmayan transit beyanlarının reddedilmesi durumunda Kanunun 241 inci maddesi uyarınca işlem yapılmayacağı hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla, Gümrük Yönetmeliğinin 213/3 maddesi ile bahse konu Tebliğin 19/2 maddesi ek beyan türüne değil, beyanın gümrük idaresince kabul edilip edilmemesine odaklanmaktadır. Öte yandan, NCTS Faz 5 uygulamasında transit beyanında "A" ya da "D" ek beyan türü seçilip seçilmediğine bakılmaksızın yükümlü tarafından beyannamenin gümrük idaresince kabul edilmesinden önce (MRN alınmasından önce) ya da gümrük idaresince kabul edildikten sonra (MRN alınmasından sonra) [DEC_INV (IE014)] mesajının gönderilerek iptal talebinde bulunulması da mümkün bulunmaktadır. Söz konusu iptal talebinin hareket gümrük idaresince kabul edilerek [INV_DEC (IE009)] mesajının gönderilmesi ile beyan iptali gerçekleşmektedir. Yine uygulamada, beyanın MRN almasından önce ya da MRN aldıktan sonra yükümlüsünce hareket gümrük idaresine dilekçe verilerek beyanın iptalinin talep edildiği durumlar da söz konusu olabilmektedir. Yükümlü dilekçesine istinaden hareket gümrük idaresince beyanın geri çevrilmesi/reddedilmesi durumunda beyan [DEP_REJ IE016] statüsüne gelmektedir. Bu kapsamda, yukarıda yapılan açıklamalar da dikkate alındığında, beyan türünün "A" veya "D" olmasına bakılmaksızın, - Hareket gümrük idaresince kabul işlemi yapılmadan [DEP_REJ IE016] statüsüne getirilen transit beyannamelerinin, Gümrük Yönetmeliğinin 213/3 üncü maddesi ile 4 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi)'nin 19/2 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi ve bu tür beyannamelerin reddedilmesi/geri çevrilmesi halinde Gümrük Kanununun 241 inci maddesi uyarınca ceza uygulanmaması, - Diğer taraftan, gümrük idaresince kabul edilmiş olsun ya da olmasın, gerek yükümlüsünce [DEC_INV (IE014)] mesajının gönderilerek iptal talebinde bulunulduğu gerekse de dilekçe verilmek suretiyle hareket gümrük idaresinden iptal talebinde bulunulduğu durumlarda; hareket gümrük idaresince iptal talebinin kabul edilerek [INV_DEC (IE009)] mesajının gönderilmesi ya da yükümlünün iptal dilekçesine istinaden beyanın geri çevrilmesi/reddedilmesi [DEP_REJ IE016] durumunda yükümlü hatasından kaynaklanan sebeplerle iptal edilen transit beyanları için Gümrük Kanunu'nun 241/1 inci maddesinin uygulanması gerekmektedir. Bilgi ve buna göre gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine [1] PcGK Not: Yönetmeliğin 82/4. maddesi yerine Yönetmeliğin 82 no'lu ekinin 4'üncü sırası olabileceği değerlendirilmektedir.