Bira ithalatında litredeki her bir alkol derecesi için maktu ÖTV alınması, ihtilafların durumu ile mahkemelerde savunma
T.C.
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI
Hukuk Müşavirliği
Sayı :11985113/663.05-15/
Konu :Davaların takibi
17.01.2014 /
00546
DAĞITIMLI
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından
Müşavirliğimize hitaben yazilan 17/12/2013 tarihli ve 26240 sayılı yazi ekinde
yer alan 11/12/2013 tarihli ve 173-B/17 sayılı Sonradan Kontrol Raporu'nun
incelenmesi ve raporda belirtilen hususlar doğrultusunda yapılan araştırma
neticesinde; 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (2)
numaralı fıkrasında, (III) sayılı listedeki mallar için asgari maktu vergi
tutarlarının, -(A) cetvelindeki
mallardan 2203.00 G.T.İ.P
numaralı mallar için nasıl uygulanacağı konusunda tereddüt olduğu, bu konuda
gümrük idareleri işlemlerinin Mahkeme kararlarıyla ortadan kaldırıldığı, gümrük
idarelerinin işlemlerine dayanak teşkil eden Gelir İdaresi Başkanlığı'nın
uygulamaya yönelik görüşleri ile mahkeme kararlarında yer alan gerekçeler
arasında çelişkiler olduğu görülmüştür.
Örneğin İstanbul 11. Vergi Mahkemesi'nin 27/05/2013
tarihli ve E:2012/2791, K:2013/1417 sayılı kararında,
"..Anılan Yasanın 11 ve 12 nci
maddelerindeki yetkilere istinaden yıllar itibariyle birçok Bakanlar Kurulu
Kararı yayımlanmış ve vergileme ölçüleri yahut oranları eki kararlar ile
değiştirilmiştir. Bir kısım Bakanlar Kurulu Kararıyla ihtilaf konusu ürün için
maktu vergileme, nispi vergi oranıyla kıyaslanarak "1 litredeki her bir
alkol derecesi için maktu vergi tutarı (TL)" cinsinden belirlenmişken
sonraları maktu vergilemeye ilişkin bu uygulamadan vazgeçilerek vergilemenin
yine belirlenen nispi vergi oranıyla karşılaştırılmak suretiyle yüksek olanı
üzerinden ancak bu kez, litre başına asgari maktu vergi tutarı (TL/Lt) esas
alınarak yapılmasına karar verilmiş, litredeki alkol derecesinin dikkate
alınması yönteminden vazgeçilmiş, olay tarihinde de yürürlükte bulunan
(25.02.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren) 2011/1435
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla nispi vergi oranı % 63, asgari maktu vergi
tutarı 0,44 TL/Lt şeklinde belirlenmiştir. Görüleceği üzere işbu ihtilafa
uygulanması gereken Bakanlar Kurulu Kararında; maktu özel tüketim vergisinin
hesaplanmasında litre başına vergi tutarı belirlenmiş, vergilemede ithal edilen
ürünün alkol derecesinin de esas alınması gerektiğine dair bir belirleme yer
almamıştır..." gerekçelerine yer verilirken,
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın, Mahkeme kararında bahsi
geçen konu ile aynı konuda Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne yazmış olduğu
10/01/2013 tarihli ve 1466 sayılı yazisında ise özetle;
".....Bilindiği gibi, 8/4/2006 tarih
ve 26133 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5479 sayılı Kanunun 9 uncu
maddesiyle değiştirilen 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11 inci
maddesinin (2) numaralı fıkrasında, (III) sayılı listedeki mallar için asgari
maktu vergi tutarlarının, -(A) cetvelindeki mallardan 2203.00 G.T.İ.P numaralı
mallar için bir litredeki her bir alkol derecesi, -22.04, 22.05
(2205.10.90.00.12 hariç) ve 2206.00
G.T.İ.P. numaralı mallar için her bir litre, - Diğer
mallar için içerdiği alkolün her bir litresi, itibariyle uygulanacağı hükme
bağlanmıştır. Alkollü içkilere uygulanacak maktu vergi tutarlarının hangi
ölçülere göre hesaplanacağını belirleyen bu hüküm hala yürürlüktedir. 4760
sayılı Kanunun 11 inci maddesinin, 5479 sayılı Kanunla değişmeden önceki
halinde; (I) sayılı listedeki mallar için belirlenen maktu vergi tutarları ile
(III) sayılı listedeki mallar için topluca veya ayrı ayrı maktu vergi tutarları
tespit edilmesi halinde vergileme ölçülerinin alkol derecesi,kilogram, litre,
metre, metreküp, kilokalori veya bunların alt ve üst birimleri ile gerektiğinde
büyüklükleri de dikkate alınarak kap, ambalaj veya adet olarak uygulanacağı
hüküm altına alınmış olmakla birlikte, alkollü içkilerin maktu vergi
tutarlarının hangi ölçüye göre hesaplanacağına dair bir hüküm yer almamakta
idi. Bu belirleme, ÖTV Kanununun, 5479 sayılı Kanunla değişmeden önceki 12 nci
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi ile Bakanlar Kuruluna tanınan
yetkiye dayanılarak yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararları ile yapılmakta idi. Bu
yetki maddesine dayanılarak yayımlanan 2009 yılından önceki Bakanlar Kurulu
Kararları'nda 2203.00 G.T.İ.P.
