CITES 2002-12 ve 13 uyarı mesajları GİZLİ

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GUM.0.06.00.50 1600-3 Konu : 17.05.2002 / 10730 GÜMRÜKLER BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünden alınan 27.04.2002 tarihli 30973 sayılı ve 29.04.2002 tarihli 30989 sayılı yazıların birer örneği ilişikte gönderilmektedir. Bilgi edinilmesini ve söz konusu yazılarda belirtilen hususlarda müteyakkız bulunulmasını rica ederim. EKLER: 2 yazı fotk.(6 sayfa) DAĞITIM: Tüm Gümrükler Başmüdürlüklerine T.C BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.GUM.0.07.00.08.(2002)209/30989 Konu : GÜMRÜKLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE Dünya Gümrük Örgütü'nden CEN Sistemi aracılığıyla alınan 12/2002 sayılı UYARI MESAJI aşağıdadır: İsviçre'nin Cenevre şehrindeki CITES (Convention on lnternational Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora - Nesli Tehlikede Olan Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Konvansiyon) Sekreteryası, halen uluslararası havyar ticaretinde karşılaşılmakla birlikte CITES kapsamındaki diğer bitki ve hayvan türlerinin de yasadışı ticaretine imkan verebilecek bir kaçakçılık yönteminin tespit edildiğini bildirmektedir. Kaçakçılık şu şekilde yapılmaktadır: İhracat ya da tekrar ihracat (re-export) ülkesindeki yasal çalışan bir tüccarla müşteri gibi irtibata geçen kaçakçılar, bir miktar numune almak için teklifte bulunurlar. Fiyatta anlaşmaya varıldıktan sonra kaçakçılar, tüccardan kendilerine faksla gönderilmek üzere ihracat izni (export permit) ya da tekrar ihracat sertifikası (re-export certificate) için müracaatta bulunmalarını talep ederler. • Kaçakçılar, ihracat izni ya da tekrar ihracat sertifikasının faks örneği ile kendi ülkesindeki CITES İdari Merciine (Türkiye'de Çevre Bakanlığı'dır.) ithalat izni (import permit) için müracaatta bulunur. • Kaçakçı, orijinal ithalat iznini aldıktan sonra, ihracat ya da tekrar ihracat ülkesindeki tüccara yaptığı siparişi iptal eder. • Kaçakçı, bu izinle başka bir tüccardan yasadışı elde edilen numuneleri ya da malları satın alır. Bundan sonra kaçakçı, yasadışı numuneleri ülkeye ithal edebilmek için, huduttaki denetim personelinin, ihracat (export) ya da tekrar ihracat (re-export) dökümanları ndan ziyade ithalat iznine(import permit) dikkat edecekleri ümidiyle, sahte ihracat izni (export permit) ya da tekrar ihracat sertifikası (re-export certificate) sunmak kaydıyla ya da bu belgeleri bile sunmadan teşebbüste bulunmaktadır. Sekreterya bu ve benzeri sahtekarlıklarla mücadele için, ithalatçı ülkelerdeki CITES İdari Mercilerinin, gümrük ve diğer denetim teşkilatları yetkililerinin ithalat izin (import permit) belgelerindeki numunelere ait bilgilerin, sevkiyat beraberinde gelen ihracat ya da tekrar ihracat belgeleri ( orijinal faturalar, sağlık sertifikaları, havayolu biletleri gibi) ile orijinal olarak takdim edilen ihracat izni (export permit) ya da tekrar ihracat sertifikası (re-export certificate) belgelerinde mevcut olan bilgilerle uyuşup uyuşmadığı hususuna dikkat etmelerini ve faksla gönderilmiş belgelere ise itibar edilmemesini istemektedir. Yukarıda bahse konu kaçakçılık yönteminin, daha ziyade görevli personelin CITES izinlerine ve sertifikalarına aşina olmadıkları küçük ölçekli gümrük kapılarında ve hudut kontrol noktalarında kullanıldığı belirtilmektedir. Sekreterya, ihracat (export) ya da tekrar ihracat (re-export) ülkelerindeki tüccarların, ihracat izin belgesi ya da tekrar ihracat sertifikalarının kullanılmayacağını (bahse konu belgelerin faksla alıcıya gönderilmesinden sonra alış siparişinin iptal edilmesi.) öğrenmeleri durumunda, derhal ülkelerindeki CITES ldari Merci yetkililerine bildirmeleri hususunda teşvik edilmelerini ve bu bilginin en kısa sürede ithalatın yapılmasından vazgeçilen alıcı ülkeye de iletilmesini tavsiye etmektedir. Dünya Gümrük Örgütü ve CITES Sekreteryası, yukarıda bahsedilen kaçakçılık yöntemine karşı, tüm üyelerin dikkatli olmalarını istemektedir. Bilgi ve gereğini arz ederim. T.C BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.GÜM.0.07.00.08.(2002)209/30973 Konu : GÜMRÜKLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE Dünya Gümrük Örgütü'nden CEN Sistemi aracılığıyla alınan 13/2002 sayılı UYARI MESAJI aşağıdadır: İsviçre'nin Cenevre şehrindeki CITES (Convention on lnternational Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora - Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Konvansiyon) Sekreteryası, yakın zamanda meydana gelen bazı olaylar istikametinde, sözleşme kapsamındaki izin belgeleri ile sertifikaların, istismar edilerek, bitki türlerinin yasadışı ticaretinde kullanıldığını bildirmekte, bitki sağlık belgeleri ile ATA karnelerinin tanziminde ve kullanımında hem CITES İdari Mercii yetkililerinin (Türkiye'de bu merci T.C. Çevre Bakanlığı'dır.) hem de suçla mücadele teşkilatları yetkililerinin daha fazla dikkatli olmalarını istemektedir. Söz konusu konvansiyonun 7. maddesinin 5. paragrafında belirtilen hususlara istinaden, fazla miktarda bitki ticareti yapan konvansiyona taraf bazı ülkelerin, bitki sağlık sertifikalarının (phytosanitary certificates) , zirai üretim sertifikası (certificate of artificial propagation ) şeklinde kullanımını mümkün kıldıkları, bitki sağlık sertifikalarının (phytosanitary certificates) bu şekilde kullanımına ilişkin koşulların,taraf ülkelerin katılımıyla 9-20 Haziran 1997 tarihlerinde Zimbabwe'de gerçekleştirilen 10. Karar Konferansında, İzinler ve Sertifikalara (Permits and Certificates) ilişkin kabul edilen 10.2 numaralı karar bölümünde mevcut olduğu ifade edilmektedir. Diğer taraf ülkeler ise CITES ihracat izin belgelerini ve tekrar ihracat sertifikalarını (re-export) kullanmaktadır. Taraf ülkeler ister bitki sağlık sertifikalarını( phytosanitary certificates) ister CITES izin belgeleri ya da sertifikalarını kullanıyor olsun, bitki tüccarlarının sözkonusu belgelerin, özellikle de numune sayısı ve tür ile ilgili ayrıntı kısımlarını çoğu kez belgelerin gümrük idarelerince ya da kontrolü gerçekleştiren diğer kuruluşlarca tasdik edilmesinden önce tam olarak doldurmadıkları belirtilmektedir. Bununla beraber, birçok taraf ülkede, bitki sevkiyatlarının yada tüccar tarafından beyan edilen ayrıntıların doğruluğu kontrol edilmemektedir. Sekreterya, yüksek miktarlı bitki sevkiyatlarında, herbir izin belgesi ya da sertifikanın kontrol edilmesinin pratikte mümkün olmadığını kabul etmektedir. ATA karnesi sistemi, ATA karnesi olarak bilinen tek bir belge kapsamında, bilimsel, eğitim amaçlı ya da profesyonel ekipmanların, sergilerde sergilenen eşya ve benzerlerinin, gümrük ve diğer vergilerden muaf olarak sınır geçişlerine imkan vermektedir. Bu belge, Uluslararası Ticaret Odası tarafından uluslararası teminatla verilen uluslararası bir gümrük belgesidir. ATA karnesi aşağıda belirtilen eşyalar için geçerlidir. • Satılmasına teşebbüs edilmeyecek eşyalar, • Tüketim malları dışındaki eşyalar, - • Dağıtımına yada teslimatına teşebbüs edilmeyecek eşyalar, • Kiralama, yerel nakliye yada işleme gibi ticari faaliyetlere konu olmayacak eşyalar, Bir tüccarın, ATA karnesine sahip olması, onu CITES konvansiyonunun şartlarından muaf tutmamakta, bitki sağlık sertifikası ya da CITES izin belgesi veya sertifikası yine de talep edilmektedir. Tüccarların hudut kontrol ve denetimlerini gerçekleştiren idare yetkililerini (gümrük idareleri vs.), CITES kapsamındaki türlerin uluslararası dolaşımı için ATA karnesinin yeterli olduğu hususunda ikna etmeyi başardıklarına dair birkaç olayın tespit edildiği, İsviçre'de, ATA karnesinin bu şekilde istismar edilmesine dair bazı örnekler olduğu, Sekreterya tarafından belirtilmektedir. Bitki Sağlık Sertifikaları ve ATA karneleri İsviçre'deki bir orkide çiçeği fuarına, ikamet ettiği ülkeden aldığı bitki sağlık sertifikası ve ATA karnesi ile elindeki numuneleri büyük olasılıkla satmak maksadıyla giden bir tüccar şahıs, gümrük talimatlarına aykırı bir şekilde ve kontrol edilmesini beklemeden İsviçre Gümrük İdaresi tarafından yapılan mührü kırmak suretiyle aracını boşaltırken CITES İsviçre İdari Mercii personeli ve gümrük yetkilileri tarafından yakalanmıştır. Tüccar şahsın, Isviçre'ye 1363 adet numune ithal ettiği, ancak 853 adet numunenin ne bitki sağlık sertifikasında ne de ATA karnesinde beyan edilmediği, beyan edilmeyen numunelerin 539 adedinin Ek-ll'deki (CITES konvansiyonu) türler olduğu, 299 adet numunenin Ek-l'deki türler olduğu ifade edilmektedir. Numunelerin büyük bir kısmının perakende satışa hazır bir şekilde, üzerinde fiyat etiketiyle bulunduğu, birkaç numunenin birim fiyatının 300 İsviçre Frankının üzerinde olduğu, ele geçirilen beyandışı 853 adet orkide numunesinin 26,526 Isviçre Frankı değerinde olduğu, tüccara 12,000 İsviçre Frankı tutarında ceza kesildiği ifade edilmektedir. CITES şartlarının en sıkı biçimde tatbik edilmesi durumunda, bitki sağlık sertifikasında bütün orkide çiçeklerinin aşağıdaki hususlardan dolayı ele geçirilebileceğine dikkat çekilmektedir. • Bitkilerin tam adı değil sadece cins (genus) adı listeye yazılmıştır. • Sertifikalar, konvansiyonun kabul ettiği üç çalışma lisanından hiçbiri ile düzenlenmemiştir. • Zirai üretim beyanı, CITES tarafından tanımlandığı şekilde olduğunu belirtmemektedir. Ayrıca, sertifikaların menşei ülkesi olarak tüccarın ikamet ettiği ülkeyi gösterdiği fakat hala orijinal paketlerinde bulunan bazı orkidelerin, menşei ülkesi olarak 3. bir ülkeyi işaret ettiği, Isviçre makamlarının da tüccarın ikamet ettiği ülke yetkili makamlarıyla temasa geçerek, ortak bir soruşturma başlattıkları belirtilmektedir. Bu soruşturma esnasında, şahsa ait fidanlıkta yapılan aramada, doğadan toplanmış ve Ek­l'deki listede mevcut olan 349 adet numunenin ele geçirildiği ve bu olayla ilgili araştırmanın da hala devam ettiği ifade edilmektedir. Aynı uluslararası orkide çiçeği fuarında yürütülen kontrol ve denetifnlerd~, karşılaşılan başka bir olayda, yabancı uyruklu bir şahsın Ek-l'deki listede mevcut olan zirai olarak üretilmiş orkideleri, bitki sağlık sertifikası ve ATA karnesi ile getirip sergilediği ve bahse konu orkideleri melez ( Melez türler Ek-ll'de mevcut türler gibi muamele görüp, bitki sağlık sertifikasıyla ihracatı yapılabilmektedir.) şeklinde beyan ettiği bildirilmektedir. Bununla beraber, şahsın söz konusu numuneleri, ATA karnesi talimatlarına aykırı olarak satmakta olduğu, ancak bitkilerin çiçekli ve saksılarında türünü tarif eden etiketler bulunmasından dolayı bu sahtekarlığında ortaya çıkarıldığı ifade edilmektedir. İsviçre makamları, çiçek soğanı ticaretine yönelik ve aşağıda belirtilen başka sahtekarlık unsurlarını da ortaya çıkartmışlardır. • CITES konvansiyonun eklerinde belirtilen türlerden hariç bir tür izlenimi vermek maksadıyla, var olmayan bitki isimlerinin, fatura ve gümrük beyannamelerine yazılması. • Paketlerde mevcut olan etiketlerin, aşağıya kaydırılması suretiyle, etiketteki