Nato kuvvetlerinin Form 302 tanzimi ve şekline dair hususlar

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : B.02.1.GÜM.0.06.00.26.969/36 Konu : Form 302 Belgesi 16.06.2003- 15273 GÜMRÜKLER BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Genelkurmay Başkanlığından 18.10.2002 tarih ve 511-1382 sayılı yazıda, NATO Form 302 nin tanzimi ve şekline dair hususların AmovP-2 simgeli NATO Stanag belgesinde "Movement and Cutsoms Formalities" başlığı altında düzenlendiği, buna göre NATO Kuvvetlerinin bir NATO ülkesine girişte, kendi teçhizatını ve münhasıran kendi kullanımına mahsus ikmal maddeleri ile diğer eşyayı gümrük vergisinden muaf olarak ithal edebilmelerinin, Form 302 adlı gümrük beyannamesiyle bildirmelerine bağlı olduğu, uygulamada tatbikat, savaş v.b nedenlerle ülkemize gelecek NATO Kuvvetlerinin 30 gün öncesinden getirecekleri malzemeyi Başkanlıklarına bildirdiği, Başkanlıklarınca bu malzemenin geçeceği gümrük noktasının haberdar edilmesi amacıyla Müsteşarlığımızın bilgilendirildiği, Ancak, NATO Tatbikatları ve Harekatlarında ülkemize giriş yapan NATO Kuvvetlerinin gümrük noktalarında sorunlar yaşadığı, gümrüklerde beklemeler olduğu, malzemenin alınmasında gecikildiği ve maliyetlerin arttığı, bu tür gecikmelerin Türkiye'nin itibarını sarstığı ve prestijini olumsuz etkilediği, bunların önlenmesi ve getirilecek malzemenin gecikme olmaksızın gümrükten geçişini sağlamak amacıyla anılan belgenin örneğinin gümrüklere dağıtılmasının ve konu hakkında ilgili personelin aydınlatılmasının yerinde olacağından bahisle, bütün NATO ülkeleri için geçerli olan, aynı usul ve esaslara göre müstakil beyanname olarak kullanılan Form 302'nin transit geçişlerde de yukarıda belirtilen esaslara göre kullanılmasının uygun olacağı bildirilmiştir. Milli Savunma Bakanlığı'ndan alınan 10.03.2003 tarihli, B.D.11/1 sayılı yazıda ise, NATO ülkeleri arasında gönderilen askeri malzemelerin gümrük işlemlerinde, Ottawa anlaşması gereği kullanılan NATO Form 302 Belgesinin kullanımına ilişkin olarak NAMSA'dan alınan bilgilerin yazıları ekinde yer aldığı belirtilerek söz konusu belgenin NATO/NAMSA tarafından gönderilen stratejik öneme haiz askeri teçhizat ve malzemenin Transit-İthalat-İhracat işlemlerinde beyanname yerine kullanılan bir form olduğundan bahisle, bu bilgiler çerçevesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 84/3-d maddesi'nin yeniden düzenlenerek tüm gümrük müdürlüklerinin bilgilendirilmesinin faydalı olacağının değerlendirildiği belirtilmiştir. Söz konusu yazı eki olan, NATO/NAMSA'dan temin edilen bilgilere yer verilen yazıda, NATO Form 302 Belgesinin diğer NATO ülkelerinde müstakil beyanname olarak Transit-İthalat-İhracat işlemlerinde kullanıldığı, teminat aranılmadığı ve TSK'nın ilgili Kuvvet Komutanlıkları adına gelmesi kaydıyla garantör kuruluşun ilgili Kuvvet Komutanlıkları olduğu hususlarına yer verilmiştir. Konu hakkında Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Güvenli İşleri Genel Müdürlüğü'nden alınan 10.04.2003 tarihli, 1024 sayılı yazıda, Bakanlıkları'nın Milli Savunma Bakanlığı'nın NATO Form 302 Belgesi'nin kullanımı hakkındaki görüşlerine katıldıkları bildirilmiştir. Bilindiği üzere, 4458 sayılı Gümrük Yönetmeliği'nin 84 üncü maddesinin 3/d fıkrasında, 19 Haziran 1951'de Londra'da imzalanan Kuvvetlerin Statüsü Hakkında Kuzey Atlantik Anlaşmasına Taraf Devletler Arasındaki Sözleşme ile öngörülen Form 302 kapsamında Transit Rejimi hükümlerine göre taşıma işleminin yapılacağı belirtilmiştir. Gümrük Yönetmeliğinin "Form 302 Kapsamında Transit Edilecek Eşya" başlıklı 245 inci maddesi; "19 Haziran 1951'de Londra'da imzalanan, Kuvvetlerin Statüsü Hakkında Kuzey Atlantik Antlaşmasına Taraf Devletler Arasındaki Sözleşme kapsamı eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde transiti, sözleşmede yer alan form 302 ibraz edilmesi halinde, bu belge kapsamında yapılır." Form 302 kapsamında yapılan transit taşıma esnasında, gümrük vergilerinin tahsilini gerektirir bir durumun ortaya çıkması halinde, sözleşme hükümleri uyarınca işlem yapılır. Diğer taraftan, anılan Sözleşme'nin XI inci maddesinin; 4 üncü fıkrası "Bir kuvvet kendi teçhizatını ve münhasıran kendisinin veya kabul eden devletçe müsaade edilen hallerde sivil unsurla yakınların istimaline mahsus makul miktarlarda yiyecek, ikmal maddeleri ve sair eşyayı gümrük resminden muaf olarak ithal edebilir. Gümrük resminden muaf olarak bu surette ithalatta bulunabilmesi için giriş noktası gümrük idaresine, kararlaştırılacak gümrük vesikaları ile birlikte şekli, gönderen Devlet ile kabul eden Devlet arasında tespit olunmuş ve gönderen Devletçe bu hususta salahiyattar kılınan bir şahıs tarafından imzalanmış belgenin tevdii lazımdır. Bu belgeleri imzalamaya yetkili şahsın tayini, kabul eden Devletin gümrük makamlarına bildirilecek ve imzasının bir örneği ile kullanacağı mühürlerin numuneleri de bu makama gönderilecektir." 13 üncü fıkrası "İşbu maddenin hükümleri yalnız, bahse konu malların kabul eden ülkesine ithalini ve oradan ihracını değil, aynı zamanda transit suretiyle Akıd Tarafın ülkesinden geçmesi halini de derpiş eder. Bu itibarla işbu maddelerdeki "kabul eden Devlet" tabiri, malların ülkesinden transit olarak geçtiği her hangi bir Akid Tarafa da şamil olacaktır." hükümlerini amirdir. Bu itibarla, Genelkurmay Başkanlığı'nın yazısında belirtilen hususlarla, Milli Savunma Bakanlığı'nın 10.03.2003 tarihli, B.D.11/1 sayılı yazısı ekinde alınan NAMSA'dan (Nato Maintenance and Supply Agency) temin edilen bilgiler birlikte değerlendirildiğinde ve yukarıdaki mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda 19 Haziran 1951'de Londra'da imzalanan, Kuzey Atlantik Anlaşmasına Taraf Devletler Arasında Kuvvetlerin Statüsüne Dair Sözleşme ile öngörülen ve Milli Savunma Bakanlığının yazısında belirtilen malzeme/teçhizatın taşınmasında NATO Form 302 Belgesi'nin gümrük beyanı yerine geçen belge olarak kullanılması ve anılan sözleşme hükümleri uyarınca gümrük vergisinden muaf olması nedeniyle ayrıca teminat aranılmaması gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Sezai UÇARMAK Müsteşar a. Gümrükler Genel Müdür V. DAĞITIM : Tüm Gümrükler Başmüdürlüklerine