Polyester filament referans fiyat tablosunda yer alan FDY ve PFY isimli ürünler ile ilgili açıklamalar
İSTANBUL
TEKSTİL
VE İHRACATÇI BİRLİKLERİ
GENEL
SEKRETERLİĞİ
Sayı :80269272-TİM. İTKİB.GSK.TDHA.2016/73-5182 20.06.2016
Konu :Referans maliyete ilişkin oluşan
tereddütler hk.
364/4
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI
Gemlik Gümrük Müdürlüğü
İlgi :10.05.2016 tarih 15900427 sayılı yazınız.
İlgi'de kayıtlı
yazınızda Artemiz Tekstil ve Konfeksiyon San ve Tic Ltd. Şti. firmasından
alınan 31.12.2014 tarihli 4958389 sayılı dilekçeye atıfta bulunularak, Serbest
Dolaşıma Giriş Beyannamesi muhteviyatı % 100 polyester FDY-68D/24F 800 TPM
turlu iplik ile ilgili ithalat aşamasında referans kıymet tespitinde FDY-PFY
konusunda tereddüt oluştuğundan bahisle gerek FDY-PFY iplik hakkında detaylı
bilgi gerekse referans maliyet hesabına ilişkin kullanılan tablolarda bazı
noktalar hususunda açıklayıcı bilgiler talep edilmiştir
Bu çerçevede
yazınız konusu ilgili hususlara ilişkin anılan referans fiyat hesaplama
tablolarına ilişkin temin edilen görüş ve değerlendirmeler ekte bilgilerinize
sunulmaktadır.
Öte yandan, halen
kullanılmakta olan referans maliyet hesaplama tablolarında belirtilen
eksiklikler bilgimiz dahilinde olup konuya ilişkin Genel Sekreterliğimiz
tarafından hazırlanan çalışma Ekonomi Bakanlığı'na arz edilmiştir.
Bilgilerini arz
ederim.
Bekir ASLANER
Genel Sekreter
Ek 1 :Gemlik Gümrük
Müdürlüğü referans fiyat sorularına cevaplar (2 sayfa)
Ek 2 :Polyester filament
referans fiyat tablosunda yer alan FDY ve PFY isimli ürünler ile ilgili
açıklamalar (1 sayfa)
Ek 1
REFERANS
FİYAT SORULARINA İLİŞKİN CEVAPLAR:
Müdürlüğünüzün
sormuş olduğu referans fiyata ilişkin sorulara hazırlanan cevaplar konuları
sırasıyla aşağıdaki gibidir.
1- Polyester
filament referans maliyet hesap tablosunda adı geçen PFY ve TOY iplik
çeşitlerine ait açıklamalar Ek 2 'de yer almaktadır.
2- Örgü kumaş
referans fiyat tablolarında traş özelliğinde tam veya yarı dolu olmasına göre
0,50 cent daha fazla maliyet gösterdiğinden bahsedilmektedir. Konunun
açıklanması için örgü tiplerine bakmak gerekiyor. Örgü kumaşın yarı dolu veya
tam dolu örgüsüne bakmaksızın tek yüzü traşlanmışsa portalda gösterilen maliyet
yeterlidir. Ancak iki yüzü de traşlanmışsa 0,50 cent ilave edilmesi
gerekmektedir. Ancak referans maliyet portallarının oluşturulduğu tarihte bu
ayrım dikkate alınmadığından, mevcut uygulamada tam doluya 0,50 cent ilave
maliyet konulmaktadır. Referans fiyat hesaplama tabloların™ revize edilmesi
halinde bu hususun da dikkate alınması not edilmiştir.
SELANİK ÖRGÜLER
Selanik örgüler,
dolu Selanik ve 1x1 selanik olarak kullanılır. Selanik örgüler de nopenli
(NOPEN: sıradaki ikinci ilmek yerine üçüncü ilmek almak) örgülerdendir. Selanik
örgüler nopenin basıldığı plakaya göre iki şekle ayrılır. Bunlardan iki örgü
plakasına basılanına tam selanik; sadece tek plakaya basılanına yarım Selanik
denir. Nopen, nopen basılan yerin tersinde (arka yüzünde) ilmeği, olduğundan
daha büyük göstermektedir. Nopen basılan yerde ise ilmek boyuna uzar. Selanik
örgüyle daha yumuşak ve kalın ya da dolgun kumaş görüntüsü elde etmek
amaçlanmaktadır. Dolu iğne örgünün daha sıkı olmasından yararlanıp selanik örgü
görüntüsünü de kullanarak çocuklara uygun kıyafetler yapılır. Özellikle çocuk
kaşkol, kar maskesi veya berelerinde kullanılır.
Dolu Yarım Selanik Örgü
Adından da
anlaşılacağı gibi dolu iğne düzenindedir. Birinci örgü sırasında ön plakada tüm
iğneler örerken arka plakadaki tüm iğnelere nopen basılır. İkinci örgü
sırasında tüm iğneler dolu iğne örer. Kumaşın ön ve arka yüzeyinde görüntü
farklıdır. Arka plakaya nopen basıldığına göre kumaşın ön yüzünde ilmek
görüntüsü daha dolgundur. Kumaşın arka yüzünde ise ilmekte uzama görülür.
Dolu Tam Selanik Örgü
Adından da
anlaşılacağı gibi dolu iğne düzeninde, birinci örgü sırasında ön plakadaki tüm
iğneler örerken arka plakadaki tüm iğnelere nopen basılır. İkinci örgü
sırasında ön plakadaki tüm iğnelere nopen basılırken arka plakadaki tüm iğneler
örer. Kumaşın ön ve arka yüzeyinde görüntü aynıdır.
1x1 yarım Selanik Örgü
Kumaşın ön yüzeyinde ilmekler boncuk boncuk
görülürken arka yüzeyinde uzamalar görülürken arka yüzeyinde uzamalar
görülür.1x1 tam Selanik örgüye göre daha sıkı bir yapıya sahiptir.
1x1 Tam Selanik Örgü
1x1 tam selanik
örgü, adından da anlaşılacağı gibi iki plakaya da sırayla nopen basarak elde
edilir. Kumaşın ön ve arka yüzeyinde görüntü aynıdır. Erkek bayan özellikle
spor ürünlerinde kullanılır. Oldukça esnektir.
3- Dokuma, örgü
referans fiyat hesaplama tablolarında FOB/USD ibaresi yer almamaktadır. Ancak,
referans fiyat hesaplama tabloları FOB fiyat esas alınarak düzenlenmiştir.
Eşyanın ihracatı aşamasındaki navlun, sigorta bedeli gibi unsurlar farklılık göstereceğinden
referans fiyat hesaplama tabloları FOB fiyat üzerinden hesaplanması
gerekmektedir. Referans fiyat hesaplama tabloların revize edilmesi
çalışmalarında dokuma, örgü referans fiyat hesaplama tabloların da FOB ibaresi
konularak bu eksikliğin giderilmesine çalışılacaktır.
4- Katyonik boyama
özelliği genellikle sentetik sonsuz elyaf tipli polyester, naylon elyaflar için
kullanılan bir proses olup, kısa elyaf maliyet hesap tablosuna, yani kesik
elyaf iplik hesaplamalarına katyonik özelliği konulmamıştır. 1 USD'LİK maliyet
artışı polyester filament iplikler sayfasında uygulanmaktadır.
5- Kısa elyaf
iplik maliyet hesaplama tablosunda Open-end, Ring(karde) ve Ring(penye)
işlemleri kesik elyaftan üretilen iplik üretimlerinde uygulanan yöntemler olup,
kesiksiz elyaf suni ve sentetik ipliklerde iplik birim üretim ölçütü denyedir.
Sonuç itibariyle kesik elyaf ve kesiksiz sonsuz elyaf ve kesiksiz sonsuz elyaf
bazlı başlıca iki tür ana iplik üretim yöntemi olduğundan, ait oldukları
makineler itibariyle üretim tipleri yukarıda anlatıldığı şekilde belirlenmiştir.
Ek 2 :
POLYESTER
FİLAMENT REFERANS FİYAT TABLOSUNDA YER ALAN FDY ve PFY İSİMLİ ÜRÜNLER İLE
İLGİLİ AÇIKLAMLAR
Polyester iplik
mono etilen glikol'ün saf tereftalik asit veya dimetiltereftalat arasındaki
polikondensasyon reaksiyonu sonucu elde edilmektedir.
Polyester Fiber
üretiminin ilk aşaması polimer üretimidir. Bu iki şekilde gerçekleştirilir.
1-)
Dimetiltereftaşat (DMT) ve Mono Etilen Glikol'den (MEG) sürekli polimerizasyon
ile PET üretimi bu alandaki en eski yöntemdir. Dünya da ve Ülkemizde ilk kurulan
Polyester tesisleri bu usulü uygulamışlardır.
2-) Yeni kurulan
tesislerde de kullanılan Saf Teraftalik Asit (TPA) ve MEG den sürekli
polımerızasyon ile PET üretimi yukarıda belirtilen diğer usulden daha ekonomik
ve teknolojik açıdan daha üstündür.
Bu işlemin sonunda
elde edilen ürüne polimer denir.
Polimer de 2
şekilde işleme tabi tutularak Düz İplik (FDY; PFY) elde edilir.
A-) Cipsten Üretim; Polimer'in kurutulup küçük
granüller halinde kesilmesinden elde edilen ürüne ise Cips denir. Polyester düz
iplik üretiminin usullerinden birisi Cipsten üretimdir. Daha eski ve yüksek
maliyetli bu usulse göre öncelikle kurutulup küçük granüller halinde kesilen
cipslerin "Ekstrusion" işlemine tabi tutularak Ekstruder cihazında
eritilmesi gerekmektedir.
Eriyik polimer,
düze denilen çok ince deliklerden püskürterek ham iplik (POY) üretilmektedir.
Tek aşamada elde edilen ham iplik tek başına dokuma ya da örme de kullanılan
bir ürün değildir. Ham iplik dokuma veya örme işleminden önce ipliğe
dönüştürülmesi için ek işlemlerden geçirilmesi gerekir. Nihai kullanıma uygun
Teksture iplik için tekstüre veya düz iplik için ise ısıtılıp çam çekim
işlemine tabi tutulması gerekir.
B- Doğrudan Üretim: Cipsten İplik ve elyaf üretim
usulü oldukça pahalı olduğu için son yıllarda dünya da hızla terk edilmektedir.
Tüm tesisler cipsten üretim yerine çok daha ucuz ve çevreye daha az olumsuz
tesir yaratan Doğrudan Üretim (Direct Spinning) usulüne geçmektedir. Bu usulde
son polikondenzasyon kazanından çıkan eriyik polimer filtre edilerek doğrudan
üretme pompalarına (manifoldlara) basılır. Burada da elde edilen ürün ayni anda
Galet (ısıtıcılar)'lerden geçirilerek ısıtılıp tam çekimli Düz iplik FDY haline
getirilir. Düz İplik bu haliyle tekstil mamul üretiminde kullanılabilir. Bu
usulde Ekstruder ve Ekstrusion işlemi bulunmamaktadır.
Görsel ve fiziksel
olarak her iki iplikte aynı özelliklerdedir. Ancak referans fiyat hesaplama
tablolarında PFY olarak tanımlanan ipliğin üretim maliyeti, FDY ye göre daha
pahalıdır. Bu nedenle, referans fiyat hesaplama tablolarında PFY, FDY ye göre
0,25 cnt/kg pahalıdır.