Taşra teşkilatının elektrik alımlarının Kamu İhale Mevzuatına göre yapılması ile gerekli açıklamalar

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Sayı :E-27895559-010.99 Konu :Elektrik Enerjisi Alımları 19.11.2021 / 69289155 DAĞITIM YERLERİNE Bakanlığımız taşra teşkilatının elektrik alımlarına ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması uygun görülmüştür. Bilindiği üzere, Hazine ve Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün yazımız ekinde birer örneği yer alan 2011, 2013 ve 2016 tarihli yazılarında; kamu idarelerinin elektrik ve doğalgaz ile elektronik haberleşme hizmeti ihtiyaçlarının, ilgili mevzuatlarında yapılan değişiklikler ve piyasalarda meydana gelen gelişmeler sonucunda, serbest piyasa koşullarına göre temin edilebilme şartlarının oluştuğu, serbest tüketici statüsünde yer alan kamu idarelerinin elektrik alımlarının "Kamu İhale Mevzuatı" kapsamında yapılması gerektiği ifade edilmektedir. Bahse konu yazılarda; - İlgili mevzuatına göre belirlenen limitlerin üzerinde elektrik tüketimi harcaması bulunması nedeniyle serbest tüketici statüsünde yer alan kamu idarelerinin elektrik alımlarının Kamu İhale Mevzuatı kapsamında ihale yoluyla temin edilmesi gerektiği, - Serbest tüketici olunamaması veya piyasada rekabet koşullarının oluşmaması hallerinde alımların 4734 sayılı Kanunun 22' nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine göre tek kaynaktan temin yoluyla yapılabileceği, - 4734 sayılı Kanunun 22' nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan limitlerin aşılmaması halinde söz konusu ihtiyaçların doğrudan temin yoluyla karşılanabileceği, - İdarelerce, elektronik haberleşme hizmeti alımı ile serbest tüketici limitini geçen birimlerinin elektrik ve doğalgaz alımları için birimler itibariyle ayrı ihaleler yapılabileceği gibi, tüm birimlerinin ihtiyaçları için merkezde tek biri ihale de yapılabileceği, idarelerce bahse konu ihtiyaçlar için, merkez ve merkez dışı birimlerini kapsayacak şekilde, merkezde tek bir ihale yapılması durumunda; genel yönetim kapsamında olan idareler için; ihale işlemleri, üst yöneticiden ihale yetkisinin devrine ilişkin onay alınmak suretiyle, idarenin destek hizmetlerini yürüten birimi tarafından; ihale yetkisi dışında kalan harcama yetkisine ve giderin gerçekleştirilmesine ilişkin işlemlerin ise bütçede ödenek tahsis edilen harcama birimleri ve ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen merkez dışı birimlerce taahhüt dosyası çerçevesinde gerçekleştirileceği, - Elektronik haberleşme hizmeti alımları ile elektrik ve doğalgaz alımlarında, Bakanlıklarından uygun görüş alınmaksızın 5018 sayılı Kanunun 28. maddesi kapsamında üst yönetici onayıyla üç yılı geçmemek üzere yüklenmeye girişilmesinin uygun görüldüğü, ifade edilmiştir. Kamu İhale Kurulu'nun ekte bir örneği yer alan 17.06.2011 tarihli ve 2011/047 Toplantı No'lu Kararında ise; - 4734 sayılı Kanuna tâbi idarelerin, elektrik ihtiyacını temini konusunun, kamu ihale mevzuatı ve elektrik piyasası mevzuatı birlikte ele alınarak değerlendirilmesi gerektiği, - İdarelerin, elektrik enerjisi temin yönteminin, idarenin "serbest olmayan tüketici" ya da "serbest tüketici" olmasına göre belirlendiği, - Serbest tüketici olan idarelerin elektrik ihtiyaçlarını 4734 sayılı Kanun çerçevesinde mal alımı ihalesi olarak temin etmeleri gerektiği, - Serbest tüketiciler tarafından elektrik ihtiyacının teminine yönelik ihale dokümanının kamu ihale mevzuatı ve elektrik piyasası mevzuatı birlikte ele alınarak hazırlanması gerektiği, - Elektrik piyasası ile ilgili mevzuatta, ikili anlaşmaların, "gerçek veya tüzel kişiler ile lisans sahibi tüzel kişiler arasında ya da lisans sahibi tüzel kişilerin kendi aralarında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmalar" olarak tanımlandığı, - 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan mal alımı ihalelerinde Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Mal Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin kullanılması gerektiği, bu sözleşme tasarısında düzenlenmeyen ancak elektrik piyasası mevzuatı çerçevesinde yer alması gereken hususların sözleşme tasarısının diğer hususlar kısmına eklenebileceği, ifade edilmiştir. Elektrik enerjisi alımlarının bu hususlar göz önünde bulundurularak mevzuatına uygun olarak yürütülmesi hususunda bilgi ve gereğini arz/rica ederim. Devlet Selim PASLI Bakan a. Strateji Geliştirme Başkanı Ek: 1- Maliye Bakanlığı Yazısı 2011 2- Maliye Bakanlığı Yazısı 2013 3- Maliye Bakanlığı Yazısı 2016 4- Kamu İhale Kurulu Kararı 2011 Dağıtım: Gereği: Bilgi: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Destek Hizmetleri, Tasfiye İşleri ve Döner Müdürlükleri Sermaye Genel Müdürlüğüne 81 İl Valiliği (Ticaret İl Müdürlüğü) T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :74587075-010.99 Konu :Elektronik Haberleşme Hizmetleri ile Elektrik ve Doğalgaz Alımları ………………..BAKANLIĞINA ………………..BAŞKANLIĞINA ………………..MÜSTEŞARLIĞINA ………………..GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE ………………..REKTÖRLÜĞÜNE Bilindiği üzere, ilgili mevzuatta yapılan düzenlemeler sonucunda kamu idareleri elektrik ve doğalgaz alımı ihtiyaçlarını serbest tüketici koşullarını sağlamaları halinde serbest piyasa koşullarında temin edebilmektedir. Bu kapsamda, Bakanlığımız tarafından yayımlanan 13.10.2011 tarihli ve 13316 sayılı Genelgede; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamındaki elektronik haberleşme hizmetleri ile elektrik ve doğalgaz ihtiyaçlarının temininde kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlamak üzere kamu idarelerinin ihtiyaçlarının serbest piyasa koşullarında temin edilmesinde uyulacak esaslara yer verilmiştir. Diğer taraftan, 20.8.2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanun ile 5018 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde yapılan değişiklikle 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Kanun kapsamındaki elektronik haberleşme hizmetleri, elektrik ve doğalgaz alımları için yılı bütçesinde ödeneği bulunması ve merkezi yönetim kapsamındaki idareler için Bakanlığımız uygun görüşünün alınması kaydıyla üst yönetici onayıyla üç yılı geçmemek üzere gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişilebilmesi imkanı sağlanmıştır. Bu çerçevede, cari giderlerin azaltılması, ihtiyaçların etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde temin edilmesi amacıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince 5809 sayılı Kanun kapsamındaki elektronik haberleşme hizmeti alımları ile elektrik ve doğalgaz alımlarında, Bakanlığımızdan ayrıca uygun görüş alınmaksızın, üst yönetici onayıyla üç yılı geçmemek üzere yüklenmeye girişilmesi uygun görülmüştür. Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim. Naci AĞBAL Bakan T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :58759530.010.06.02/241-7 Konu :Elektronik Haberleşme Hizmeti, Elektrik ve Doğal Gaz Alımları Genelgesi. ……………… BAKANLIĞINA …………… MÜSTEŞARLIĞINA ……………… BAŞKANLIĞINA ………….. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE ………………. VALİLİĞİNE ……………… REKTÖRLÜĞÜNE Bakanlığımızın 13.10.2011 tarihli ve 13316 sayılı Genelgesinde; elektronik haberleşme hizmeti ile elektrik ve doğal gaz alımlarının ilgili mevzuatlarında yapılan değişiklikler ve piyasalarda meydana gelen gelişmeler sonucunda, serbest piyasa koşullarında temin edilebilme şartlarının oluşmaya başladığından bahsedilerek kamu idarelerinin söz konusu ihtiyaçlarının temininde uyulacak esaslar açıklanmıştır. Söz konusu Genelgenin uygulanmasında oluşabilecek tereddütleri gidermek ve uygulama birliğini sağlamak amacıyla aşağıdaki açıklamalar yapılmıştır. Genelgenin ihtiyaçların temininde dikkate alınacak hususları açıklayan 2 numaralı maddesinde; "4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında bulunan idarelerce; elektronik haberleşme hizmetleri ile serbest tüketici olmaları halinde elektrik ve doğal gaz ihtiyaçlarının ihale yolu ile temin edilmesi esastır. Ancak, serbest tüketici olunamaması, piyasada rekabet koşullarının oluşmaması veya 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan limitlerin aşılmaması halinde söz konusu ihtiyaçlar doğrudan temin yoluyla karşılanabilecektir. " ifadesi yer almaktadır. Bilindiği üzere, 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre, ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Pazarlık usulü ile ihale