Beyannamenin 24 nolu hanede işlemin niteliği kodlamasında tereddütler (alıcı-satıcı arasında alım-satım işlem niteliği)

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :75705452-010.01 Konu :Gümrük Beyannamelerinin 24 Nolu Alanı Hk. 18.10.2019 / 48614477 DAĞITIM YERLERİNE İlgi :Ankara, Bursa, İstanbul, İzmir ve Mersin Gümrük Müşavirleri Dernekleri'nin 14.06.2019 tarihli 45149559 barkod numaralı ortak yazısı. Bilindiği üzere, 01.06.2019 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 27.05.2019 tarihli 2019/23 sayılı Genelge ile gümrük beyannamelerinin 24 no'lu kutusunda kullanılması gereken kodlar Avrupa Birliği'nin ilgili mevzuatına uygun olarak güncellenmiş bulunmaktadır. 2019/23 sayılı Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm Gümrük Müşavirleri Dernekleri'nden ortak olarak alınan ilgide kayıtlı ortak yazıda, söz konusu kodların kullanılmasına ilişkin tereddütlere yer verilmektedir. Gümrük beyannamelerinin 24 no'lu alanında kullanılması gereken kodlarla ilgili olarak Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerde yürürlükte olan mevzuat düzenlemesi, AB'nin Gümrük Yönetmeliği'ni teşkil eden 24.11.2015 tarihli 2015/2447 sayılı AB Komisyonu Uygulama Tüzüğü'nün "Annex B - Formats and codes of the common data requirements for declarations, notifications and proof of the customs status of union goods" başlıklı Ek'i ile yapılmaktadır. Söz konusu Ek'te herhangi bir kod listesine yer verilmemekte; gümrük beyannamelerinin "İşlemin Niteliği" başlıklı 24 no'lu kutusuna, 10.02.2010 tarihli ve L37/1 sayılı AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanmış olan ve AB'nin dış ticaret istatistiklerinin üretilmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 09.02.2010 tarihli ve 113/2010 sayılı AB Komisyonu Tüzüğü ile belirlenen kodların kaydedileceği hükme bağlanmaktadır. 113/2010 sayılı AB Komisyonu Tüzüğü'nün "Annex II - List of Nature of Transaction Codes" başlıklı Ek'inde gümrük beyannamesinin 24 no'lu kutusuna kaydedilecek olan kodlar ve açıklamaları yer almaktadır. Gümrük beyannamesinin "İşlemin Niteliği" başlıklı 24 no'lu kutusunda yer alan kodlar genel itibariyle; alıcı ve satıcı arasındaki alım-satım işleminin nitelendirilmesi yoluyla beyannameye konu eşyanın hangi amaçla gönderildiği veya alındığına ilişkin bilginin edinilmesi maksadıyla kullanılmaktadır. Gerek ilgili AB mevzuatında, gerekse de 2019/23 sayılı Genelgemizde, işlemin niteliğine dair hangi kodun hangi gümrük rejimi ile birlikte kullanılacağına dair bir düzenlemeye yer verilmemektedir. 2019/23 sayılı Genelge hazırlanırken, 113/2010 sayılı Komisyon Tüzüğü'nün Ek'inde yer alan kodların esas alınmasının yanı sıra, Türkiye İstatistik Kurumu'nun görüşleri de alınmak suretiyle ulusal ihtiyaçları karşılayan bir kod listesinin oluşturulması amaçlanmıştır. İlgide kayıtlı ortak yazı ekinde yer alan örnek olaylar ile ilgili açıklamalara aşağıda yer verilmektedir: Örnek-1: Yurt dışında yerleşik A firması tarafından yurt içinde yerleşik B firmasına 100 Avro değerinde eşya gönderilmesi ve B firması tarafından A firmasına eşya bedeli olarak 100 Avro ödeme yapılması durumunda, A ve B firmaları arasında gerçekleşen ticari işlemin niteliği "eşyanın mülkiyetinin parasal bir karşılıkla devredildiği doğrudan satın alma" olarak gerçekleşmektedir. Söz konusu eşyanın fatura ve taşıma belgelerine istinaden düzenlenen gümrük beyannamesinde "İşlemin Niteliği" kodunun 11 olarak beyan edilmesi esas olmakla birlikte; 2019/23 sayılı Genelgede belirtildiği üzere, alıcı ve satıcı arasında bir sözleşmenin imzalanmadığı veya sözleşme yerine ticari faturada kayıtlı bilgiler esas alınarak beyanda bulunulduğu hallerde, eşyanın kesin satışına ilişkin kodların yanı sıra, 19 numaralı "Eşyanın mülkiyetinin parasal veya başka bir karşılıkla devredildiği işlemler-Diğer" kodunun kullanılması da mümkündür. Söz konusu düzenleme yapılırken, 2019/23 sayılı Genelgenin yürürlüğe girmesinden önce 11 ve 90 olarak yürürlükte olan kodların kullanılmasında yaşanılan sorunların tekrarlanmamasını teminen, "eşyanın mülkiyetinin parasal bir karşılıkla devredildiği doğrudan satın alma" işlemlerinde 11 ve 19 numaralı kodların kullanılmasına imkan sağlanması ve uygulamaya esneklik kazandırılması amaçlanmıştır. Örnek-2: Yurt dışından bedelsiz olarak gönderilen eşyanın gümrük beyannamesinde işlemin niteliği kodunun 99 olarak kullanılması mevcut alım satım işleminin istatistiksel olarak açıklanması bakımından yeterli olacaktır. Örnek-3: Daha önce ihraç edilmiş olan bir eşyanın geri gelmesi halinde 21 no'lu kodun; daha önce ithal edilmiş bir eşyanın geri gönderilmesi halinde ise 29 no'lu kodun kullanılması uygun olacaktır. Örnek-4: Boş olarak Türkiye'ye gelip dolu olarak Türkiye'den gönderilen ya da dolu olarak Türkiye'ye gelip, boş olarak Türkiye'den geri gönderilen kap, ambalaj ve mahfaza malzemelerinin geçici olarak Türkiye'ye giriş ve Türkiye'den çıkışlarında işlemin niteliği olarak 91 no'lu kodun kullanılması yerinde olacaktır. Örnek-5: Üretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere geçici ithal edilen eşyanın durumu 4 no'lu örnek olaydaki eşya ile benzer niteliktedir. Bu nedenle işlemin niteliği alanında 91 no'lu kodun beyan edilmesi uygun olacaktır. Örnek-6: Beyanname konusu bir eşyanın göreceği işlem ve işçiliğin bakım onarım faaliyeti olarak da değerlendirilebileceği ve bu nedenle kod listesindeki birden fazla işlemin kullanılabileceği durumlarda hangi kodun öncelikli olarak seçilmesi gerektiği ile ilgili tereddüt hasıl olması halinde; 41-42 veya 51-52 nolu kodların öncelikli olarak kullanılması uygun olacaktır. Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim. Yakup SEFER Bakan a. Genel Müdür Yardımcısı Dağıtım: Ankara, Bursa, İstanbul, İzmir ve Mersin Gümrük Müşavirleri Derneklerine