Kaçakçılık Kanunun Ek-2-III Maddenin uygulanması (Standardizasyona (TSE), kontrole veya uygunluğa tabi olup farklı tarifede beyan edilen ve uygunluk alınamayan eşyada kaçakçılık takibatı yapılacağı)

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞİ Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.00.08.232-3483 Konu : 21.06.2002 / 14018 yazıda ilgi tutulmuştur. 2009/4 Genelge ile 01.05.2009 tarihi itibariyle Yürürlükten Kaldırılmıştır. 16.11.2001 / 28991 GÜMRÜKLER BAŞ MÜDÜRLÜĞÜNE 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun EK-2/III'üncü maddesinin uygulanması ile ilgili olarak Müsteşarlığımıza intikal eden ve söz konusu, maddenin uygulanmasında ortaya çıkan tereddütler Müsteşarlığımız Hukuk Müşavirliğine intikal ettirilmiş, cevaben alınan 08.11.2001 tarihli 1717 sayılı yazıda aynen: "...1918 sayılı Kanunun 4704 sayılı Kanunla değişik EK-2/III üncü maddesinde yer alan hüküm kaçakçılığın özel bir halidir. Bu maddede; "ithali veya ihracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya, standardizasyon kontrolüne veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olan eşyayı, her ne şekilde olursa olsun gerçeğe aykırı her türlü beyanname veya belge ibrazı ile gümrüğü yanıltarak işlemini yaptırmak suretiyle ithal veya ihraç edenler veya bunlara teşebbüs edenler, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve çıkış eşyasında FOB kıymeti, giriş eşyasında ise gümrüklenmiş değeri kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Hükmolunacak ağır para cezası beş milyar liradan az olamaz. Ayrıca suç konusu eşya veya madde müsadere edilir. Bunların müsadere edilememesi halinde tayin edilecek para cezasına; eşya veya maddenin rayiç değeri miktarınca, rayiç değer tespit edilemezse beş milyar liradan az olmayan bir meblağ ilave olunur." denilmektedir. Söz konusu maddeye göre "her ne şekilde olursa olsun gerçeğe aykırı her türlü beyanname veya belge ibrazı ile gümrüğü yanıltarak işlemini yaptırmak suretiyle ithal veya ihraç edenler" gümrük kaçakçılık suçu işlemiş kabul edilir. Suçun oluşması için gerçeğe aykırı beyanname veya belge ibraz etmek suretiyle gümrüğün yanıltılması koşulunun gerçekleşmesi gerekmektedir. Aynı ifade 1918 sayılı Kanunun 20. maddesinde de yer almaktadır. Maddede yer alan "gerçeğe aykırı her türlü beyanname" ifadesi ile gümrüğü yanıltarak ifadesinden ne anlaşılması gerektiğinin bilinmesi önemli ve yararlı olacaktır. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 58 ve 59. maddelerinde eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulmasında uygulanacak beyana ilişkin esaslar düzenlenmiş olup bu maddelere göre beyanın yazılı, bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla, sözlü olarak, eşya sahibinin bu eşyayı bir gümrük rejimine tabi tutma isteğini ifade ettiği herhangi bir tasarruf yolu ile beyanın yapılabileceği düzenlenmiştir. Kanunun 63. maddesinin birinci fıkrasında Beyannameler tescilden sonra düzeltilemez hükmü yer almış, buna göre beyannamenin tescilinden önce düzeltilebileceği kabul edilmiştir. Diğer bir ifade ile Gümrük Kanunu yanlış beyanname verilebileceğini ve bunda düzeltme yapılmasını kabul etmiştir. Tescil veya tescil onayı bu düzeltmeden sonra yapılmaktadır. Bu itibarla gerçeğe aykırı beyanname verilmesinin gümrüğü yanıltma maksadı ile yapıldığının anlaşılması suçun maddi unsuru olmaktadır. Gümrüğün yanıltılması sadece beyannamenin ve ekli belgelerin yetkili memur tarafından incelenmesinden anlaşılmaması gerekir. Diğer bir ifade ile beyanname veya belgelerin incelenmesi dışında her türlü inceleme, muayene ve araştırma sonucu gerçeğe aykırılık ve yanıltma unsuru tespit edildiğinde suçun işlendiği kabul edilecektir. Bu nedenle Gümrük idaresi gümrük mevzuatı açısından beyanname ve eki belgeleri veya belgeleri incelediğinde eşyanın lisansa, şarta, izne, kısıntıya, standardizasyon kontrolüne veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğunu tespit ettiğinde bu yanlışlığın anlaşılması ile artık gümrük idaresinin yanıltılmasından söz edilemeyeceği cihetle, ilgili belgenin ibrazı ile madde kapsamı suçun oluşmadığı kabul edilecektir. Maddenin amacı, ithali veya ihracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya, standardizasyon kontrolüne veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olan eşyayı bu işlemleri yerine getirmiş veya belgeleri almış gibi gümrüğü yanıltarak, eşyanın ithalini veya ihracını önlemek, yapılan bu eylemi kaçakçılık olarak cezalandırmaktır. Söz konusu maddede suça teşebbüs halinden de bahsedilmektedir, Teşebbüs, gümrüğü yanıltmak maksadı ile gerçeğe aykırı beyanname veya belge ibraz edildiğini, gümrük işlemlerinin yapılması sırasında ve eşyanın ithal veya ihracının gerçekleştirilmesinden önce tespiti ile oluşacaktır. Maddeye 4704 sayılı Kanunla ilave edilen standardizasyon kontrolüne tabi eşyada kaçakçılık, yukarıda izah edilen hususlara ve kıstaslara göre değerlendirilecektir. Bu konuda yakınmaların bulunduğu ilgi (e) yazınızda belirtildiğinden söz konusu maddenin yorumuna bağlı kalınarak ayrıntılı olarak konuya açıklık getirilmektedir. Buna göre; 1.Eşya standarda uygun ancak beyan sahibi tarafından standardizasyon kontrolüne tabi olmadığı şeklinde beyan edilmişse, Gümrük idaresince beyannamede yapılan düzeltmeye göre eşyanın 2001/1 Tebliğ[1] kapsamında olduğunu tespit etmesi üzerine beyan sahibine uygunluk belgesi getirmesi bildirildiğinde, beyan sahibinin uygunluk belgesini ithalat veya ihracatın gerçekleştirilmesinden önce getirmesi halinde EK-2/III kapsamında suçun maddi ve manevi unsuru oluşmadığından olaya sadece 4458 sayılı Gümrük Kanunun idari para cezası hükümlerinin uygulanacaktır. 2. Eşya standarda uygun değil ancak beyan sahibi tarafından standarda uygunmuş gibi belge ibraz edilerek gümrük yanıltılmışsa, suçun maddi ve manevi unsuru oluştuğundan kaçakçılık mevzuatı uyarınca gereken işlemler yürütülecektir. 3. Eşya standarda uygun değil ve beyan sahibi tarafından standardizasyon kontrolüne tabi olmadığı şeklinde beyan edilmişse, bu durumda da kaçakçılık mevzuat, uyarınca gereken işlemler yürütülecektir. Denilmektedir. Bilgi ve gereği ile Hukuk Müşavirliği görüşleri doğrultusunda işlem tesis edilmesini rica ederim. [1] Sayfa: 1 Her yıl yeniden yayımlanan Standardizasyon Tebliği