İhracat eşyasını taşıma koruma amaçlı ahşap ambalaj ısıl işlem ISPM-15 uygunluğuna tabi olduğu, müeyyide ve bilgi eksikliği

T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :21817801-320.03.01.02-E.585341 18.02.2020 Konu :Gıda ve Yem Şubesi Personelinin Bilgilendirilmesi (Ispm 15) İhr.113 22.07.2019 / 2210654 yazıda da benzer konu işlenmiştir DAĞITIM YERLERİNE Uluslararası ticarette, ahşap ambalaj malzemeleri ile ilgili düzenlemeler Birleşmiş Milletler bünyesinde 1946 yılında kurulan Gıda ve Tarım Örgütünce (Food and Agriculture of United Nations FAO) yapılmaktadır. FAO tarafından bitkisel materyallerin ithalat ve ihracatının sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla kısa adı IPPC (International Plant Protection Convention: Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi) olan bir sözleşme hazırlanmıştır. Bu sözleşme 1952 yılında imzaya açılmış olup ülkemiz 29 Temmuz 1988 yılında bu sözleşmeyi imzalayarak taraf olmuştur. Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesine (IPPC) taraf olan üye ülkeler, ihraç yolu ile ülkelerine gelen mal ve malzeme ile birlikte taşıma, koruma gibi amaçlarla kullanılması kullanılan ahşap ambalaj malzemelerin (palet, kasa, sandık, makara vb.) FAO tarafından yayımlanan ISPM-15 (Uluslararası Bitki Sağlığı Önlemleri-Ahşap Ambalaj Materyali) standardına uygun olarak ısıl işleme tabi tutulmasını istemektedirler. İlgili ülkelerin yetkili otoriteleri ISPM-15 standardına göre ısıl işlem uygulaması yapılmamış ahşap ambalaj malzemesinin kullanıldığının tespit edilmesi durumunda, kendi ülkelerine zararlı organizmalardan korumak için ülkelerine gelen ihraç ürününü, ya hiç kabul etmeden ambalaj malzemesi ve ihraç ürünü ile birlikte ya da üzerinden ihraç ürünü alarak sadece ahşap ambalaj malzemesini ülkemize geri göndermektedir. Alınan geri bildirimlerden dolayı hem ihracatçımız hem de ülke ekonomisi çok büyük zarar görmekte, ihraç edilen ürünün satış işleminin aksamasının ve ülkemize döviz girişinin engellenmesinin yanında ihracatçı ürünün geri iade edilme sürecindeki nakliye ve diğer işlemlerin ücretlerini ilave olarak ödemek zorunda kalmaktadır. Bunun sonucunda da Türkiye menşeli ürünlerde zararlı organizma riskinin olabileceği algısı oluşmakta ve ülkemiz uluslararası piyasada prestij kaybetmektedir. Ahşap ambalaj malzemelerine ısıl işlem uygulanması ve ISPM-15 işaretlemesi konusu yurt içindeki ticarette ihtiyaç duyulan bir konu olmayıp tamamen ihracat yapan firmaları ilgilendiren bir konudur. İhracatçılarımızın bir takım yanlış ve eksik bilgiden dolayı ISPM-15 işaretlemesi yapılmış fakat ISPM-15 standardına uygun olmayıp ahşap ambalaj malzemesi kullanması veya ihracatta ısıl işlem görmüş ISPM-15 standardına uygun ahşap ambalaj malzemesi kullanma zorunluluğu hakkında hiçbir bilgi sahibi olmaması nedeniyle ihraç ettikleri mallarla birlikte kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinde ISPM-15 işaretinin hiç bulunmaması sebebiyle ilgili ülkelerin yetkili otoritelerince Bakanlığımıza geri bildirimde bulunulmaktadır. Bitki ve bitkisel ürünlerin ihracat işlemlerinde resmi kontroller, zirai karantina ve il müdürlüklerimizde bitkisel üretim ve bitki sağlığı şubeleriyle ilçe müdürlüklerinde görevli resmi kontrol görevlileri tarafından titiz bir şekilde yapılmaktadır. Resmi kontrol görevlileri ihraç edilecek ürünün bitki ve bitkisel ürün olması durumunda ihraç edilen ürünle birlikte kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin mezkur yönetmeliğe ve ISPM-15 standardına uygunluğunu kontrol etmekte uygun olmaması durumunda ihracat işlemlerine izin vermektedir. Fakat kontrol görevlileri bitki ve bitkisel ürün dışında yurtdışına ihraç edilen gıda ürünleri ile ilgili düzenlenen sağlık sertifikası dahil diğer konularda bir görevi olamaması sebebiyle ihraç edilen gıda ürünleri ile birlikte kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin mezkur yönetmelik ve ISPM-15 standardına uygunluğunu denetleyememektedir. Yeni hazırlanan "Ahşap Ambalaj Malzemelerinin Isıl İşleme Tabi Tutulması ve İşaretlemesine Dair Yönetmelik" 25 Mayıs 2019 tarih ve 30784 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01/01/2020 tarihinde ise yürürlüğe girmiştir. Yeni yönetmelik ile 01/01/2020 tarihinden sonra yapılacak ihracat işlemlerinde ISPM-15 standardına uygun olmayan, ısıl işlem uygulanmamış ve işaretsiz ahşap ambalaj malzemesi kullanan ihracatçılara 55.756 TL idari para cezası uygulanacaktır. Bu kapsamda: ihracatçılarımızın mağdur olmaması için gıda ve yem şube müdürlüklerinde görev yapan resmi kontrol görevlilerinin, gıda ürünlerinin ihracat işlemleri için düzenlemiş oldukları sağlık sertifikası aşamasında ihracatçı firma ve temsilcilerinin konu hakkında bilgilendirilmesi hususunda gereğini bilgilerinize rica ederim. Dr. Yunus Bayram Bakan a. Genel Müdür Yardımcısı V. Dağıtım: 81 İl Müdürlüğüne