Yürürlükten kaldırılan 245.maddenin 2 ve 3 üncü fıkraları ile ilgili meri uygulamalar (idari mahkemelerde savunma), vergi mahkemelerine başvurulmasının tahsilat işlemini durdurması

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.00.11- Konu :GK 245/3. maddesi hakkında 20.03.2006 / 06759 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜ'NE Bilindiği üzere 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 245.maddesinin 2. ve 3. fıkralarına ilişkin Anayasa Mahkemesinin iptal kararı, 22.02.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Konu ile ilgili olarak Müsteşarlığımız Hukuk Müşavirliği'nden alınan ve bir örneği ilişikte gönderilen 10/03/2006 tarihli 401 sayılı yazıda; 1- İptal kararının yürürlüğe girdiği 22.02.2006 tarihinden itibaren; a) Vergi tahakkuku kesinleşmeden ödeme emrinin gönderilmemesi ve tahsilat işlemlerine başlanılmaması, b) İdari yargı mercilerine yapılan itirazlarda, gümrük idaresine itiraz sırasında kullanılan bilgi ve belgeler dışında bilgi ve belge sunulması halinde, bu hususa itiraz edilmemesi, 2- İptal kararının yürürlüğe girdiği 22.02.2006 tarihinden önce; a) Vergi tahakkuku kesinleşmeden tahsil edilmiş bulunan gümrük vergilerinin iade edilmemesi, b) Vergi tahakkuku kesinleşmeden yapılmış bulunan icra takiplerinin ve hacizlerin kaldırılmaması, ancak bulunduğu aşamada durdurularak tahsil işlemlerine devam edilmemesi, Gerektiğinin düşünüldüğü belirtilmektedir. Bilgi edinilmesini ve söz konusu yazı doğrultusunda işlem yapılması hususunda gereğini rica ederim. Müsteşar EKLER: EK1) 3 sayfa yazı fotk. DAĞITIM: Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine (İstanbul Güm. Ve Muh. Başmüdürlüğü hariç) T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Hukuk Müşavirliği Sayı :B.02.1.GÜM.0.61.00.00-760/22774 Konu :Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı 00401 GÜMRÜKLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE İlgi: Av. Bilgiç Ertürk'ün 22.02.2006 tarihli dilekçesi, İlgide kayıtlı yazı incelenmiş: Anayasa Mahkemesi'nce 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 245/3 üncü maddesinin iptal edildiği, iptal kuralının 22.03.2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği Gümrük Kanunu'nun 245/3 üncü maddesinin yürürlükte olduğu dönemde müvekkil şirketi aleyhine ek tahakkuklar kesinleşmeden yapılan icra takipleri nedeniyle müvekkil şirketinin itibarı açısından ağır sonuçların doğduğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının derhal uygulanmak suretiyle yapılan ek tahakkukların ibrazı için ek tahakkuklara karşı açılan davaların kesinleşmelerinin beklenmesi yönünde işlem yapılması için Müsteşarlığımız taşra teşkilatına yazılı bir talimat verilmesi talebinde bulunulduğu görülmüştür. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 245 inci maddesinin 2'nci ve 3 üncü fıkraları Anayasa mahkemesi'nin 18.10.2005 tarih, 2003/7 E ve 2005/71 K. Sayılı kararı ile iptal edilmiş, karar 22.02.2006 tarih ve 26088 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anayasa'nın 153 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasına göre kanun, Kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri; "iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar." Maddenin 5 inci fıkrasına göre ise: "İptal kararları geriye yürümez." Anayasa'nın yukarıda belirtilen amir hükümlerine göre: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 245 inci maddesinin 2 nci ve 3 üncü fıkraları iptal kararının Resmi Gazete'de yayımlandığı gün olan 22.02.2006 tarihinde yürürlükten kalkmış bulunmaktadır. Ancak Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları geriye yürümediği için 22.02.2006 tarihinden önce bu fıkralar uyarınca yapılmış olan işlemler geçerliliğini korumaktadır. Gümrük Kanunu'nun gümrük vergileri için özel bir düzenleme getiren 245/3 üncü maddesinin iptal edilmesiyle birlikte gümrük vergilerine ilişkin olarak vergi mahkemelerinde açılan davalarda genel hükümlere göre, yani 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkında Kanun'un 27/3 ve 52 nci maddelerine göre işlem yapılması gerekmektedir. 2577 sayılı Yargılama Usulü Hakkında Kanun'un 27/3 üncü maddesine göre; "3. Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tatlı edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durdurur. Ancak, 26'ncı maddenin 3 üncü fıkrasına göre işlemden kaldırılan vergi davası dosyala­rında tahsil işlemi devam eder. Bu şekilde işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulması ile ihtirazı kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar, tahsil işlemini durdurmaz. Bunlar hakkında yürütmenin durdurulması istenebilir." 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkında Kanun'un 52 nci maddesine göre ise; "1. Temyiz veya İtiraz yoluna başvurulmuş olması, hakim, mahkeme veya Danıştay kararlarının yürütülmesini durdurmaz. Ancak, bu kararların teminat karşılığında yürütülmesinin durdurulmasına temyiz istemini incelemeye yetkili Danıştay dava dairesi, kurulu veya İtirazı incelemeye yetkili bölge İdare mahkemesince karar verilebilir. (Ek Cümle: 10/6/1994 - 4001/22 md.) Davanın reddine ilişkin kararların tem­yizi halinde, dava konusu işlem hakkında yürütmenin durdurulması kararı verile­bilmesi 27'nci maddede öngörülen koşulun varlığına bağlıdır. 2. İptal davalarında teminat istenmeyebilir. 3. İdareden ve adli yardımdan yararlananlardan teminat alınmaz. 4. Kararın bozulması, kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurur." Gümrük Yönetmeliği'nin 643 üncü maddesinde de vergi tahakkukun kesinleşmesi düzenlenmiştir. "Verginin tahakkukunun kesinleşmesi, verginin, idare açısından tahsil edilebilir, yükümlü açısından ise ödenmesi gereken aşamaya gelmesini ifade eder. Hiç alınmadığı ya da noksan alındığı gerekçesiyle idarece hesaplanan ve yükümlüye tebliğ edilen vergiler; a) Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde işlemi yapan gümrük müdürlüğüne düzeltme talebinde, 7 gün içinde işlemi yapan gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu gümrükler başmüdürlüğüne itirazda bulunulmadığı, b) Düzeltme talebi üzerine gümrük müdürlüğünce verilen red kararlarına karşı 7 gün içinde gümrükler başmüdürlüğüne itirazda bulunulmadığı, c) İtiraz üzerine gümrükler başmüdürlüğünce verilen red kararlarına karşı süresi içinde vergi mahkemesinde dava açılmadığı, d) Vergi mahkemesinde dava açılan durumlarda mahkemece idare lehine karar verildiği, Takdirde kesinleşir. Verginin tahakkuku; birinci fıkranın (d) bendinde, yargı kararları üzerine idarece yükümlüye tebligat yapıldığı tarihte, diğer hallerde ise sürelerin bittiği tarihte kesinleşir." Yukarıdaki açıklamalar gereğince vergi tahakkuku kesinleşmeden tahsilat işlemlerine başlanmaması gerekmektedir. Vergi tahakkukunun kesinleşmesi ise, Gümrük Yönetmeliği'nin 643 üncü maddesi hükümlerine göre belirlenecektir. Buna göre; 1- İptal kararının yürürlüğe girdiği 22.02.2006 tarihinden itibaren: a) Vergi tahakkuku kesinleşmeden ödeme emrinin gönderilmemesi ve tahsilat işlemlerine başlanmaması, b) İdari yargı mercilerine yapılan itirazlarda, gümrük idaresine itiraz sırasında kullanılan bilgi ve belgeler dışında bilgi ve belge sunulması halinde, bu hususa itiraz edilmemesi, 2- İptal kararının yürürlüğe girdiği 22.02.2006 tarihinden önce; a) Vergi tahakkuku kesinleşmeden tahsil edilmiş bulunan gümrük vergilerinin iade edilmemesi, b) Vergi tahakkuku kesinleşmeden yapılmış bulunan icra takiplerinin ve hacizlerinin kaldırılmaması, ancak bulunduğu aşamada durdurularak tahsil işlemlerinde devam edilmemesi. Gerektiği düşünülmektedir. Bilgilerine arz ederim. A.Nevin KAN I. Hukuk Müşaviri EK 1 Dilekçe