ÖTV ye tabi malların serbest bölgeye ilk iktisabında ÖTV ödemesinin aranacağı
T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı :E-85593407-156.01-
Konu :Serbest Bölgelere Teslimlerde ÖTV Uygulaması
19.01.2023
/ 81956484
DAĞITIM
YERLERİNE
Bakanlığımıza intikal eden, bazı taşıtların serbest
bölgelere özel tüketim vergisi (ÖTV) hesaplanmadan düzenlenen faturalarla
teslim edildiği, dolayısıyla serbest bölgelere yapılan teslimlerde ÖTV'nin
aranmadığı tespitlerinin bulunduğu, bu hususun muhtemel vergi kayıp/kaçağına
neden olabileceğine ilişkin bilgiler üzerine konu ile ilgili olarak Hazine ve
Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı)'ndan görüş sorulmuştur.
Anılan Bakanlıktan alınan örneği ekli 12/1/2023 tarihli 3595 sayılı yazıda özetle; ÖTV'nin konusuna giren malların
serbest bölgelere teslimlerinde istisna uygulanmasının mümkün olmadığı, ancak,
yurt içinden serbest bölgelere ihraç kaydıyla teslim edilen malların serbest
bölgeden ihracında, ÖTV Kanununun
(8/2)
maddesine göre tecil-terkin uygulaması kapsamında işlem yapılmasının mümkün
olduğu,
İhraç kaydıyla yurt içinden serbest bölgelere yapılan teslimlerde,
anılan Kanunun (8/2) maddesine göre tecil-terkin uygulaması kapsamında işlem
yapılabilmesi için, söz konusu teslimlerin mezkûr Kanunun (5/1)
maddesinde belirtilen yurt dışındaki müşteriye yapılması ve teslim konusu malın
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olması şartlarının birlikte
gerçekleşmesi gerektiği,
Bu nedenle, ÖTV'ye tabi malların serbest bölgeye ilk iktisap
kapsamında tesliminde ÖTV tutarının ödendiğinin aranması gerektiği
belirtilmektedir.
Bilgi edinilmesi ve buna göre gereğini rica ederim.
Mustafa GÜMÜŞ
Bakan a.
Genel Müdür
EK: Yazı örneği (1 adet)
Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri
T.C.
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Sayı :E-76264044-135[52-5-94]-3595 12.01.2023
Konu :Serbest bölgelere teslimlerde ÖTV uygulaması
TİCARET
BAKANLIĞINA
(Gümrükler
Genel Müdürlüğü)
İlgi :26.08.2022 tarihli ve
E-85593407-156.01-E.00077559558 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazınız ve eklerinin incelenmesinden, Vergi Denetim
Kurulu Başkanlığının Bakanlığınızı muhatap yazılarında adı geçen Başkanlık
tarafından yapılan incelemelerde, bazı taşıtların serbest bölgelere özel
tüketim vergisi (ÖTV) hesaplanmadan düzenlenen faturalarla teslim edildiği,
dolayısıyla, serbest bölgelere yapılan teslimlerde ÖTV'nin aranmadığı
tespitlerinin bulunduğu, bu hususun muhtemel vergi kayıp/kaçağına neden
olabileceğinin gözlemlendiğinden, 4760 sayılı ÖTV Kanununun (13/3) maddesi uyarınca,
serbest bölgelere ÖTV'ye tabi malların tesliminde ÖTV tutarının ödendiğinin
aranması gerektiğinin belirtildiğinden bahisle konuya ilişkin Başkanlığımız
görüşüne ihtiyaç duyulduğu anlaşılmıştır.
4760 sayılı ÖTV Kanununun (5/1) maddesinde, Kanuna ekli
listelerdeki malların ihracat teslimlerinde ÖTV istisnası uygulanabilmesi için:
-Teslimin yurt dışındaki müşteriye yapılması,
-Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış
olması, şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği hükme bağlanmış olup,
konuya ilişkin olarak Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel
Tebliğin (II/A-4) "Serbest Bölgelere Yapılan Teslimler" başlıklı
bölümünde,
"Özel Tüketim Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin (1)
numaralı fıkrasında, Kanuna ekli listelerdeki malların ihracat teslimlerinde
ÖTV istisnası uygulanabilmesi için:
- Teslimin yurt dışındaki müşteriye yapılması,
- Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden
çıkmış olması, şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Bu hüküm gereğince, yurt içinden serbest bölgelere yapılan
teslimlerde, teslimin yurt dışındaki müşteriye yapılması şartı
gerçekleşmediğinden, ihracat istisnası uygulanmaz.
Öte yandan, serbest bölgelerden yurt dışına yapılan teslimler
ÖTV'den müstesnadır. "
açıklamalarına yer verilmiştir.
Aynı Kanunun (8/2) maddesinde, ihraç edilmek şartıyla
ihracatçılara teslim edilen mallara ait özel tüketim vergisinin, mükelleflerce
ihracatçılardan tahsil edilmemesi şartıyla, bu mükelleflerin talebi üzerine
vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı; söz konusu
malların ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay
içinde ihraç edilmesi halinde tecil edilen verginin terkin olunacağı; ihracatın
yukarıdaki şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, tecil olunan
verginin vade tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı ile birlikte
tahsil olunacağı; ancak ihraç edilmek şartıyla teslim edilen malların 213
sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler nedeniyle ihraç edilememesi
halinde, tecil edilen verginin, tecil edildiği tarihten itibaren 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre ilgili
dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte tahsil edileceği; ihracatın
mücbir sebepler veya beklenmedik durumlar nedeniyle üç ay içinde
gerçekleştirilememesi halinde, en geç üç aylık sürenin dolduğu tarihten
itibaren on beş gün içinde başvuran ihracatçılara, Hazine ve Maliye
Bakanlığınca veya Bakanlığın uygun görmesi halinde vergi dairelerince üç aya
kadar ek süre verilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Yine 4760 sayılı ÖTV
Kanununun (13/3) maddesinde, mezkûr Kanuna ekli (II) sayılı listedeki malların
ilk iktisabı, teslimi veya ithaline ilişkin işlemleri gerçekleştirenlerin, bu
işlemlerden önce özel tüketim vergisinin ödendiğini gösteren belgeleri aramak
zorunda bulundukları, bu mecburiyete uymamak suretiyle gerekli verginin
ödenmesinden önce işlem yapan gümrük memurlarının, kayıt ve tescile yetkili
memurların, motorlu araç ticareti yapanların, bu malların müzayede yoluyla
satışını gerçekleştirenler ile icra memurlarının, ziyaa uğratılan vergi, vergi
cezası ve gecikme faizinden mükellefle birlikte müteselsilen sorumlu oldukları,
ancak bunların, ödemek zorunda kaldıkları vergi, ceza ve faizler için mükellefe
rücu hakkına sahip olduğu hükmü yer almaktadır.
Bu nedenle, ÖTV'nin konusuna giren malların serbest bölgelere
teslimlerinde istisna uygulanması mümkün değildir. Ancak, yurt içinden serbest
bölgelere ihraç kaydıyla teslim edilen malların serbest bölgeden ihracında,
aynı Kanunun (8/2) maddesine göre tecil-terkin uygulaması kapsamında işlem
yapılması mümkündür.
İhraç kaydıyla yurt içinden serbest bölgelere yapılan teslimlerde,
anılan Kanunun (8/2) maddesine göre tecil-terkin uygulaması kapsamında işlem
yapılabilmesi için, söz konusu teslimlerin mezkûr Kanunun (5/1) maddesinde
belirtilen yurt dışındaki müşteriye yapılması ve teslim konusu malın Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkmış olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi
gerekmektedir.
Bu nedenle, ÖTV'ye tabi malların serbest bölgeye ilk iktisap
kapsamında tesliminde ÖTV tutarının ödendiğinin aranması gerektiği tabiidir.
Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının bahse konu yazılarında da belirtildiği
üzere, incelemeye konu somut olayda, teslimin yurt dışındaki müşteriye
yapılması şartının gerçekleşmediği söz konusu malların, mezkûr Kanunun (5/1)
maddesi kapsamında serbest bölgeye ÖTV'den istisnalı olarak teslimi mümkün
bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, herhangi bir Hazine kaybına sebebiyet
verilmemesini teminen, mezkûr Kanunun (13/3) maddesinde yer alan müteselsil
sorumluluğa ilişkin durumlar bakımından, konunun hassasiyetine binaen
Bakanlığınızca sorumlu birimlerinize gerekli hatırlatmaların yapılması hususu
önem arz etmektedir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ARABACI
Bakan a.
Gelir İdaresi Başkan
Yardımcısı