yapılması ve doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların karşılanması ise ancak anılan Kanunda belirtilen özel hallerde mümkündür. Genelge kapsamındaki ihtiyaçların doğrudan temin yoluyla karşılanması ise; serbest tüketici olunamaması, piyasada rekabet koşullarının oluşmaması veya 4734 sayılı Kanunun 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan limitlerin aşılmaması halinde mümkün olacaktır. Belirtilen hususlarla ilgili açıklamalara aşağıda yer verilmiştir. I-Serbest Tüketici Olunamaması Elektrik ve doğal gaz piyasasında serbest tüketiciye ilişkin hususlar; 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararları ve ilgili diğer düzenlemelerde belirtilmektedir. Ayrıca, elektrik ihtiyacının teminine yönelik Kamu İhale Kurulunun 17.06.2011 tarihli ve 201 l/DK.D-105 sayılı Düzenleyici Kurul Kararı da bulunmaktadır. Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinde; Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişi, Serbest olmayan tüketici: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını sadece, bölgesinde bulunduğu görevli perakende satış şirketinden yapabilen gerçek veya tüzel kişi, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinde; Serbest tüketici: Yurt içinde herhangi bir üretim şirketi, ithalat şirketi, dağıtım şirketi veya toptan satış şirketi ile doğal gaz alım-satım sözleşmesi yapma serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişi, Serbest olmayan tüketici: Doğal gazı kendi kullanımı için dağıtım şirketlerinden almak zorunda olan gerçek veya tüzel kişi, şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre, elektrik ve doğal gaz alımlarında; ilgili mevzuat uyarınca serbest tüketici olunamaması halinde, tedarikçisini seçme hakkı bulunmayacağından 4734 sayılı Kanunun 22'nci maddesine göre söz konusu ihtiyaçlar idarelerce tek kaynaktan temin edilecektir. II-Piyasada Rekabet Koşullarının Oluşmaması Genelgede belirtilen "piyasada rekabet koşullarının oluşmaması" ibaresi; ihtiyacın sadece tek kaynaktan temin edilmesini ifade etmektedir. 4734 sayılı Kanunun 22'nci maddesinin birinci fıkrasının aşağıda belirtilen (a), (b) ve (c) bentleri hükümlerine göre ihtiyaçlar tek kaynaktan temin edilmektedir. a) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi. b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması. c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması. Yukarıda belirtilen fıkranın (a) ve (b) bentlerinde ihtiyacı karşılayabilecek sadece tek gerçek ya da tüzel kişi bulunmaktadır. Fıkranın (c) bendine göre ise, ihtiyacın karşılanması ile ilgili alanda birden fazla gerçek ya da tüzel kişi bulunsa bile mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması söz konusudur. Yukarıda belirtilen bentlerle ilgili Kamu İhale Genel Tebliğinde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Anılan Tebliğde; "Madde 22- Doğrudan temine ilişkin açıklamalar … 22.2. İhtiyacın gerçek veya tüzel tek kişiden temini İdareler, 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (a) bendinin uygulamasında mal ve hizmet alımlarında, 4734 Sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (a), (b), (c) Bentleri Kapsamında Tek Kaynaktan Temin Edilen Mallara/Hizmetlere ilişkin Formu (KİK022.0/M ve KİK02I.0/H) kullanarak ihtiyacın neden sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğini detaylı olarak yazacak, fiyat araştırması yapacak, ihtiyaç konusu malın veya hizmetin niteliklerini tarif edecek ve bu hususlara ilişkin bütün belgeleri standart forma ekleyeceklerdir... 22.3. İhtiyacın özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel tek kişiden temini 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (b) bendi sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle özel bir hakka sahip olmasını ifade etmektedir. Bu nedenle, ihale konusu mal veya hizmet, bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle ve münhasır hakların korunması nedeniyle sadece belirli bir mal tedarikçisi veya hizmet sunucusu tarafından sağlanabiliyorsa, ilan yapılmaksızın anılan madde hükmüne göre doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların karşılanması mümkün bulunmaktadır. Örneğin idarelerin diğer