Sahte markalı sadece ihracatı yasak veya izne tabi eşyada kaçakçılık fezlekesi hazırlanabileceği aksi halde sınai mülkiyet kanunu hükümlerinin uygulanacağı

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Sayı :68326374-010.01 Konu :Sahte Markalı Ürünlerin İhracatına Yönelik Kanun Hükümleri 16.12.2019 / 50417659 DAĞITIM YERLERİNE Genel Müdürlüğümüze intikal eden muhtelif denetim raporlarında marka tescilinden doğan hakların ihlaline konu eşyanın ihracına teşebbüs edilmesi durumunda 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uygulanması gerekirken 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu çerçevesinde fezleke düzenlendiği bilgisi yer almaktadır. Konu hakkında Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile yazışmalar yürütülmüştür. Mezkûr Genel Müdürlükten alınan ve bir örneği ekte yer alan yazıda; ihracat aşamasında yakalanan sahte markalı ürünlerin ihracının kanunla yasaklanmış olması ve "İhracat 96/31" sayılı Tebliğde yer alması durumunda, düzenlenecek fezlekede 5607 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının yer almasının gerektiği; ancak yakalanan sahte markalı ürünlerin söz konusu Tebliğde yer almayan bir mal olması durumunda ise 5607 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının fezleke kapsamına dâhil edilmemesinin ve sadece 6769 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü kapsamında fezleke düzenlenmesinin uygun olacağı belirtilmiştir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Nejat ÇOĞAL Bakan a. Genel Müdür Yardımcısı V. Ek: Yazı Örneği (3 sayfa) Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine T.C. TİCARET BAKANLIĞI Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı :27299683-045.02[HYS268834] Konu :Sahte Markalı Ürünlerin İhracatına Yönelik Kanun Hükümleri 12.12.2019 / 50344104 GÜMRÜKLER MUHAFAZA GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE İlgi :04.11.2019 tarihli ve 68326374-010.01/00049102079 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazınızda özetle; Ticaret Başmüfettişi Bülent ÖZKAN tarafından düzenlenen 12.07.2019 tarihli ve 240-A/05 sayılı Cevaplı Raporda; İzmir Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünce, ihracat aşamasında sahte markalı ürünlerin yakalandığı, konuya ilişkin olarak Müdürlük tarafından hazırlanan fezlekede, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 7 inci maddesinin yanı sıra 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına istinaden suç duyurusunda bulunulduğu, yurt dışına sahte markalı ürün ihracı halinde 6769 sayılı Kanuna istinaden işlem yapılmasının daha doğru ve isabetli olacağı belirtildiği, Genel Müdürlüğünüzce 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 7 inci maddesinin ilk üç fıkrası, 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 30 uncu maddesinin birinci fıkrası hükümleri ile 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrası hükümlerine yer verilerek Başmüfettişin görüşüne iştirak edilmekle birlikte söz konusu mevzuat hükümleri dikkate alınarak konu hakkındaki Genel Müdürlüğümüz görüşleri talep edilmektedir. İlgide kayıtlı yazınız ve eki Cevaplı Rapor incelenmiş olup, Raporun 2 nci sayfasında yer alan ve Müfettiş tarafından incelenen üçüncü olayda; beyannamesi gelinlik olarak açılmasına karşın yurtdışına sahte markalı tekstil ürünleri ihracatı gerçekleştirildiği ihbarı üzerine İzmir Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü tarafından 07/11/2017 tarihli fezleke ile 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3 üncü maddesinin sekizinci ve dokuzuncu fıkralarına istinaden suç duyurusunda bulunulduğu, Müfettiş tarafından 5607 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında suç duyurusunda bulunulması hususunda açıklama istenilmesi üzerine Müdürlük tarafından 30/07/2019 tarihli ve 46443470 sayılı yazının eki "Teftiş Edilen Memurların Cevapları"nın dört ve beşinci sayfalarında; İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının talimatı doğrultusunda hareket edildiği, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında ele geçirilen eşyaların taklit marka olması ve marka hakkına tecavüz edilmesi nedeniyle ihracının yasak olduğunun değerlendirildiği, bu nedenle 5607 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında suç duyurusunda bulunulduğu bildirilmiştir. Müfettiş tarafından söz konusu raporun "son düşünceler" bölümünde