TIR Karnesi eki faturada ihracat kıymetinin düşük olması nedeniyle direkt fiziki muayeneye gidilmemesi, ihracat kıymet araştırması durumları da dikkate alınarak gereğinin yapılması

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.08.00.29/9018 Konu :TIR Uygulama Tebliği 20.03.2008 / 05822 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Ro-Ro Gemi İşletmecileri ve Kombine Taşımacılar Derneği'nden (RODER) alınan 12.03.2008 tarihli, 3762 sayılı yazıda; TIR Uygulama Tebliğinin 29 uncu maddesinin (f) bendine göre "'eşya kıymetinin çok düşük görülmesi" durumunun, çıkış gümrük idarelerince taşıt açılmak suretiyle kontrol yapılacak haller arasında yer aldığı, açılmak suretiyle kontrol yapılmasının zaman kayıplarına ve maddi giderlere sebebiyet verdiği, bu kontrollerin çıkış gümrük idarelerinde yapılıyor olmasının da ayrıca ihracatımızı engellemekte ve hem taşıyıcıların hem de ihracatçıların mağduriyetlerine sebep olduğu bildirilmektedir. TIR Uygulama Tebliğinin ilgili maddelerinden; 21 inci Maddesi; "Taşıt, römork ve konteynerlerden; a) İdare Amiri tarafından gerek duyulanlar, b) Haklarında ihbar ya da kuvvetli bir şüphe bulunanlar, c) Mühürleri bulunmayanlar veya koparılmış ya da bozulmuş halde olanlar, d) Brandalı taşıtlarda brandalarında sökük, yırtık veya TIR Sözleşmesinin 2 no.lu ekinde belirlenen şekle uygun olmayan yama bulunanlar, e) Kapalı römork veya konteynerlerde kırık, delik veya gizli bölme bulunanlar, f) Tartıda tespit edilen ağırlığı ile TIR Karnesinde kayıtlı ağırlığı arasında farklılık olanlar veya eşya kıymeti çok düşük görülenler, Durum idare amirine de haber verilmek suretiyle, oluşturulacak komisyon marifetiyle taşıt açılarak TIR Karnesi kapsamı eşya, masrafları taşımacıya ait olmak üzere, muayene edilir ve muayene sonucuna göre yapılan işlem hakkında tutanak tanzim edilir. Yapılan muayene sonucunda, eşya TIR Karnesine uygun bulunduğu takdirde (takibatı gerektiren haller dışında) taşıt tekrar mühür altına alınır. TIR Karnesi ve dipkoçanlarının ilgili yapraklarına da gerekli meşruhatlar verilir. TIR Karnesi himayesinde eşya taşıyan onaylanmış bir araçta tespit edilen önemli bozukluklar (sökülen veya yırtılan brandalar ile kırılan veya delinen römork ve konteyner) bulunursa araç TIR sözleşmesindeki gerekli teknik şartlara göre Gümrük İdaresi denetiminde tamir edilerek onay için öngörülen duruma getirilir. Buna ilişkin olarak Onay Belgesinin 11 no.lu bölümü Gümrük İdaresince doldurulmalıdır…" 29 uncu Maddesi; "Taşıt, römork ve konteynerlerden; a) İdare Amiri tarafından gerek duyulanlar, b) Haklarında ihbar ya da kuvvetli bir şüphe bulunanlar, c) Mühürleri bulunmayanlar veya koparılmış ya da bozulmuş halde olanlar, d) Brandalı taşıtlarda brandalarında sökük, yırtık veya TIR Sözleşmesinin 2 no,lu ekinde belirlenen şekle uygun olmayan yama bulunanlar, e) Kapalı römork veya konteynerlerde kırık, delik veya gizli bölme bulunanlar, f) Tartıda tespit edilen ağırlığı ile TIR Karnesinde kayıtlı ağırlığı arasında farklılık olanlar veya eşya kıymeti çok düşük görülenler, Durum İdare amirine de haber verilmek suretiyle, oluşturulacak komisyon marifetiyle taşıt açılarak TIR Karnesi kapsamı eşya, masrafları taşımacıya ait olmak üzere, muayene edilir ve muayene sonucuna göre yapılan işlem hakkında tutanak tanzim edilir..." hükmünü amir olup, söz konusu hükümlerde, taşıt açılarak eşyanın muayene edileceği durumlar belirlenmiştir. Bilindiği üzere, TIR Uygulama Tebliği ile TIR Karnesi himayesinde yapılan transit işlemleri düzenlenmekte olup Tebliğin 21 ve 29 uncu maddelerinde de transit işlemleri açısından risk oluşturabilecek bazı temel durumlar sayılmıştır. Bu itibarla, TIR Uygulama Tebliğinin anılan hükümlerinin ihracat beyannamelerinin kıymet araştırmalarında fiziki muayeneyi öngören bir madde olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bununla birlikte, RODER'den alınan yazıdan ihracat TIR Karneleri eki belgelerde eşyanın kıymetiyle ilgili bir şüphe oluştuğu durumlarda TIR Uygulama Tebliğinin belirtilen maddelerine istinaden eşyanın fiziki muayenesinin yapıldığı anlaşılmaktadır. İhracat gümrük işlemlerinde, kıymet araştırmasına ilişkin uyulması gereken esaslar Gümrükler Genel Müdürlüğünce yayımlanan Genelge ve diğer mevzuat ile belirlenmiştir. Buna göre kıymet araştırmalarında ihracat eşyasının hasar görmemesi ve ihracatın gecikmeksizin yapılmasına özen gösterilmesi gerekmekte olup TIR Uygulama Tebliği'nin herhangi bir hükmünün bu esasları ortadan kaldırıcı şekilde değerlendirilemeyeceği açıktır. Bilgileri ile bundan böyle ihracat eşyasının kıymetine ilişkin olarak kıymet araştırmalarına ilişkin mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılması hususunda bağlantınız gümrük idarelerinin bilgilendirilmesini rica ederim. Haydar GÖÇER Müsteşar a. Genel Müdür DAĞITIM Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine