İdarenin öngördüğü kurallar sonucu yükümlünün beyanda bulunduğu hususlara ilişkin olarak itirazı kayıt koyarak işlem yapılabilmesi
T.C.
BAŞBAKANLIK
GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı: B.02.1.GÜM.0.06.00.13.415-1324 ANKARA
Konu:
18.06.2003 /
15501
GÜMRÜKLER
BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE
Müsteşarlığımıza intikal eden olaylardan; Türk Vergi
Hukuk sisteminde kabul görmüş olan ihtirazi kayıt beyanının gümrük vergileri
yönünden kabul edilip edilmeyeceği hususunda gümrük idarelerinde tereddütler
oluştuğu anlaşılmıştır.
Konuyla ilgili olarak Hukuk Müşavirliğinden alınan
29.05.2003 tarihli 900 sayılı yazıda;
Vergi Mahkemesinin bir ihtilafla ilgili kararında "ihtirazi
kayıt konulan hususun yükümlünün beyanı olarak değerlendirilmesi artık mümkün
bulunmamaktadır. Zira burada yükümlü beyanda bulunurken esas itibariyle aksini
beyan etmektedir" "4458 sayılı Yasanın 242
nci maddesinde yükümlülerin tebliğ edilen gümrük vergileri için düzeltme ve
itiraz yoluna başvuracakları öngörülmüş maddede beyan üzerine ya da idarece
yapılan tahakkuklar yönünde bir ayrımda bulunulmamıştır." gerekçesine yer
verildiği,
4458 sayılı Gümrük Kanununun 245
inci maddesinin 1 inci fıkrasında "Yükümlüler, gümrük idaresine verdikleri
beyanname ve bu beyanname eki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle
kendileri tarafından hesaplanan gümrük vergilerine itirazda bulunamazlar"
hükmünün yer aldığı, genel uygulamayı düzenleyen bu hükmün, yükümlünün serbest
iradesi ile beyanda bulunduğu durumda ve ibraz ettiği bilgi ve belgeler
bakımından uygulama alanını düzenlediği,
Buna karşılık, yükümlünün serbest iradesi dışında
yapmak durumunda kaldığı, yani idarenin öngördüğü kuralların sonucu zorunlu
olarak yaptığı beyana karşı ihtirazı kayıt konulmasının yukarıda açıklanan
fıkra hükmünün dışında değerlendirilmesi gerektiği, çünkü bu durumda beyanın
ihtirazi kayıtla yapılmasının idare tarafından engellenmesi mümkün olmayan bir
hak teşkil ettiği, yükümlünün bu şekilde ihtirazi kayıt koyarak yaptığı beyanı
üzerine itirazda bulunması ve işlemi yargıya götürmesinin idarece engel
olunamayacak bir durum teşkil ettiği, ancak idarenin yükümlünün beyanına bağı
olarak tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğunun savunmasını çeşitli
aşamalarda usulü dairesinde yapacağı,
Bu bakımdan, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 245 inci
maddesinin 1 inci fıkrasının, yükümlünün tamamen kendi iradesiyle beyanda
bulunduğu hususlara ilişkin olarak ihtirazi kayıt koymasını, itirazda
bulunmasını ve dava yoluna başvurmasını engelleyecek şekilde
yorumlanamayacağının düşünüldüğü belirtilmektedir.
Bilgi ve buna göre gereğini rica ederim
Müsteşar a.
DAĞITIM:
Tüm Gümrük Başmüdürlüklerine