Ham elmas ihracatının katılımcı ülke ve Borsa İstanbul nezdinde tescil edilerek gerçekleştirilmesi

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-52707093-140.01.99-000 Konu :Ham Elmas İhracatı 19.10.2022 / 79230547 DAĞITIM YERLERİNE Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan alınan 17.10.2022 tarihli ve E-12327942-254.08-1583994 sayılı yazı ekte gönderilmekte olup yazıda özetle; ham elmas ihracatının Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar ve mezkur Karar'a ilişkin Tebliğ'in ham elmas ihracatına ilişkin hükümleri çerçevesinde, katılımcı ülkelere ve Borsa İstanbul A.Ş. nezdinde tescil edilerek gerçekleştirilmesine yönelik olarak Gümrük İdarelerinin bilgilendirilmesinin faydalı olacağı belirtilmektedir. Bilgilerini ve ham elmas ihracatında Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın anılan yazısı çerçevesinde azami özen ve dikkatin gösterilmesi hususunda gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Ek :Yazı Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI FİNANSAL PİYASALAR VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sayı :E-12327942-254.08-1583994 Konu :Ham Elmas İhracatı Hk. DAĞITIM YERLERİNE Bilindiği üzere; Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar'ın 11/A maddesinin birinci fıkrası kapsamında ham elmas ithalatçıları, ihracatçıları, parlatıcıları, kesicileri ve ham elmas taşıma işiyle ilgili kurye şirketlerine Bakanlığımız tarafından yetki verilmektedir. Anılan Karar'ın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde "tescil" ifadesi "ithal ve ihraç edilen ham elmasa ilişkin bilgilerin Borsa İstanbul A.Ş. nezdinde kayıt altına alınması" olarak ve aynı fıkranın (h) bendinde "katılımcı ülke" ifadesi "Kimberley Süreci Sertifika Sisteminin uygulanmasını kabul eden ve onaylayan üye ülkeler" olarak tanımlanmış olup aynı Karar'ın 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında "Ham elmas, katılımcı ülkelerden ithal edilir ve katılımcı ülkelere ihraç edilir." hükmü yer almaktadır. Aynı Karar'ın 11 inci maddesinin birinci fıkrasında ithal ve ihraç edilen ham elmasın Borsa İstanbul A.Ş. (Borsa) nezdinde tescil edilmesinin esas olduğu, ikinci fıkrasında ise ithal ve ihraç edilen ham elmasın tescil işleminin, gümrük beyannamesi ve sertifika esas alınarak Borsa tarafından yapılacağı hükme bağlanmıştır. Mezkur Karar'ın 9 uncu maddesinin birinci fıkrası "Ham elmas ihracatı, Borsa İstanbul A.Ş.'nin Kimberley Süreci Sertifika Sistemine uygun olarak düzenlediği sertifikayı müteakip hazırlayacağı uygunluk yazısına istinaden gümrük idareleri nezdinde gerçekleştirilir." hükmünü, ikinci fıkrası ise "Borsa İstanbul A.Ş. ihraç edilecek ham elmaslara ilişkin olarak düzenlenecek sertifikaya esas teşkil etmek üzere bu Karara dayanılarak çıkarılacak tebliğde belirtilen laboratuvar ve bilirkişilerden ekspertiz raporu ister." hükmünü amirdir. Diğer taraftan, Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar'a İlişkin Tebliğ'in 3 üncü maddesinin birinci fıkrası "Ham elmas, katılımcı ülkelerden ithal edilir ve katılımcı ülkelere ihraç edilir." hükmünü amirdir. Aynı Tebliğ'in 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Borsa İstanbul A.Ş., ihraç edilmek istenilen; a) Ham elmasın Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair 2006/11115 sayılı Karar hükümlerine uygun olarak 4 üncü madde kapsamında ithal edildiğinin veya resmi mercilerce üretim ruhsatı verilen üreticilerce Türkiye'de üretildiğinin, b) Ham elmasın katılımcı ülkelerden birine ihraç edileceğinin, c)Ham elmasın dışarıdan müdahale edilemeyecek şekilde hazırlanan, kurcalamaya dayanıklı özel paketlerle sevk edileceğinin, ç) Sertifika düzenlenmesi için gerekli olan tüm bilgilerin doğru olduğunun, ihracatçı firma tarafından belgelenmesi halinde sertifika düzenler." hükümleri yer almaktadır. Anılan maddenin ikinci fıkrası ise "Borsa İstanbul A.Ş., düzenleyeceği sertifikaya konu ham elmasın karat, değer, ağırlık, menşe ve ihtiyaç duyulan diğer bilgiler ile ilgili olarak ekspertiz raporu isteyebilir. Ekspertiz raporu, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünce teknik yeterliliği haiz olduğu belirlenen analiz ve araştırma laboratuvarlarınca veya İstanbul Kuyumcular Odası tarafından tayin edilen bilirkişilerce düzenlenir." hükmünü amirdir. Bununla birlikte, Mezkur Tebliğ'in 7 nci maddesi "Borsa İstanbul A.Ş. tarafından gerekli işlemlerin tamamlanmasını müteakip ilgili gümrük idaresine ibraz edilmek üzere uygunluk yazısı düzenlenir." hükmünü ve 8 inci maddesi "İhracatın sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren iki ay içerisinde gerçekleştirilmesi gerekir. Aksi halde, düzenlenen sertifikanın Borsa İstanbul A.Ş.'ye iade edilmesi gerekir. İlgili gümrük müdürlüğü, ihracatın yapılıp yapılmadığını kontrol eder." hükmünü amirdir. Anılan Karar ve Tebliğ ile Ham Elmas Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin Genelge (KM-2022/1) kapsamında, Bakanlığımızca yetki verilen şirketler tarafından, Kimberley Süreci Bilgi Formu'nun doldurularak her yılın Ocak ve Temmuz ayları içerisinde Bakanlığımıza gönderilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan; ham elmas ithalat ve ihracat verileri Borsa tarafından Bakanlığımıza üçer aylık dönemler itibarıyla iletilmektedir. Bakanlığımızca bu kapsamda yetkilendirilen şirketlerden biri olan Sava İnternational Group Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. unvanlı şirketin 2022 yılının Ocak-Haziran döneminde gerçekleştirdiği işlemlere ilişkin olarak Bakanlığımıza yaptığı bir örneği ekli bildirimde, bahse konu şirketin 13.06.2022 tarihinde Moritanya'ya 0,300 gram ham elmas ihraç ettiği beyan edilmiştir. Ancak, söz konusu işlemin Borsa tarafından Bakanlığımıza iletilen ham elmas ihracat verileri arasında yer almadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda; Borsa'dan 11.08.2022 tarihli ve 1411483 sayılı yazımızla bahse konu ihracat işlemlerinin Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar ile Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar'a İlişkin Tebliğ hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine ilişkin değerlendirme ve tespitleri talep edilmiştir. Borsa'nın 12.08.2022 tarihli, 10610 sayılı ve bir örneği ekli cevap yazısında, Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar'a İlişkin Tebliğ'in 4 üncü maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca ham elmasların serbest dolaşıma girişinde Borsa tarafından düzenlenen uygunluk yazısının ilgili gümrük idaresine ibraz edilmesinin ve gümrük idaresi tarafından onaylanmasının gerektiği, benzer şekilde ham elmasların ihracatında da anılan Tebliğ'in 7 nci maddesine istinaden Borsa tarafından gerekli işlemlerin tamamlanmasını müteakip ilgili gümrük idaresine ibraz edilmek üzere uygunluk yazısı düzenlenmesinin gerektiği ifade edilmekte olup söz konusu firmanın Borsa'ya bir başvurusunun söz konusu olmadığı ve gümrük idarelerince Borsa'ya bilgi verilmediği için Borsa'nın yapılan işleme dair bilgisi olmadığı ifade edilmiştir. Mezkur yazıda, söz konusu ihracat işlemi ile ilgili olarak ihracatçının gümrük müşaviri olan UTG Gümrük Müşavirliği Limited Şirketi ile görüşme yapıldığı ve müşavirlik yetkilisinin kendilerinin ilgili hükümlerden haberdar olmadıklarını ifade ettiği belirtilmiş, yapılan araştırma sonucunda bahse konu ihracat işleminin Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar'a İlişkin Tebliğ hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmediğinin değerlendirildiği dile getirilmiştir. Bununla birlikte Borsa'nın 23.09.2022 tarihli, 11369 sayılı ve bir örneği ekli yazısında, mezkur işleme ilişkin olarak 18.08.2022 tarihinde Kimberley Sekretaryası'ndan elektronik posta ile bilgi istendiği, Moritanya'nın Kimberley Süreci Sertifika Sistemi'nde yer almadığı bilgisinin alındığı ve yapılan araştırma sonucunda bahse konu ihracat işleminin Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karara İlişkin Karar hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmediğinin değerlendirildiği ifade edilmiştir. Bu kapsamda; ham elmas ihracatı işlemlerinin mezkur Karar ve Tebliğ'in ham elmas ihracatına ilişkin hükümleri çerçevesinde Borsa nezdinde tescilinin gerçekleştirilmesi ve ham elmasın katılımcı ülkelere ihraç edilmesi gerekmekte olup 13.06.2022 tarihinde gerçekleştirdiği ham elmas ihracatı işleminin Borsa İstanbul A.Ş. nezdinde tescilini gerçekleştirmeyerek Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair Karar'ın 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına; ham elması katılımcı olmayan bir ülkeye ihraç ederek anılan Karar'ın 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı hareket ettiği anlaşılan Sava İnternational Group Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ayrı ayrı 2 adet yasal işlem başlatılması için İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmuştur. Bu itibarla; ham elmas ihracatının, mezkur Karar ve Tebliğ'in ham elmas ihracatına ilişkin hükümleri çerçevesinde katılımcı ülkelere ve Borsa nezdinde tescil edilerek gerçekleştirilmesine yönelik olarak ilgili Gümrük İdarelerinin bilgilendirilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim. Onur GÖK Bakan a. Genel Müdür V. Ek: 1 - Sava İnternational Group Tekstil San. İç. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin 01.08.2022 tarihli ve 2643459 evrak kayıt sayılı yazısı ve ekleri (7 Sayfa) 2 - Borsa İstanbul A.Ş.'nin 12.08.2022 tarihli ve 10610 sayılı yazısı (2 Sayfa) 3 - Borsa İstanbul A.Ş.'nin 23.09.2022 tarihli ve 11369 sayılı yazısı ve ekleri (5 Sayfa) Dağıtım: Gereği: Bilgi: Gümrükler Genel Müdürlüğüne BORSA İSTANBUL A.Ş.NE REŞİTPAŞA MAH.BORSA İSTANBUL CAD. NO:4 SARIYER