Numaralı malttan üretilen biraların maktu vergi tutarları 1 litredeki her bir
alkol derecesi için belirlenmiş, alkol derecesi itibariyle belirlenen maktu
vergi tutarlarına göre 1
litre için hesaplanan tutarın, birim ambalaj hacmine
isabet eden kısmının dikkate alınacağı belirtilmiştir. Söz konusu
kararnamelerde, Bakanlar Kuruluna tanınan yetki uyarınca (III) sayılı listenin
(A) Cetvelindeki mallar için yalnız nispi vergi hesaplanacağı ancak bu suretle
hesaplanan verginin, belirlenen maktu vergi tutarına göre hesaplanan vergiden
az olamayacağı da karar altına alınmıştır.
Yukarıda da
değinildiği üzere, 5479 sayılı Kanunla değiştirilen 4760 sayılı Kanunun 11 inci
maddesinde, hem 4760 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde
yer alan malların asgari maktu vergi tutarlarının ne şekilde hesaplanacağı hem
de (III) sayılı listedeki mallar için asgari maktu vergi tutarlarına göre
hesaplanacak vergi tutarından az olmamak üzere yalnızca nispi vergi
uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Böylece bu tarihten sonra yayımlanan
Bakanlar Kurulu Kararlarında ne asgari maktu vergi tutarının ne şekilde
vergilendirileceği, ne de nispi vergiye göre hesaplanan verginin asgari maktu
vergiden az olamayacağına dair bir hükme yer verilmesine gerek kalmıştır.
ÖTV Kanununun
11 inci maddesi 5479 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, Bakanlar Kuruluna bu
maddede yer alan vergileme ölçütlerini değiştirme yetkisi tanınmıştır. Ancak,
söz konusu yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu'nca alkollü içkilerde vergileme
ölçüleri şimdiye kadar hiç değiştirilmemiştir. Mahkeme kararında söz edilen,
Bakanlar Kurulu'nca 2005 yılından 2009 yılına kadar kanuna paralel uygulama
yapılarak litre yanında alkol derecesinin de hesaplamaya dahil olması gerektiği
yönünde kararlar verilirken, 2009 yılında bu uygulamadan vazgeçilerek, eşyanın
vergilendirilmesinde sadece litrenin dikkate alınması gerektiği yönünde karar
verilmesi söz konusu değildir.
Öncelikle,
Özel Tüketim Vergisi mevzuatında 2203.00 G.T.İ.P numaralı mal için
"litrenin yanında alkol derecesi"nin hesaba katılması yönünde bir
uygulama olmayıp, ÖTV Kanununun 11 inci maddesinde 5479 sayılı Kanunla yapılan
değişiklik uyarınca, bira için maktu/asgari maktu vergi tutarının,1 litredeki
her bir alkol derecesi için hesaplanacağı hususu, 2004-2006 yılları arasında
Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Kararnamelerde karara
bağlanırken, 2006 yılından itibaren bu husus 5479 sayılı Kanunla yapılan
değişiklikle 4760 sayılı Kanunda hüküm altına alınmıştır.
5479 sayılı
Kanunla ayrıca ÖTV Kanununa ekli (III) sayılı listedeki malların vergi oranı ve
asgari maktu vergi tutarları da yeniden belirlenmiştir. 5479 sayılı Kanunla
yapılan söz konusu değişiklikler sonrası biraların asgari maktu vergi tutarını
belirleyen ilk Kararname olan 2009/14882 sayılı Kararnamede asgari maktu vergi
tutarlarının ne şekilde hesaplanacağına dair bir kararın yer almaması, Bakanlar
Kurulunun vergileme ölçülerine ilişkin Kanunla yapılan belirlemeyi değiştirdiği
anlamına gelmemektedir. Söz konusu Kararname ile (III) sayılı listenin (A) Cetvelinde
yer alan malların sadece vergi oranları ve asgari maktu vergi tutarları yeniden
belirlenmiştir. Dolayısıyla, yeniden belirlenen asgari maktu vergi tutarlarının
ne şekilde hesaplanacağı ise Kanunda açık olarak belirtilmiş olduğundan, söz
konusu Kararname ve izleyen dönemlerde yayımlanan Kararnamelerde bu hususta bir
hükme yer verilmesine gerek olmadığı tabidir.
Öte yandan,
Kanunun 11 inci maddesinde her ne kadar Bakanlar Kuruluna vergileme ölçüsünü
değişiklik yapma yetkisi tanınmış olsa da, bu yetki Kanunda açık bir şekilde
belirtilen "asgari maktu vergi tutarının 2203.00 G.T.İ.P numaralı
mallar için bir litredeki her bir alkol derecesi" itibariyle uygulanacağı
hükmüne aykırı olamaz. Buna karşın Kanuna aykırı bir yetki kullanımı ile
"asgari maktu vergi tutarının Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A)
cetvelindeki mallar için sadece litreye göre hesaplanacağı" yönünde bir
değişikliğe gidildiği varsayılsa dahi buna ilişkin bir hükmün de ilgili
Bakanlar Kurulu Kararlarında yer alması kaçınılmaz olurdu. Böyle bir hüküm 2009
yılından sonra yayımlanan hiçbir Bakanlar Kurulu Kararında yer almadığına göre,
anılan yargı kararında bahsi geçen, biralarda (ve diğer tüm alkollü içkilerde)
asgari maktu vergi tutarının sadece litreye göre hesaplanacağına dair bir yoruma,
söz konusu kararnamelerde listenin başında "(TL/lt)" ifadesinin yer
almasından dolayı ulaşılmasının yasal dayanağının bulunmadığı dşünülmektedir.
Kaldı ki 6111 sayılı Kanunla değiştirilen 4760 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı
listenin (A) Cetvelinde de "(TL/lt)" ibaresi yer almakta olup, bu
belirlemenin anılan Kanunun 11 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının hükmünün
uygulanmasını etkilemeyeceği açıktır....." ifadeleri yer almıştır.
Görüldüğü gibi Mahkeme kararındaki gerekçeler ile
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın aynı konudaki uygulamaya yönelik görüşleri
birbiriyle çelişmektedir. Benzer konuda Bakanlığımız aleyhine açılan birçok
davanın olduğu, Gümrük idarelerinin işlemlerine dayanak teşkil eden Gelir
İdaresi Başkanlığı'nın konuya ilişkin görüşünün Mahkemeler tarafından
benimsenmemesi sebebiyle bu davaların büyük oranda aleyhimize sonuçlandığı
ancak derdest davaların da olduğu, dava sayısının çokluğu sebebiyle davaların
kaybedilmesi halinde mahkeme masrafları ve gelir kaybı dikkate alınarak, devam
etmekte olan davalara ilişkin olarak aşağıdaki hususlar doğrultusunda hareket
edilmesinin uygun olacağı düşünülmüştür. Buna göre;
1- Yapılacak savunmalarda yukarıda ayrıntısı yer alan
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın, Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne hitaben yazmış
olduğu 10/01/2013 tarihli ve 1466 sayılı yazisında yer verilen hususlara da yer
verilmesi, davacı tarafından duruşma talep edilmemişse ilgili mevzuat gereği
duruşma talep edilerek, yapılacak duruşmada söz konusu yazi üzerinde ayrıntılı
olarak durulması, davaların kaybedilme olasılığı düşünüldüğünde duruşma
yapılması sebebiyle takdir edilecek vekalet ücretinin yüksekliği göz önüne
alınarak benzer davalar sebebiyle sadece bir dosyadan duruşma talep edilmesi,
2- İtiraz, temyiz ve karar düzeltme dilekçelerinde
Gelir İdaresi Başkanlığı'nca Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne gönderilen 10/01/2013
tarihli ve 1466 sayılı yazisında yer verilen hususlara da yer verilmesini,
temyiz dilekçesinde ayrıca duruşma talebinde de bulunulması, davaların
kaybedilme olasılığı düşünüldüğünde duruşma yapılması sebebiyle takdir edilecek
duruşma vekalet ücretinin yüksekliği göz önüne alınarak benzer davalar
sebebiyle sadece bir dosyadan duruşma talep edilmesi, Danıştay tarafından
duruşma davetiyesi tebliğ edildiğinde duruşma davetiyesinin dava dosyası ile
birlikte Müşavirliğimize gönderilmesi,
3- Benzer konuda lehimize verilmiş ve kanun
yollarından geçerek kesinleşmiş kararlar var ise ivedi olarak Müşavirliğimize
gönderilmesi hususlarında
Bilgilerini ve gereğini rica ederim.
Suavi ÖNAL
Bakan a.
I. Hukuk Müşaviri
EKLER:
1- Karar örneği,
2- Yazı örneği.
DAĞITIM:
Tüm Gümrük ve Ticaret Bölge
Müdürlüklerine
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Sayı :B.07.1.GİB.0.06.52-135(11)
Konu :
10.01.2013 /
01466
GÜMRÜK VE
TİCARET BAKANLIĞINA
(Gümrükler
Genel Müdürlüğü)
İlgi: 29.11.2012 tarih ve
B.21.0.GGM.0.04.00-156.01.85/24167 sayılı yazinız.
İlgide kayıtlı yazinız ve eklerinin incelenmesinden,
Körfez Petrokimya Gümrük Müdürlüğünce yapılan kontrollerde Pozitif Gıda Tic.
Ltd. Şti. ve Vinas Dış. Tic. Ltd. Şti. 'ne ait 32 beyannamede, ithalinde maktu
ÖTV tutarları 1 litredeki her bir alkol derecesi itibarıyla hesaplanmamış
biralar için cezalı ÖTV ve KDV tarhiyatı yapıldığı, adı geçen firmalar tarafından
söz konusu tarhiyatların terkini talebiyle Bölge Müdürlüğünüze yapılan
başvurunun reddi üzerine konunun Kocaeli Vergi Mahkemesi nezdinde dava konusu
edildiği, adı geçen Mahkemece Bakanlığınız işlemlerinin iptaline karar
verildiği, bu itibarla bahse konu iptal kararlarına karşı itiraz veya temyiz
yoluna gidileceğinden uyuşmazlık konusu ile ilgili Bakanlığımız görüşünün
bildirilmesinin istendiği anlaşılmıştır.
Kocaeli Vergi Mahkemesince verilen söz konusu
kararlarda, iptal gerekçesi olarak Kanunun 11 inci maddesine göre biranın
vergilendirilmesinde, litre yanında eşyanın alkol derecesinin de hesaplamaya
dahil edilmesi gerektiğinin açıkça belirtildiği ancak maddenin devamında bu
unsurları değiştirme konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verildiği, Bakanlar Kurulunca
2005 yılından 2009 yılına kadar Kanuna uygun paralel uygulama yapılarak litre
yanında alkol derecesinin de hesaplamaya dahil edilmesi gerektiği yönünde
kararlar verilirken, 2009 yılında bu uygulamadan vazgeçilerek eşyanın
vergilendirilmesinde sadece litrenin dikkate alınmasının karara bağlandığı, bu
kararın 6111 sayılı Kanunun 87 inci maddesiyle de kanuni hüviyete kavuştuğu ve
bu uygulamanın Bakanlar Kurulu Kararı ile devam ettiğinin görüldüğü
belirtilmektedir.
Bilindiği gibi, 08.04.2006 tarih ve 26133 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 5479 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle değiştirilen 4760
sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin (2) numaralı
fırkasında, (III) sayılı listedeki mallar için asgari maktu vergi tutarlarının,
-(A) Cetvelindeki mallarda, 2203.00 G.T.İ.P. numaralı
mallar için bir litredeki her bir alkol
derecisi ,
-22.04, 22.05. (2205.10.90.00.12 hariç) ve 2206.00 G.T.İ.P. numaralı
mallar için her bir litre,
-Diğer mallar için içerdiği alkolün her bir litre
İtibarıyla uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Alkollü
içkilere uygulanacak maktu vergi tutarlarının
hangi ölçülere göre hesaplanacağını belirleyen bu hüküm hala yürürlüktedir.
4760 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin, 5479 sayılı Kanunla değişmeden önceki
halinde; (1) sayılı listedeki mallar için belirlenen maktu vergi tutarları ile
(III) sayılı listedeki mallar için topinca veya ayrı ayrı maktu vergi tutarları tespit edilmesi halinde
vergileme ölçülerinin alkol derecesi, kilogram, litre, metre, metreküp,
kilokalori veya bunların alt ve üst birimleri ile gerektiğinde büyüklükleri de
dikkate alınarak kap, ambalaj veya adet olarak uygulanacağı hüküm altına
alınmış olmakla birlikte, alkollü içkilerin maktu vergi tutarlarının hangi
ölçüye göre hesaplanacağına dair bir hüküm yer almamakta idi. Bu belirleme, ÖTV
Kanununun 5479 sayılı Kanunla değişmeden önceki 12 nci maddesinin (1) numaralı
fıkrasının (b) bendi ile Bakanlar Kuruluna tanınan yetkiye dayanılarak
yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararları ile yapılmakta idi. Bu yetki maddesine
dayanılarak yayımlanan 2009 yılından önceki Bakanlar Kurulu Kararlarında 2203.00 G.T.İ.P. numaralı
malttan üretilen biraların maktu vergi tutarları 1 litredeki her bir alkol
derecesi için belirlenmiş, alkol derecesi itibariyle belirlenen maktu vergi
tutarına göre 1 litre
için hesaplanan tutarın, birim ambalaj hacmine isabet eden kısmının dikkate
alınacağı belirtilmiştir. Söz konusu Kararnamelerde, Bakanlar Kuruluna tanınan
yetki uyarınca (III) sayılı listenin (A) Cetvelindeki mallar için yalnız nispi
vergi hesaplanacağı, ancak bu suretle hesaplanan verginin, belirlenen maktu
vergi tutarına göre hesaplanan vergiden az olmayacağı da karar altına
alınmıştır.
Yukarıda da değinildiği üzere, 5479 sayılı Kanunla
değiştirilen 4760 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde, hem 4760 sayılı Kanuna
ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan malların asgari maktu vergi
tutarlarının ne şekilde hesaplanacağı hem de (III) sayılı listedeki mallar için
asgari maktu vergi tutarlarına göre hesaplanacak vergi tutarından az olmamak
üzere yalnızca nispi vergi uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Böylece, bu
tarihten sonra yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararlarında ne asgari maktu vergi
tutarının ne şekilde vergilendirileceği, ne de nispi vergiye göre hesaplanan
verginin asgari maktu vergiden az olamayacağına dair bir hükme yer verilmesine
gerek kalmıştır.
ÖTV Kanununun 11 inci maddesinde 5479 sayılı Kanunla
yapılan değişiklikle, Bakanlar Kuruluna bu maddede yer alan vergileme
ölçülerini değiştirme yetkisi tanınmıştır. Ancak, söz konusu yetkiye
dayanılarak Bakanlar Kurulunca alkollü içkilerde vergileme ölçüleri şimdiye kadar
hiç değiştirilmemiştir. Mahkeme kararında sözü edilen, Bakanlar Kurulunca 2005
yılına kadar 2009 yılına kadar kanuna paralel uygulama yapılarak, litre yanında
alkol derecesinin de hesaplamaya dahil olması gerektiği yönünde kararlar
verilirken. 2009 yılında bu uygulamadan vazgeçilerek eşyanın
vergilendirilmesinde sadece litrenin dikkate alınması gerektiği yönünde karar
verilmesi söz konusu değildir.
Öncelikle, Özel Tüketim Vergisi mevzuatında 2203.00 G.T.İ.P. numaralı
mal için "Litrenin yanında alkol derecesi"nin hesaba katılması yönünde bir
uygulama olmayıp, OTV Kanununun 11 inci maddesinde 5479 sayılı Kanunla yapılan
değişiklik uyarınca, bira için maktu/asgari maktu vergi tutarının 1 litredeki her bir alkol derecesi için
hesaplanacağı hususu, 2004-2006 yılları arasında Kanunun verdiği yetkiye
dayanılarak çıkarılan Kararnamelerde karara bağlanırken, 2006 yılından itibaren
bu husus 5479 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle 4760 sayılı Kanunda hüküm
altına alınmıştır.
5479 sayılı Kanunla ayrıca ÖTV Kanununa ekli (III)
sayılı listedeki malların vergi oranı ve asgari maktu vergi tutarları da
yeniden belirlenmiştir. 5479 sayılı Kanunla yapılan söz konusu değ idikler
sonrası biraların asgari maktu vergi tutarını belirleyen ilk Kararname olan
2009/14882 sayılı Kararnamede asgari maktu vergi tutarlarının ne şekilde
hesaplanacağına dair bir kararın yer almaması, Bakanlar Kurulunun vergileme
ölçülerine ilişkin Kanunla yapılan belirlemeyi değiştirdiği anlamına
gelmemektedir. Söz konusu Kararname ile (III) sayılı listenin (A) Cetvelinde
yer alan malların sadece vergi oranları ve asgari maktu vergi tutarları yeniden
belirlenmiştir. Dolayısıyla, yeniden belirlenen, asgari maktu vergi
tutarlarının ne şekilde hesaplanacağı ise Kanunda açık olarak belirtilmiş
olduğundan, söz konusu Kararname ve izleyen dönemlerde yayımlanan
Kararnamelerde bu hususta bir hükme yer verilmesine gerek olmadığı tabiidir.
Öte yandan, Kanunun 11 inci maddesinde her ne kadar
Bakanlar Kuruluna vergileme ölçüsünü değişiklik yapma yetkisi tanınmış olsa da,
bu yetki Kanunda açık bir şekilde belirtilen "asgari maktu vergi tutarının
2203.00 GT.İ.P. numaralı mallar için bir litredeki her bir alkol derecesi"
itibarıyla uygulanacağı hükmüne aykırı olamaz. Buna karşın Kanuna aykırı bir
yetki kullanımı ile "asgari maktu vergi tutarının Kanuna ekli (III) sayılı
listenin (A) cetvelindeki mallar için sadece litreye göre hesaplanacağı"
yönünde bir değişikliğe gidildiği varsayılsa dahi, buna ilişkin bir hükmün de
ilgili Bakanlar Kurulu Kararlarında yer alması kaçınılmaz olurdu. Böyle bir
hüküm 2009 yılından sonra yayımlanan hiçbir Bakanlar Kurulu Kararında yer almadığına göre, anılan yargı
kararında bahsi geçen, biralarda (ve diğer tüm alkollü içkilerde) asgari maktu
vergi tutarının sadece litreye göre hesaplanacağına dair bir yoruma, söz konusu
Kararnamelerde listenin başında "(TL/lt)" ifadesinin yer almasından dolayı
ulaşılmasının yasal dayanağının bulunmadığı düşünülmektedir. Kaldı ki, 6111
sayılı Kanunla değiştirilen 4760 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A)
Cetvelinde de (TL/lt) ibaresi yer almakta olup, bu belirlemenin anılan Kanunun
11 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının hükmünün uygulanmasını
etkilemeyeceği açıktır.
Bu durumda, anılan Mahkeme Kararında belirtilen
2009/14882, 2009/15725, 2011/1435, 2011/2304 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararlarıyla asgari maktu vergi tutarının alkol dereceleri ile
ilişkilendirilmesi, bu düzenlemeden vazgeçilerek litre üzerinden hesaplanmaya
geçilmesi anlamına gelmektedir. Zira, 5479 sayılı Kanunla değiştirilen 4769
sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası hala yürürlükte olup,
yine Mahkeme Kararında sözü edilen 6111 sayılı Kanunla da bu konuda herhangi
bir değişiklik öngörü1memiştir.
Bu bağlamda, adı geçen Mahkemenin Kararında belirtilen
"Bakanlar Kurulunca 2005 yılından 2009 yılına kadar Kanuna uygun paralel
uygulama yapılarak ilin yanında alkol derecesinin de hesaplamaya dahil edilmesi
gerektiği yönünde kararlar verilirken. 2009 yılında bu uygulamadan vazgeçilerek
eşyanın vergilendirilmesinde sadece litrenin dikkate alınmasının karara
bağlandığı" yönündeki iptal gerekçesinin yasal bir dayanağının bulunmadığı
düşünülmektedir.
Öte yandan, bahsi geçen konu hakkında aynı gerekçe ile
dava konusu edilmiş herhangi bir işleme yönelik Başkanlığımıza ulaşan bir yargı
kararı da bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini arz ederim.
Başkan Adına
Gelir İdaresi Daire Başkanı
TC.
İSTANBUL
11. VERGİ MAHKEMESİ
ESAS NO :2012/2791
KARAR NO :2013/1417
DAVACI :
VİNAS DIŞ TİCARET LTD.ŞTİ.