özetle; 5607 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında, ihracı kanun gereği yasak olan eşyanın ülkeden çıkarılmasının bir müeyyideye bağlandığını, suçun oluşması için ihraç edilen eşyanın kanun tarafından yasaklanmış olmasının ön şart olduğunu, söz konusu olayda sahte marka ile ihraç edilmeye çalışılan eşyanın ihracının yasaklanması yönünde bir düzenleme olmaması nedeniyle anılan Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir. Bununla birlikte söz konusu olayın, marka hakkını koruma altına almak ve ihlali halinde uygulanması gereken müeyyideleri göstermek için düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında olduğu, Kanunun 7 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde marka olabilecek işareti taşıyan malın ihraç edilmesinin yasaklanabileceği belirtilmiş olsa da doğrudan ihracı yasaklayan bir düzenlemenin yapılmadığı, bu itibarla eşyanın (sahte markalı tekstil) "ihracı kanun gereği yasak eşya" vasfını taşımadığı, konunun başkasınına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal ihraç etmeyi cezai müeyyide altına alan 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin mütalaa edildiği ifade edilmiştir. İlgide kayıtlı yazınızda ve eki 240-A/05 Cevaplı Raporda da belirtildiği üzere 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasında; "Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir." ve ikinci fıkrasında "Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır." hükmü ile üçüncü fıkrasında "Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir" ve ( c) bendinde "İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi." hükümlerine yer verilmiştir. Yine aynı Kanun'un 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde " markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğinin bilindiği veya bilinmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markanın ithalatı ve ihracatı da marka hakkına tecavüz eden fiiller arasında sayılmış, 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında ise "Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz eden veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır." Hükmü düzenlenmiştir. Neticede, 6769 sayılı Kanunda, yasaklama kararı alınmış veya sahibinden izinsiz olarak markalı bir malı ihraç edenlerin, hapis ve adli para cezası ile cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüklerince ihracat aşamasında yakalanan eşyanın sahte markalı mal olması halinde 6769 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü dikkate alınarak fezleke düzenlenmesi esastır. Bununla Birlikte 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında; "İhracı kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeden çıkaran kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır." düzenlemesine yer verilmiş olup, söz konusu maddeye istinaden fezleke düzenlenip ceza davası açılabilmesi için ülkeden dışarı çıkarılan/çıkarılmaya çalışılan eşyanın ihracatının kanunla yasaklanmış olması gerekmektedir. Bu çerçevede, Bakanlığımız tarafından ihracatı yasak ve ön izne bağlı olan malların listesi, 19/09/1996 tarihli ve 22762 sayılı Resmi Gazetede "İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (İhracat 96/31)" ile yayınlanmıştır. Tebliğde yer alan malların ihracatının listede yer alan, ilgili kanunlarla yasak ya da ön izne tabi tutulması nedeniyle sahte markalı olsun olmasın söz konusu malların ihracında, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrası hükmü kapsamında fezleke düzenlenmesi gerekecektir. Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki tespitler ve açıklamalar doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucunda; Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüklerince ihracat aşamasında yakalanan sahte markalı ürünlerin ihracının kanunla yasaklanmış olması ve "İhracat 96/31" sayılı Tebliğde yer alması durumunda, düzenlenecek fezlekede 5607 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının yer almasının, buna karşılık yakalanan sahte markalı ürünlerin söz konusu Tebliğde yer almayan bir mal olması durumunda ise 5607 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının fezleke kapsamına dâhil edilmemesinin ve sadece 6769 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü kapsamında fezleke düzenlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Bilgilerine arz ederim. Av. Suavi ÖNAL Genel Müdür V.