Tasfiye edilecek olan araçların satış işlemlerine başlanmadan önce trafik tescil kayıtlarındaki Üçüncü kişilere ilişkin haciz, rehin gibi takyidatların dikkate alınması
T.C.
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI
Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Sayı :B.21.0.THG.0.04.01.00-380.07-02/
Konu :Araçlar üzerindeki takyidatlar
19.09.2012 /
02887
GÜMRÜK VE
TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
İlgi: a)Mülga
İşletme Bölge Müdürlüklerine hitaplı 31.03.2009 tarihli ve B.02.1.GÜM.0.10.00.02/
380.06.12/1621 sayılı yazımız,
b) 18.05.2012
tarihli B.21.0.THG.0.04.01.00-380/1583 sayılı yazımız.
İlgi (a) yazımız ile 5607
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında tasfiye edilecek olan araçların
satış işlemlerine başlanmadan önce kayıtlarının kapatılması yönünde ilgili
trafik tescil kuruluşlarına yazılı talepte bulunulacağı, trafik tescil
kuruluşlarınca da;
- İlgili mahkemelerce müsaderesine karar verilmiş ve kararı
kesinleşmiş olan araçlar için Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 73
üncü maddesi hükümleri uygulanarak, zapt edildikten sonra yediemine teslim
edilmemiş ise zapt tarihi itibariyle, yediemine teslim edilmiş ise müsadere
tarihi itibariyle kayıtlarının "trafikten çekme" olarak kapatılacağı, aracın
tescil kayıtları üzerinde üçüncü kişilere ilişkin haciz, rehin gibi takyidatların
bulunması halinde bu takyidatların da kaldırılarak takyidatlarla ilgili olan
kuruluşlara bilgi verileceği,
- Henüz müsadere kararı verilmemiş olup 5607 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 10 veya 16 ncı maddeleri uyarınca tasfiyesi
gereken araçlardan kayıtlarında üçüncü kişilere ilişkin haciz, rehin gibi
takyidat bulunanların kayıtlarının kapatılmayarak alıcı adına takyidatlı olarak
tescil işlemi yapılacağı, bu araçlar için mahkemelerce müsadere kararı
verilmesi ve mezkur kararın kesinleşmesi durumunda da sahibine iadesine karar
verilenler için takyidatlara ilişkin bedellerin 5607 sayılı Kaçakçılıkla
Mücadele Kanununa göre sahibine ödenmek üzere emanet hesabına alınan satış
bedelinden ödenmesini müteakip takyidatların kaldırılarak takyidatlarla ilgili
olan kuruluşlara bilgi verileceği,
Belirtilmiştir.
Ancak, konu ile ilgili olarak, İçişleri Bakanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğünden alınan 08.03.2012 tarihli, 56839 sayılı yazıda;
Bakanlıklarınca yapılan protokoller gereğince 15.05.2009 tarihinden itibaren
Mahkemeler, Cumhuriyet Savcılıkları, İcra Müdürlükleri ve Adalet Bakanlığına
bağlı diğer yardımcı birimler ile Sosyal Güvenlik Kurumu gibi kurumların
takyidat şerhlerini elektronik ortamda kendilerinin koyduğu ve kaldırdığı,
24.09.2010 tarihinden itibaren araç rehin işlemleri de elektronik ortamda
yapıldığından, trafik tescil kuruluşlarının söz konusu takyidatların
kaldırılması konusunda bir tasarrufunun bulunmadığı bildirilmiş olduğundan söz
konusu hususlar yeniden düzenlenmiştir.
Bu itibarla, bundan böyle aşağıdaki şekilde işlem
yapılması gerekmektedir.
A)
Satıştan önce yapılacak iş ve işlemler:
1- 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında
tasfiye edilecek olan araçların kayıtlarının kapatılması yönünde ilgili trafik
tescil kuruluşuna yazılı talepte bulunulacaktır.
Yapılacak taleplerde;
a) İlgili mahkemelerce müsaderesine karar verilmiş ve
kararın kesinleşmiş olması şartıyla, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 73 üncü
maddesi uyarınca, zapt edildikten sonra yediemine teslim edilmemiş ise zapt
tarihi itibariyle, yediemine teslim edilmiş ise müsadere tarihi belirtilmek
suretiyle müsadere kararının tasdikli bir örneği gönderilerek aracın dosya ve
bilgisayar kayıtlarının "trafikten çekme" olarak kapatılması ve sonucundan
bilgi verilmesi istenilecektir. Trafik tescil kuruluşunca,
- Kaydının kapatıldığının bildirilmesi halinde araç
satışa sunulacaktır.
- Üçüncü kişilere ilişkin haciz, rehin gibi
takyidatlar ile 6831 sayılı Orman Kanununun 84
üncü maddesi uyarınca konulan "orman suçundan zapt edilmiş olduğu"
açıklamasının bulunduğunun bildirilmesi halinde takyidatı koyan birimlerden,
aracın müsadere edildiği ve müsadere kararının kesinleştiği belirtilerek
takyidatın kaldırılması ve sonucundan bilgi verilmesi istenilecektir. İlgili
birimce takyidatın kaldırıldığının bildirilmesini müteakip trafik tescil
kuruluşundan aracın dosya ve bilgisayar kayıtlarının "trafikten çekme" olarak
kapatılması istenilecek olup, kaydının kapatıldığının bildirilmesi üzerine araç
satışa sunulacaktır.
b) Henüz müsadere kararı verilmemiş veya müsadere
karan kesinleşmemiş araçların da 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 10
veya 16 ncı maddeleri uyarınca Tasfiye İşletme Müdürlüklerince tasfiye
edilmesi gerektiğinden, bu hususlar da belirtilerek araçların kayıtlarının kapatılması
istenilecektir.
Trafik tescil kuruluşunca,
- Mahkemece konulmuş "ihtiyati
tedbir-satılamaz-devredilemez" gibi şerhin bulunduğunun bildirilmesi halinde,
mahkemesinden ilgili mevzuat açıklanarak ve yasal dayanakları belirtilerek,
tasfiyenin yapılabilmesi için bu takyidatın kaldırılması ve tasfiyesi talep
edilecektir. Mahkemece takyidatın kaldırılması halinde dosya ve bilgisayar
kayıtlarının "trafikten çekme" kapatılması istenilecektir. Kaydının
kapatıldığının bildirilmesi üzerine aracın satışı yapılacaktır.
- Üçüncü kişilere ilişkin haciz, rehin gibi
takyidatlar ile 6831 sayılı Orman Kanununun 84 üncü maddesi uyarınca konulan
"orman suçundan zapt edilmiş olduğu" açıklamasının bulunduğunun bildirilmesi
halinde, şartname eki listenin özel hükümler bölümünde "listenin ... sıra
numarasında bulunan aracın üzerinde haciz ve rehin gibi takyidat bulunduğu, bu
takyidat kaldırılmaksızın alıcı adına tescil işlemi yapılacağı ve en geç
mahkemesince verilen kararın kesinleşmesi halinde araç üzerindeki takyidatların
tamamının kaldırılacağı" hükmüne yer verilecektir. Bu husus ayrıca, aracın
satışı esnasında da satışa iştirak edenlere, satış komisyonu tarafından
duyurulacaktır.
2- 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında tasfiye
edilecek olan araçlardan Ülkemizde tescil kaydı bulunanların kayıtlarının
kapatılması yönünde ilgili trafik tescil kuruluşuna yazılı talepte
bulunulacaktır.
Yapılacak taleplerde;
- Aracın fiilen gümrük müdürlüklerince teslim alındığı
tarih ilgili trafik tescil kuruluşuna bildirilerek dosya ve bilgisayar
kayıtlarının "trafikten çekme" olarak kapatılması istenilecektir.
- Kaydının kapatıldığının bildirilmesi halinde araç
satışa sunulacaktır.
- Üçüncü kişilere ilişkin haciz, rehin gibi
takyidatlar ile 6831 sayılı Orman Kanununun 84 üncü maddesi uyarınca konulan
"orman suçundan zapt edilmiş olduğu" açıklamasının bulunduğunun bildirilmesi
halinde, araç satışa sunulacaktır. Ancak, satış şartnamesi eki listenin özel
hükümler bölümünde "listenin ... sıra numarasında bulunan aracın üzerinde haciz
ve rehin gibi takyidat bulunduğu, bu takyidat kaldırılmaksızın alıcı adına
tescil işlemi yapılacağı, bilahare takyidatı koyan birimlerce takyidatın
kaldırılmasını müteakip alıcı bilgilendirilecektir." hükmüne yer verilecektir.
Bu husus ayrıca, aracın satışı esnasında da satışa iştirak edenlere, satış
komisyonu tarafından duyurulacaktır.
- Yukarıda belirtilen takyidatlı araçlardan, 4458
sayılı Kanunun 177 nci maddesinin (a), (c), (d), (h), (ı), (j), (1) ve (m)
bentleri uyarınca tasfiyelik hale gelenler, satışa sunulmakla beraber takyidatı
koyan birimlere 4458 sayılı Gümrük Kanununun 180 inci maddesinin 3 üncü fıkrası
uyarınca anılan maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre satış bedelinin dağıtımından
sonra artan paranın, doğrudan Hazineye İrat kaydedilmesi gerektiğinden
takyidata ilişkin bir bedel ödenmesinin söz konusu olmadığı belirtilerek
takyidatın kaldırılması istenilecektir.
3- Trafik tescil kuruluşlarına kaydının kapatılmasına
yönelik yapılan yazışmalarda, aracın plakası ile birlikte motor ve şasi
numarasına yer verilerek üçlü sorgulama yapılması suretiyle uygunluğunun
doğrulanması da istenilecektir. Aracın plakası, motor ve şasi numaralarında
uyumsuzluğun olması halinde, olumsuzluklar ortadan kaldırıldıktan sonra aracın
satışı yapılacaktır.
4- Gerek 4458 sayılı Gümrük Kanunu gerekse 5607 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında tasfiye edilecek olan araçların çalıntı
olup olmadığının ilgili Emniyet Müdürlüğünden sorgulaması yapılacak ve çalıntı
kaydı bulunmayan araçlar satışa sunulacaktır.
B-
Satıştan sonra yapılacak iş ve işlemler:
1- 5607 sayılı Kanunun 10 veya 16 ıncı maddeleri
uyarınca, satışı yapılan ve üzerinde üçüncü kişilere ilişkin takyidat bulunan
araçlarla ilgili olarak satış bedelinin yatırılmasını müteakip takyidatı koyan
birimlere;
- 5607 sayılı Kanunun 10 veya 16 ncı maddelerinin amir
hükümleri açıklanarak aracın tasfiye edildiği ve satış bedelinin anılan yasa
maddeleri uyarınca hazine emanetine alındığı,
- Yargılama sonucunda aracın sahibine iadesine karar
verilmesi ve kararın kesinleşmesi halinde emanet hesabına alınan satış
bedelinin dağılımında, sahibine ödenmesinden önce takyidatlara ait bedelleri
yeterli ise tamamının, yeterli değil ise yapılacak hesaplama sonucunda ödeme
yapılacağından ödeme yapılmadan önce takyidata ilişkin bedelin ilgili
birimlerinden bildirilmesinin istenileceği,
- Yargılama sonucunda aracın müsaderesine karar
verilmesi ve kararın kesinleşmesi halinde ise 4458 sayılı Gümrük Kanununun 180
inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca satış bedelinin hazineye gelir
yazılması gerektiğinden takyidata ilişkin bir ödeme yapılamayacağı ile müsadere
kararı verilmesi ve kararın kesinleşmesi halinde birimlerine bildirimde
bulunulacağı,
Belirtilerek takyidatın satış bedeli üzerine
konulması, araç kaydı üzerindeki takyidatın ise kaldırılması istenilecektir.
Takyidatın kaldırıldığının bildirilmesi üzerine alıcıya ve ilgili trafik tescil
kuruluşuna bilgi verilecektir.
2- 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca satışı yapılan ve
üzerinde üçüncü kişilere ilişkin takyidat bulunan araçlarla ilgili olarak satış
bedelinin yatırılmasını müteakip takyidatı koyan birimlere;
- 4458 sayılı Gümrük Kanununun 177 nci maddesinin ilgili
bendi belirtilerek aracın tasfiyelik hale geldiği, anılan Kanunun 178 inci
maddesi uyarınca satıldığı,
- 4458 sayılı Kanunun 177 nci maddesinin birinci
fıkrasının (b), (e), (f), (g) ve (k) bentleri uyarınca tasfiyelik hale gelmiş
olması halinde anılan Kanunun 180/1 inci maddesi uyarınca satış bedelinin dağıtımından
sonra kalan bedelin emanete alındığı, emanete alınan bu bedel üzerinden ödeme
yapılacağından birimlerince takyidata ilişkin bedelin bildirilmesi gerektiği,
Belirtilerek aracın tescil kaydı üzerindeki takyidatın
kaldırılması istenilecektir. Takyidatın kaldırıldığının bildirilmesi üzerine
alıcıya ve ilgili trafik tescil kuruluşuna bilgi verilecektir.
3- 5607 sayılı Kanunun 10 veya 16 ncı maddeleri
uyarınca satış işlemi yapılan ve alıcısı adına takyidatlı olarak tescil edilen
araçların mahkemece sahibine iadesine karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi
durumunda, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa göre sahibine ödenmek
üzere emanet hesabına alınan satış bedelinin dağılımında, sahibine ödenmesinden
önce takyidatı koyan birimlerden, halen takyidat bulunup bulunmadığı, bulunuyor
ise takyidat bedelinin bildirilmesi istenilecektir. Takyidatlara ait bedeller
yeterli ise tamamı, yeterli değil ise yazımızın B/6 maddesi çerçevesinde
hesaplama yapılarak ilgililere ödeme yapılmak üzere saymanlık müdürlüğüne
bildirimde bulunulacaktır.
4- 5607 sayılı Kanunun 10 veya 16 ncı maddeleri
uyarınca satış işlemi yapılan ve alıcısı adına takyidatlı olarak tescil edilen
araçların mahkemece müsaderesine karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi
halinde takyidatı koyan birimlere bu husus belirtilmek suretiyle bildirimde
bulunulacaktır.
5- 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında satış işlemi
yapılan ve yazımızın B/2 maddesi uyarınca emanete alınan satış bedelinden eşya
sahibinin emanetteki parayı isteyip istemediğine bakılmaksızın takyidatlara ait
bedeller yeterli ise tamamı, yeterli değil ise yazımızın B/6 maddesi
çerçevesinde hesaplama yapılarak ilgililere ödeme yapılmak üzere saymanlık
müdürlüğüne bildirimde bulunulacaktır. Takyidatlardan sonra emanet hesabında
kalan paranın emanete alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde hak sahibi
tarafından talep edilmesi halinde kalan bedelin ödemesi yapılacaktır.
6- 5607 sayılı Kanunun 10 veya 16 ncı maddeleri ile
4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında yapılan satış sonrasında emanete alınan
bedellerin sahibine iadesi gerektiği durumlarda takyidata ilişkin bedellerin
karşılanması için yapılacak hesaplamada, "Amme alacaklarında rüçhan hakkı"nı
düzenleyen 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 21
inci maddesi çerçevesinde, Maliye Bakanlığı'nın 440 Seri No.lu Tahsilat
Genel Tebliği ile 2007/4 sayılı Tahsilat İç Genelgesi'nde belirtilen hususlar
dikkate alınacaktır.
İlgi (a) ve (b) yazılarımız yürürlükten
kaldırılmıştır.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Avni ERTAŞ
Bakan a.
Genel Müdür
DAĞITIM:
Gümrük ve Ticaret Bölge
Müdürlüklerine