VEKİLİ : AV. ALİ DOĞAN
Yıldız Posta Cad. Vefabey Sokağı No: 16/8 Gayrettepe
Beşiktaş/İSTANBUL
DAVALI : ERENKÖY GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜ/İSTANBUL
DAVANIN OZETİ :Davacı şirket
tarafından, adına işlem gören 23.03.2011
tarih ve 44251 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı bira
cinsi ürüne ilişkin olarak ödenmesi gereken verginin eksik beyan edilerek
ödendiğinden bahisle tahakkuk ettirilen fark özel tüketim vergisi ve katma
değer vergisine vaki itirazın reddine ilişkin 19.09.2012 tarih ve 5394 sayılı işlemin; yasal olmadığı, verginin
hesaplanmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararında alkol derecesinin esas
alınacağına dair bir hüküm bulunmadığı, idarece ihale konu ürün içeriği alkol
derecesinin yeterince araştırılıp bilimsel verilere uygun olarak dikkate
alınmadığı gibi derecenin hesaplanmasında ve dolayısıyla vergi tutarının
belirlenmesinde de matematiksel hata yapıldığı belirtilerek iptali ve ek
tahakkukun kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacı tarafından ithal edilen ürüne ilişkin olarak
Bölge Müdürlüğünden alınan yazi sonrası anılan eşyalara isabet eden verginin,
litredeki alkol derecesi ve asgari maktu vergi tutarı dikkate alınarak
hesaplanıp ödenmesi gerekirken eksik vergi tahsil edildiğinin belirlenmesi
üzerine fark vergilerin tahsili için ek tahakkukun yapıldığı, yapılan işlemlerde
yasalara aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek haksız açılan davanın reddi
gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ
ADINA
Karar veren İstanbul 11.Vergi Muhakemesince duruşma
için önceden belirlenen günde davacı vekili Av- Yakup DEMİR ve davalı idare vekili
Av. Emre KARAPINAR'ın geldiği görülerek tarafların karşılıklı iddia ve
müdafaaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dava; 2203.00 pozisyonunda yer alan malttan üretilen
bira cinsi ürüne ilişkin ithalatta, vergileme ölçüsünün yanlış uygulanması
suretiyle eksik vergi tahsil edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen ek özel
tüketim ve katma değer vergilerine karşı yapılan itirazın reddine ilişkin
işlemin iptali, ek tahakkukun kaldırılması istemiyle açılmıştır.
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 11'inci
maddesinin 2'ncı fıkrasında (III) sayılı listedeki mallar için asgari maktu
vergi tutarlarının; a) (A) cetvelindeki mallardan, 2203.00 G.T.İ.P. numaralı
mallar için bir litredeki her bir alkol derecesi, 22.04, 22.05 (2205.10.90.00.12
hariç) ve 2206.00 G.T.İ.P.
numaralı mallar için her bir litre, diğer mallar için içerdiği alkolün her bir
litresi itibarıyla uygulanacağı, 5'inci fıkrasında da; (III) sayılı listedeki
mallar için asgari maktu vergi tutarlarına göre hesaplanacak vergi tutarından
az olmamak üzere yalnızca nispi vergi uygulanacağı düzenleme altına alınmıştır.
Anılan maddenin son fıkrasında ise Bakanlar Kurulunun bu maddede yer alan
vergileme ölçülerini değiştirmeye yetkili olduğu açıkça belirtilmiştir.
4760 sayılı Yasanın 12'nci maddesinin 1 'inci
fıkrasında özel tüketim vergisinin bu Kanuna ekli listelerde yazilı malların
karşılarında gösterilen tutar ve/veya oranlarda alınacağı, 2'nci fıkrasının b
bendinde Bakanlar Kurulunun, topluca veya ayrı ayrı olmak üzere (III) sayılı
listedeki mallar için belirlenen oranları her bir mal itibarıyla sıfıra kadar
indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için dört katına (B) cetvelindeki mallar
için yarısına kadar artırmaya, asgari maktu vergiyi her bir mal itibarıyla
sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için iki katına (B)
cetvelindeki mallar için bir katına kadar artırmaya, bu sınırlar içinde
malların cinsleri, özellikleri, fiyat grupları, alkol dereceleri ve içerdiği
alkol miktarına göre farklı vergi oranı ve asgari maktu vergi tutarı
belirlemeye yetkili olduğu düzenlenmiştir.