usullerle temini mümkün olmayan bilimsel yayın, fikir ve sanat eseri, belirli bir akademik kişiden eğitim v.b. mal veya hizmetler bu bent kapsamında temin edilebilecektir. İdareler, 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (b) bendinin uygulamasında, (Tek Kaynaktan Temin Edilen İhtiyaçlara İlişkin Standart Formu-KÎK022.0/M ve KİK021.0/H) kullanarak ihtiyacın neden sadece özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel tek kişiden karşılanabileceğini detaylı olarak yazacak, fiyat araştırması yapacak, ihtiyaç konusu mal veya hizmetin niteliklerini tarif edecek ve bu hususlara ilişkin bütün belgeleri standart forma ekleyeceklerdir. 22.4. 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (c) bendi uyarınca mal ve hizmetlerin ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden temini … 22.4.1.1. Bu kapsamda yapılacak alımlarda, Kanunun 5 inci maddesindeki rekabet, saydamlık, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ile Kanunun temel alım usullerinin gereği olarak; daha önce sözleşmeye bağlanmış asıl işin kapsam ve miktarının, idarenin ihtiyacını karşılayacak şekilde tespit edilmesi; toplam süreleri üç yılı geçmemek üzere asıl sözleşmeye dayalı olarak yapılacak alımların ise, ihtiyaca ilişkin asıl sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımıyla ilgili olarak önceden öngörülmemekle birlikte ihtiyacın gereği olarak ortaya çıkmasına ve tamamlayıcı nitelikte bir alım olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir. Temine konu olacak mal ve hizmet alımları arasında kabul edilebilir doğal bir bağlantı bulunmalıdır. … 22.4.1.3. İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, kamu kaynaklarının verimli şekilde kullanılması için 4734 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak ihale usulünün belirlenmesine ve ihale dokümanında yapılacak düzenlemelere ilişkin yetki ve sorumluluk idarelerin takdirinde bulunduğundan; ihtiyaçların 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (c) bendi kapsamında temini için, alımı gerçekleştirilecek mal ve hizmetin, mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanmasının zorunlu olduğunun idarelerin teknik birimlerince ya da ilgili kuruluşlardan teknik yardım alınarak saptanması gerekmektedir. 22.4.1.4. Yukarıdaki esaslar çerçevesinde; alınacak mal veya hizmetin mevcut ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyum ve standardizasyonunun sağlanmasının zorunlu olduğu idarelerin teknik birimlerince ya da ilgili kuruluşlardan teknik yardım alınarak saptanması halinde, bu mal ve hizmetler ilk alım yapılan gerçek ya da tüzel kişiden 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (c) bendi kapsamında alınabilir. İdareler 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (c) bendinin uygulamasında, 4734 Sayılı Kanun 'un 22 nci maddesinin (a), (b), (c) Bentleri Kapsamında Tek Kaynaktan Temin Edilen Mallara/Hizmetlere İlişkin Formu (KİK022.0/M ve KİK021.0/H) kullanacaklardır. " ifadeleri yer almaktadır. Buna göre, idarelerce anılan Kanunun 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında tek kaynaktan yapılacak alımlarda, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen hususlarla birlikte ilgili diğer düzenlemelere de uyulması gerekmektedir. III- 4734 Sayılı Kanunun 22'nci Maddesinin Birinci Fıkrasının (d) Bendinde Yer Alan Limitlerin Aşılmaması İdareler, Kanunun 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan limitleri aşmayan ihtiyaçlarını doğrudan temin yoluyla karşılayabileceklerdir. Diğer taraftan aynı fıkranın (e), (f), (g), (h), (ı) ve (i) bentleri kapsamındaki alımların, elektrik ve doğal gaz ile elektronik haberleşme hizmeti alımları ile ilişkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, idarelerce Genelge kapsamındaki ihtiyaçların doğrudan temin yoluyla karşılanması; 4734 sayılı Kanunun "Doğrudan Temin" başlıklı 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan hallerden birinin gerçekleşmiş olması şartıyla mümkün olacaktır. Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim. Mehmet ŞİMŞEK Maliye Bakanı T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :B.07.0.BMK.0.04 13.10.2011/13316 Konu :Elektronik Haberleşme Hizmeti, Elektrik ve Doğalgaz Alımları No : 9 GENELGE …………. BAKANLIĞINA …………. MÜSTEŞARLIĞINA …………. BAŞKANLIĞINA …………. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE …………. VALİLİĞİNE …………. REKTÖRLÜĞÜNE 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının; - 'f' bendi uyarınca, kamu harcamalarında tasarruf sağlanması, tutarlı, dengeli ve etkili bir bütçe politikasının yürütülmesi amacıyla kamu istihdam politikası ve giderlerle ilgili kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklerin uygulanmasını düzenlemek, standartları tespit etmek ve sınırlamalar koymak; bu hususlarda tüm kamu kurum ve kuruluşları için uyulması zorunlu düzenlemeleri yapmak ve tedbirleri almak, - 'm' bendi uyarınca, genel ekonomik politika ve stratejiler çerçevesinde kamu alımlarına ilişkin temel politikaları oluşturmak, görevleri Bakanlığımıza verilmiş bulunmaktadır. Kamu idarelerinin elektrik ve doğalgaz ile elektronik haberleşme hizmeti ihtiyaçlarını, ilgili mevzuatlarında yapılan değişiklikler ve piyasalarda meydana gelen gelişmeler sonucunda, serbest piyasa koşullarında temin edebilme şartları oluşmaya başlamıştır. Elektrik ve doğalgaz alımlarında belirli bir limitin üzerinde tüketim gerçekleştiğinde serbest tüketici olma ve tedarikçisini seçme hakkı bulunmaktadır. Tedarikçisini seçme hakkı; hizmetin kalitesi, çeşitliliği, maliyeti vb. yönlerden isteklileri değerlendirme ve en uygun olanı tercih etme imkanı vermektedir. Serbest tüketici olunmasına ilişkin hususlar elektrikte, "4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu" ve "Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği"nde; doğalgazda, "4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu" ve "Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği"nde yer almaktadır. Serbest tüketici limitinin güncellenmesi, söz konusu Kanunlar uyarınca her yıl Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca yapılmaktadır. Elektronik haberleşme hizmetlerine ilişkin hususlar ise 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununda düzenlenmiştir. Bu hizmetin alımında, herhangi bir ön şarta tabi olmaksızın hizmet sunucusunu seçme serbestisi bulunmaktadır. Bu itibarla, söz konusu ihtiyaçların temininde, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlamak amacı ile aşağıda belirtilen hususların dikkate alınması önem arz etmektedir. 1. İdarelerce, serbest tüketici statüsünün kazanılması amacı ile farklı noktalardaki birimlerinin doğalgaz ve elektrik tüketimlerinin, söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde, birleştirilmesinde yarar bulunmaktadır. 2. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında bulunan idarelerce; elektronik haberleşme hizmetleri ile serbest tüketici olmaları halinde elektrik ve doğalgaz ihtiyaçlarının ihale yolu ile temin edilmesi esastır. Ancak, serbest tüketici olunamaması, piyasada rekabet koşullarının oluşmaması veya 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan limitlerin aşılmaması halinde söz konusu ihtiyaçlar doğrudan temin yoluyla karşılanabilecektir. 3. İdarelerce, elektronik haberleşme hizmeti alımı ile serbest tüketici limitini geçen birimlerinin elektrik ve doğalgaz alımları için birimler itibariyle ayrı ihaleler yapılabileceği gibi, tüm birimlerinin ihtiyaçları için merkezde tek biri halede yapılabilecektir. 4. İdarelerce bahse konu ihtiyaçlar için, merkez ve merkez dışı birimlerini kapsayacak şekilde, merkezde tek bir ihale yapılması durumunda; a. Genel yönetim kapsamında olan idareler için; i. İhale işlemleri, üst yöneticiden ihale yetkisinin devrine ilişkin onay alınmak suretiyle, idarenin destek hizmetlerini yürüten birimi tarafından, ii. İhale yetkisi dışında kalan harcama yetkisine ve giderin gerçekleştirilmesine ilişkin işlemler ise bütçede ödenek tahsis edilen harcama birimleri ve ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen merkez dışı birimlerce taahhüt dosyası çerçevesinde, gerçekleştirilecektir. b. Diğer idareler için tabi oldukları mevzuat hükümleri geçerli olacaktır. 5. 4734 sayılı Kanundan istisna olunmasına ilişkin düzenlemelerde, söz konusu ihtiyaçların teminine yönelik bir hüküm bulunmaması durumunda, bu Genelgede yer alan hususlara uyulması esastır. Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim. Mehmet ŞİMŞEK Maliye Bakanı KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No :2011/047 Gündem No :2 Karar Tarihi :17.06.2011 Karar No :2011/DK.D-105 Toplantıya Katılan Üye Sayısı :7 Gündem Konusu :Elektrik ihtiyacının temini. Elektrik piyasası ve ilgili mevzuatındaki değişiklikler ve gelişmeler sonrasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idareler ve elektrik piyasasında faaliyet gösteren tedarikçiler tarafından idarelerin elektrik ihtiyaçlarını temin yöntemine ilişkin Kurumumuz görüşü talep edilmektedir. İdarelerin elektrik ihtiyacını temin yöntemleri ve bu alımlarda dikkat edilecek hususlara ilişkin olarak, ilgili kurum ve kuruluşlar ile sektörde faaliyet gösteren özel sektörün görüş ve önerileri alınarak yürütülen çalışmalar neticesinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanuna tâbi idarelerin, elektrik ihtiyacını temini konusunun, kamu ihale mevzuatı ve elektrik piyasası mevzuatı birlikte ele alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan Kanunun 2 nci maddesinde, Kanun kapsamında bulunan idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin, bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede elektrik enerjisi alımına ilişkin olarak ilgili mevzuat kapsamında asgari olarak aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir: 1. İdarelerin, elektrik enerjisi temin yönteminin, idarenin "serbest olmayan tüketici" ya da "serbest tüketici" olmasına göre belirlenmesi gerekmektedir. Elektrik piyasasında gerçek veya tüzel kişilerin serbest tüketici niteliği kazanmalarına ilişkin olarak yapılacak uygulamalara dair usul ve esaslar, Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Bu Yönetmelik, gerçek veya tüzel kişilerin hangi koşullarda serbest tüketici olabileceklerini, serbest tüketiciler ile elektrik enerjisi ve/veya kapasite satma yetkisi bulunan lisans sahibi tüzel kişilerin hak ve yükümlülükleri ile uygulamaya ilişkin kuralları kapsamaktadır. Serbest tüketici olan idarelerin elektrik ihtiyaçlarını 4734 sayılı Kanun çerçevesinde mal alımı ihalesi olarak temin etmeleri gerekmektedir. 2. Serbest tüketiciler tarafından elektrik ihtiyacının teminine yönelik ihale dokümanının kamu ihale mevzuatı ve elektrik piyasası mevzuatı birlikte ele alınarak hazırlanması gerekmektedir. İdareler tarafından mal alımı ihalelerinde yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ve istenecek belgelere yönelik yapılacak düzenlemelerde, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 26 ncı ve 27 nci maddeleri ile yeterlik kriterlerine ilişkin maddelerinde yer alan hükümler esas alınmalıdır. 3. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında "İhale konusu malın satış faaliyetinin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında satış faaliyeti için özel olarak düzenlenen izin, ruhsat veya faaliyet belgeleri, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak ön yeterlik şartnamesinde ve idari şartnamede düzenlenir. İş ortaklığını oluşturan ortakların, bu belgeyi sunmasına ilişkin düzenleme ise alımın niteliği esas alınarak yapılır. Konsorsiyum ortaklarının her biri, teklif verdikleri kısmı esas alarak istenilen belgeyi sunar." Hükmü yer almaktadır. 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat esas alınarak ihaleye teklif verebilecek isteklilerin sahip olması gereken lisansların idari şartnamenin ilgili maddesinde düzenlenmesi gerekmektedir. 4. İdareler tarafından, teklif fiyata dâhil olan giderlerin ayrıntılı olarak düzenlenmesi sözleşmenin uygulanması aşamasında hukuki sorunların yaşanmaması için önem taşımaktadır. 5. Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, "Reaktif enerji miktarını ölçmek üzere gerekli ölçme düzeneği, ilgili mevzuata göre reaktif enerji tarifesi uygulanmayacak aboneler dışında kalan müşteriler tarafından tesis edilir. Bu müşterilerden, kurulu gücü 50 kVA'nın altında olanlar, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde otuzüçünü aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde kapasitif reaktif enerji tüketmeleri halinde; kurulu gücü 50 kVA ve üstünde olanlar ise, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde onbeşini aşan şekilde sisteme kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde, reaktif enerji tüketim bedeli ödemekle yükümlüdür. Endüktif ve kapasitif enerji tüketimleri itibarıyla söz konusu sınırların ikisini birden aşan veya reaktif enerji ölçme düzeneğini kurma yükümlülüğü bulunmasına rağmen kurmayan ya da mevzuat hükümlerine uygun olarak kurmayan müşterilerin ödemeleri gereken reaktif enerji bedeline ilişkin usul ve esaslar Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği ve ilgili tebliğleri çerçevesinde Kuruma sunulan tarife önerilerinde yer alır." hükmü yer almaktadır. İdarelerin, elektrik ihtiyaçlarına ilişkin ihaleye çıkmadan önce elektrik sistemleri ve devreleri konusunda gerekli tedbirleri alması ve ihale dokümanında reaktif enerji bedelinin ödenmesine ilişkin olarak elektrik piyasası mevzuatı esas alınarak düzenleme yapılması gerekmektedir. 6. İdarelerin mal alımı ihalelerinde isteklilerin kısmi teklif verip veremeyeceğine ilişkin düzenleme yapma konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında, "Serbest tüketiciler, tüketim miktarı serbest tüketici limitini geçen her bir ölçüm noktası için ayrı bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapabilir." hükmü yer almaktadır. Elektrik alımı ihalelerinde, kısmi teklif verilmesine izin verilmesi durumunda kısımların belirlenmesinde elektrik piyasası mevzuatındaki düzenlemeler esas alınmalıdır. 7. İdarelerin elektrik ihtiyaçlarına ilişkin sözleşmelerinin süresinin, tâbi oldukları mali mevzuattaki "ertesi yıla geçen yüklenme" ve "gelecek yıllara yaygın yüklenmeleri" düzenleyen hükümler çerçevesinde belirlenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan alım konusu işlerin başlangıç tarihlerinin belirlenmesinde Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliği Geçici 4 üncü maddesi göz önünde bulundurulmalıdır. 8. İhale dokümanının hazırlanmasında Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin beşinci fıkrasındaki "Tedarikçisini değiştirmek isteyen bir serbest tüketici ikili anlaşma yapmadan önce bir önceki tedarikçisine olan yükümlülüklerini yerine getirdiğini yeni tedarikçisine belgelemek zorundadır." hükmünün göz önünde bulundurulması; Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasındaki "Serbest Tüketici Sayaç Kayıt Numarası'nın; serbest tüketiciler ile tedarikçiler arasındaki ikili anlaşmaların yanı sıra serbest tüketiciler ve tedarikçilerin Kurum ve diğer piyasa katılımcıları ile yapacakları her türlü yazışmada referans olarak kullanılması zorunludur." hükmü dikkate alınmalıdır. 9. İdareler tarafından elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin temini için düzenlenecek ihalelerde elektrik enerjisi ticaretinde kullanılan birimin kWh (kilowatt saat) olduğu dikkate alınarak bu birim üzerinden teklif alınmalıdır. Ayrıca teklif birimlerinin "gece, gündüz ve puant gibi farklı zaman dilimleri" esas alınarak oluşturulması da mümkündür. 10. Elektrik piyasası ile ilgili mevzuatta, ikili anlaşmalar, "gerçek veya tüzel kişiler ile lisans sahibi tüzel kişiler arasında ya da lisans sahibi tüzel kişilerin kendi aralarında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmalar" olarak tanımlanmaktadır. 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan mal alımı ihalelerinde Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Mal Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin kullanılması gerekmektedir. Bu sözleşme tasarısında düzenlenmeyen ancak elektrik piyasası mevzuatı çerçevesinde yer alması gereken hususların sözleşme tasarısının diğer hususlar kısmına eklenmesi mümkündür. 