CITES kapsamındaki türterin isimlerinin gizlenmesi. • Bitki sağlık sertifikaları kullanılarak, menşei ülkesinde doğadan toplanan bitkilerin, zirai üretimlerinin yapıldığının iddia edilmesi. • CITES konvansiyonu kapsamındaki çiçek soğanlarının ihracat ve ithalatı esnasında, konvansiyon kapsamı haricindeki türlerle karıştırılması ve tespit edildiği takdirde bunun yanlışlıkla olduğu izleniminin verilmesi. Malta'da 2000 ve 2001 yıllarında gerçekleştirilen iki ayrı yakalamada da numune miktarının bitki sağlık sertifikasında belirtilen miktardan daha fazla olduğu Sekreterya tarafından bildirilmektedir. CITES İzinlerinin Suistimali Yakın zamanda Isviçre CITES Idari Merci yetkilileri, bitki sağlığı müfettişleri ve gümrük yetkilileri araştırdıkları bir bilgi istikametinde, konvansiyonun EK-l ve Ek-II kısımlarındaki listelerde mevcut türleri doğadan yasadışı olarak temin eden bir orkide çiçeği koleksiyoncusunu, büyük miktarı doğadan toplanmış 577 adet numene ile birlikte yakalandığı, müteakip araştırmalar neticesinde, şahsın Güney Amerika'da bulunduğu ülkenin yasalarını da ihlal ederek doğadan topladığının tespit edildiği bildirilmektedir. Şahsın, Güney Amerika'da bulunduğu esnada, özel bir fidanlıktan zirai olarak üretilmiş 64 adet orkide çiçeği satın aldığı, aynı fidanlıktan kendisine bitki sağlık sertifikası ve CITES ihracat izin belgesi temin etmelerini talep ettiği, fidanlık yetkililerinin de bunun üzerine sahte beyanlarta zirai olarak üretilmiş 200 adet numuneye göre belge tanzim ettikleri ifade edilmektedir. Şahsın bu süre içerisinde doğadan 495 adet orkide çiçeği ve 6 adet efifitik kaktüs numunesi topladığı, bu numuneleri Isviçre'ye ithali esnasında beyan etmediği belirtilmektedir. Sekreterya, bitkilerin yasadışı ticareti ile mücadeleye yönelik aşağıdaki hususları tavsiye etmektedir: • Bitki sağlık sertifikasını düzenleyen yetkililer, bu belgelerin istismar edilme olasılığına karşı dikkatli olmalıdırlar. • Ticaret Odaları, ATA karnesinin, CITES izin belgeleri ve sertifikaları yerine geçmediği hususunda dikkatli olmalıdırlar. • Belgeleri, gerçek bilgilere göre doldurmayan ve sistemi istismar eden tüccarların tespit edilmesine yönelik , risk değerlendirmesinden istifade edilmelidir. • Bitki sağlık sertifika uygulamalarına yönelik ani denetimlerle, istismarların tespiti ve önlenmesi sağlanmalıdır. • ihracat esnasındaki kaçakçılığı tespite ve önlemeye yönelik kontroller artırılmalıdır. • Ülke yasaları imkan verdiği nispette, tüccarlara ait fidanlıkların denetimleri sıklaştırılmalıdır. • Yetkililer, özel fidanlıkların, doğadan yasadışı bitki toplayan şahıslar için sahte belgeler tanzim etme tehlikesine karşı dikkatli olmalıdır. • Fuar organizasyonları, tanıtım broşürlerinde katılımcılarını ve ziyaretçileri CJTES hakkında bilgilendirmelidirler. • Fuarlarda da ani denetimler gerçekleştirilerek, sahte belgelerin ve doğadan yasadışı olarak toplanmış türlerin tespiti sağlanmalıdır. • Fuarlarda denetim yapan yetkililer, yasadışı bulundurulan numunelerin ÇOğU kez, fuar alanından uzakta, mesela tüccarların arabalarında, kamyonlarında yada otel odalarında muhafaza edilebileceği hususuna dikkat etmelidirler. • Yabancı uyruklu şahıslarında karıştığı olaylar, en kısa sürede hem ulusal CITES İdari Merciine, hem de İsviçre'deki CITES Sekreteryası'na bildirilmelidi r. Dünya Gümrük Orgütü ve CITES Sekreteryası, yukarıda bahsedilen ve örnekleri sunulan kaçakçılık yöntemlerine karşı, tüm üyelerin dikkatli olmalarını istemektedir. Bilgi ve gereğini arz ederim. Medeni ÇETİN Genel Müdür a. Genel Müdür Yardımcısı DAĞITIM: Gümrükler Genel Müdürlüğüne Tüm Güm. Muh. Başmüdürlüklerine