Anılan bu hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden:
ihtilaf konusu eşyaya ilişkin olarak, Yasaya ekli listeye göre belirlenecek
özel tüketim vergisinin asgari maktu vergi tutarlarıyla nispi vergi tutarlarının
kıyaslanarak yüksek olanının uygulanacağı, vergileme ölçüsünde litredeki alkol
derecesi ve asgari maktu vergi tutarının birlikte dikkate alınması gerektiği,
ancak bunun yanı sıra bu vergileme ölçüsünü değiştirmeye veya malların oran
yahut tutarını belirlemeye ilişkin olarak Bakanlar Kuruluna yetki de verildiği
anlaşılmaktadır. Anılan Yasanın 11 ve 12'nci maddelerindeki yetkilere istinaden
yıllar itibariyle bir çok Bakanlar Kumlu Kararı yayımlanmış ve vergileme
ölçüleri yahut oranlan eki Kararlar ile değiştirilmiştir Bir kısım Bakanlar
Kurulu Kararıyla ihtilaf konusu ürün için maktu vergileme, nispi vergi oranıyla
kıyaslanarak "1 litredeki her bir alkol derecesi için maktu vergi utan (TL)"
cinsinden belirlenmişken sonraları maktu vergilemeye ilişkin bu uygulamadan
vazgeçilerek vergilemenin yine belirlenen nispi vergi oranıyla karşılaştırılmak
suretiyle yüksek olanı üzerinden ancak bu kez, litre başına asgari maktu vergi
tutarı (TL/Lt) esas alınarak yapılmasına karar verilmiş, litredeki alkol derecesinin
dikkate alınması yönteminden vazgeçilmiş, olay tarihinde de yürürlükte bulunan
(25.02.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren) 2011/1435
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla nispi vergi oranı %63, asgari maktu vergi
tutarı 0,44 TL/Lt şeklinde belirlenmiştir.
Görüleceği üzere işbu ihtilafa uygulanması gereken
Bakanlar Kurulu Kararında maktu özel tüketim vergisinin hesaplanmasında litre
başına vergi tutarı belirlenmiş, vergilemede ithal edilen ürünün alkol
derecesinin de esas alınması gerektiğine dair bir belirleme yer almamıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket adına
tescilli giriş beyannamesi ile 2203.00 pozisyonunda yer alan malttan üretilen
bira cinsi eşyanın ithalinde vergilemenin, litre başına asgari maktu vergi
tutarı dikkate alınarak hesaplanıp tahsil edilerek ithalatın tamamlandığı,
ardından vergileme ölçüsünde ürünün alkol derecesinin hesaplamaya dahil
edilmediği ve bu haliyle eksik vergi ödenerek ithalinin tamamlandığından
bahisle yeniden yapılan hesaplama sonrası farka isabet eden özel tüketim
vergisi ve katma değer vergisinin tahakkuk ettirildiği yapılan itirazın reddi
üzerine de işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İhtilaf konusu eşyaya ilişkin olarak davacı tarafından
ödenen ve nispi vergiden yüksek olan maktu verginin hesaplama yönteminin yanlış
uygulandığından ve bu sebeple de eksik vergi tahsil edildiğinden bahisle ek
tahakkuk yapılmışsa da 4760 sayılı Yasanın 11'nci maddesine göre "litre X alkol
derecesi X asgari maktu vergi tutarı'' şeklinde hesaplanması gereken verginin,
yine aynı Yasa ile verilen yetkiye istinaden Bakanlar Kurulu Kararıyla anılan
şekildeki vergileme ölçüsü terk edilerek, ürünün alkol derecesi hesaba
katılmaksızın vergilemenin, litre başına asgari maktu vergi tutarı dikkate
alınması suretiyle yapılması gerektiği düzenlenmiş bulunduğundan. dayalı
İdarece 1 litre
ürün için öngörülen maktu vergi tutarı üzerine üründeki alkol derecesinin de
uygulanması suretiyle ek olarak fazladan vergi tahakkuk ettirilmesinde ve vaki
itirazın reddi işleminde hukuki isabet görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, dava konusu
işlemin iptaline, ek tahakkukun kaldırılmasına, aşağıda dökümü yapılan 78.45-TL
yargılama giderleri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen
990.00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
peşin alınan posta avansından artan kısmın işbu kararın kesinleşmesinden sonra
davacıya iadesine, bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde
Danıştay Başkanlığı nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere 27.05.2013 tarihinde
oybirliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye
KEMAL DEMİR MEHMET OFLAZ MEHMET FATİH DURMUŞ
37745 97698 118424
YARGILAMA GİDERLERİ
Başvurma Harcı :
Vekalet Harcı :
Posta Gideri :
TOPLAM :