11. İdarelerin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine göre sözleşmeye bağladıkları mal alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esas ve usuller, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda düzenlenmiştir. İdareler tarafından elektrik alımı ihalelerinde fiyat farkına ilişkin düzenlemelerde, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar dikkate alınmalıdır. Bakanlar Kurulunun 24/12/2002 tarihli ve 2002/5038 sayılı Kararı ekinde yer alan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda fiyat farkı düzenlemesi yapılacak mallar içinde elektrik yer almamaktadır. Söz konusu Esaslarda değişiklik yapılmadığı sürece 4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen elektrik alımı ihalelerinde elektrik alımlarında fiyat farkına ilişkin düzenleme yapılması mümkün bulunmamaktadır. Esaslarda süreç içerisinde değişiklik yapılması durumunda yeni Esaslar dikkate alınarak fiyat farkı konusunda düzenleme yapılmalıdır. Elektrik, doğal gaz, telekomünikasyon sektörlerini düzenleyen özel mevzuatın bulunması; bu sektörlerdeki hizmetlerin niteliği ve kesintisiz olarak alınması ihtiyacı; sektör mevzuatındaki düzenlemeler çerçevesinde yüklenici dışında üçüncü kişilerin hak ve sorumlulukları; alım miktarının saptanmasındaki güçlükler; serbest olmayan tüketicilerin bu sektörlerdeki ihtiyaçlarını abonelik sözleşmesi kapsamında temin etmeleri; ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşmenin feshi durumunda elektrik ihtiyacının dağıtım şirketinden kesintisiz olarak sağlanması gerekliliği; elektrik alımı ihalelerinde, istekliler tarafından teklif edilen fiyatın bölgesinde bulunduğu perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi veya perakende satış şirketi fiyatından yüksek olması durumunda ihalenin iptal edilerek elektriğin dağıtım şirketinden alınabilmesi ve tekrar ihaleye çıkılacak sürenin belirlenmesi gibi hususlar dikkate alındığında; Kamu İhale Kurumuna elektrik, doğal gaz, telekomünikasyon hizmet alımlarının tedarik yöntemleri ile ihale usullerine ilişkin düzenleme yapma yetkisi veren ek bir maddenin 4734 sayılı Kanuna eklenmesinin gerekli olduğu sonucuna varılmıştır. 4735 sayılı Kanun, 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin sözleşmenin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri düzenlemiştir. Kanundaki düzenlemeler daha ziyade idare tarafından ihale dokümanında yapılan düzenleme çerçevesinde yüklenicinin sorumluluğunu esas almaktadır. Elektrik, doğal gaz, telekomünikasyon sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelerin sorumlulukları bu sektörlere ilişkin mevzuatta ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Elektrik sektöründe sadece tedarikçinin değil diğer kuruluşların da hak ve sorumlulukları vardır. Ayrıca elektrik sektöründeki hizmetlerin niteliği; sayaç okuma, elektriğin tüketiciye sağlanması, elektrik kesintileri, elektrik fiyatında mevzuat çerçevesinde belirlenen unsurlar gibi sözleşmede yer alması gereken hususlar bulunmaktadır. Bu çerçevede uygulamada ortaya çıkabilecek sorunların azaltılması; elektrik piyasasına ilişkin düzenlemeler ile 4735 sayılı Kanundaki düzenlemeler arasında ortaya çıkabilecek uyumsuzlukların giderilmesi için 4735 sayılı Kanunun "Tip sözleşmeler" başlıklı 5 inci maddesinde de değişiklik yapılması ve maddeye "Kurum, elektrik, doğal gaz, telekomünikasyon hizmet alımlarında kullanılmak üzere ilgili kurum ve kuruluşların görüşünü alarak bu Kanunun Yasaklar ve Sorumluluklar başlıklı Üçüncü Kısmı dışındaki hükümlere tabi olmadan tip sözleşmeler hazırlayabilir." fıkrasının eklenmesi gerekli görülmektedir. Sonuç olarak; 1) Bu kararda yer alan elektrik alımında dikkat edilecek hususlara ilişkin kısmın, ayrı bir metin halinde Kurumun internet sayfasında yayımlanmasına ve konuya ilişkin görüş soran idarelere de bu kararda belirtilen hususların bildirilmesine, 2) Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelikte elektrik alımlarına yönelik değişiklik çalışmasının başlatılmasına, 3) Kamu İhale Kurumuna elektrik, doğal gaz, telekomünikasyon hizmet alımlarının tedarik yöntemleri ve ihale usullerine ilişkin düzenleme yapma yetkisi veren ek bir maddenin 4734 sayılı Kanuna eklenmesi ile 4735 sayılı Kanunun "Tip sözleşmeler" başlıklı 5 inci maddesinde değişiklik önerisinin Maliye Bakanlığına iletilmesine, 4) Elektrik, doğal gaz, telekomünikasyon hizmet alımlarına yönelik idareleri yönlendirecek uygulama politikasının oluşturulması hususunun Maliye Bakanlığına bildirilmesine, Oybirliği ile karar verilmiştir. Kazım ÖZKAN Başkan V. II. Başkan Ali Kemal AKKOÇ Ali KAYA Bahattin IŞIK Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi Hakan GÜNAL Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi