Gümrük Vergi ve Cezalarının Haczen tahsili. Güm.Kont.Gn.Md.

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) 16.12.2002 / 15999 sayılı yazıları eki Gelirler Genel Müdürlüğünün Gümrük Vergilerinin Tahsili konulu tasarruflu yazıları. T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelirler Genel Müdürlüğü SAYI :B.07.O.GEL.O.37/3760-2341 KONU :Gümrük Vergilerinin Tahsili 29.03.2002 / 13921 GUMRÜK MUSTEŞARLIĞ1NA Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, muhtelif Gümrük Müdürlükleri tarafından 1615 ve 1918 sayılı Kanunlara muhalefet suçlarından sanık kişiler adına mahkeme kararlarına istinaden hükmedilen para cezalarının ve/veya gümrük vergilerinin takip ve tahsili için Defterdarlıklara haciz varakaları, ödeme emirleri gönderildiği, bu alacaklara ilişkin takip ve tahsil işlemlerinin yapılıp yapılmayacağı hususunda tereddüde düşüldüğü anlaşılmaktadır. Bilindiği gibi, 6183 sayılı Kanunun 1. maddesinde; "Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur." denilmiş aynı Kanunun 3.. maddesinde de; "Alacaklı amme idaresi" teriminin devleti, vilayet hususi idarelerini ve belediyeleri, "Tahsil Dairesi" teriminin alacaklı amme idaresinin bu Kanunun tatbik etmekle vazifeli dairesini, servisini, memur veya memurlarını, ifade ettiği hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, 1615 sayılı Gümrük Kanununun 88'nci maddesi "ödenmeyen Gümrük Vergisi ve diğer vergilerle gerek bunlara müteallik, gerekse bu kanuna göre karara bağlanmış para cezaları, Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre Gümrük İdaresince kovuşturulur" hükmünü içermekte, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 56'ncı maddesi ise Kaçakçılıktan dolayı gerek bu kanuna ve gerekse hususi Kanunlara göre hükmolunan para cezalarına ait ilam Cumhuriyet Müddeiumumiliği tarafından re'sen alakalı idarelere verilir. Bu ilamda gümrük komisyonlarınca verilip katileşen kararların taalluk ettikleri para cezalarını ödemeleri bu idarelerce Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Kanununa göre çıkarılacak bir ödeme emri ile mahkuma tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün zarfında para ödenmediği taktirde, aynı kanunun hükümleri dairesince mahkumun mallarına müracaatla infazı yoluna gidilir. Mahkumun haczi ve satılması caiz malları bulunmaz veya bu suretle aczi tahakkuk ederse bu para cezası alakalı idarece aynı kanunlara göre tecil edilemezse ilam hapse çevrilip infaz edilmek üzere Cumhuriyet Müddeiumumiliğine iade olunur. Cumhuriyet Müddeiumumiliğince tahsil olunacak para cezaları alakalı idarelere verilir." hükmünü amir bulunmaktadır. Buna göre gümrük vergi ve resimleri Devlete ait bir alacaktır. 6183 sayılı Kanun kapsamına giren bu alacakların yine 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil etme yetkisi Gümrük İdarelerine ait olduğundan, gerek 1615 sayılı Kanuna, gerekse 1918 sayılı Kanuna dayanılarak düzenlenen haciz varakalarındaki tutarların ilgili gümrük idaresince tahsil edilmesi gerekmektedir. Ancak, gümrük vergi ve resimlerinden Gümrük Müdürlüklerine borçlu olan şahıslar hakkında sürdürülen takip sırasında, borçlunun mallarının bulunduğu mahalde Gümrük Müdürlüklerinin bulunmaması halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 5. maddesinde yer alan "Takibat, alacaklı amme idaresinin mahalli tahsil dairesince yapılır. Borçlu veya malları başka mahallerde bulunduğu takdirde, 'tahsil dairesi borçlunun veya mallarının bulunduğu mahalde yapılacak takipleri o mahaldeki aynı nev'iden amme idaresinin tahsil dairelerine niyabeten yaptırır." hükmü uyarınca sözkonusu kamu alacağının vergi dairelerince niyabeten tahsilat hükümlerine göre takip ve tahsil edileceği de tabiidir. Bilgi edinilmesini ve konuyla ilgili olarak çıkabilecek sorunların önlenmesi açısından açıklanan hususlarla ilgili olarak ilgili Gümrük Müdürlüklerinin bilgilendirilmesini rica ederim.