Varış gümrüğü değişiklik taleplerinde alıcı teslim yeri değişikliğinin gerçek bir sebepten kaynaklanıp kaynaklanmadığının kontrolü ile geçici plakalı (ZOLL) hem taşıt hem eşya niteliğindeki araçlarda mülkiyet devri veya satış sözleşmesi tevsik edilmesi

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : E-96603261-102.03-00125423713 Konu: İran ve Suriye Gümrük Kapılarımız Özelinde Artış Gösteren Varış Gümrük Müdürlüğü Değişikliklerine İlişkin Önlemler 08.10.2026 / 127163700 yazıda ilgi tutulmuştur 20.08.2026 125423713 DAĞITIM YERLERİNE İlgi : a) 07.04.2026 tarihli ve E-96603261-102.03-120750963 sayılı yazı. b) Doğu Akdeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün 23.06.2026 tarihli ve 123432126 sayılı yazısı. c) Gürbulak Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün 13.08.2026 tarihli ve 125312589 sayılı yazısı. İlgi (b) ve (c)'de kayıtlı yazılarda özetle; ülkemizden başta Suriye ve İran olmak üzere, Irak ve Afganistan gibi ülkelere sevk edilen taşıt ve eşyaların transit beyannamesinde kayıtlı varış gümrük idaresinden farklı bir gümrük idaresine sunulmasına ilişkin taleplerde artış bulunduğu; bu durumun özellikle geçici plakalı (ZOLL), hem taşıt hem eşya niteliğindeki araçlarda yoğunlaştığı, taleplerin önemli bir kısmının somut ve olağan ticari akışla uyumlu gerekçelerle açıklanamadığı ve bu durumun hem sahalarda araç birikmesine hem de ayniyet kontrol mekanizmasının işlevsiz kalmasına yol açtığı bildirilmektedir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 86 ncı maddesi uyarınca eşyanın, ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uyulmak suretiyle öngörülen süre içinde varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız sunulması esastır. Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi) (Seri No: 4)'nin 38 inci maddesinde, transit işleminin beyan edilen varış gümrük idaresinden farklı bir idarede sonlandırılması hâlinde izlenecek usul düzenlenmiş olmakla birlikte, varış gümrük idaresi değişikliğinin somut bir gerekçeye dayanması ve istisnai nitelikte tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, ilgi (a)'da kayıtlı yazımızda belirtilen tedbirlere ilave olarak, transit beyannamesinde kayıtlı varış gümrük idaresinden farklı bir gümrük idaresine sunulan eşyaya ilişkin olarak varış idaresi değişikliğinin mücbir sebep veya beklenmeyen hâlden ya da sonradan ortaya çıkan gerçek bir alıcı/teslim yeri değişikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, ilgililerce sunulan bilgi ve belgeler ile beyanname ve ekleri birlikte değerlendirilmek suretiyle titizlikle incelenecektir. Sürücü veya taşıyıcının sözlü beyanı ya da aracın bu kapıda teslim alınacağı yönündeki açıklama tek başına yeterli kabul edilmeyecektir. Özellikle geçici plakalı (ZOLL) hem taşıt hem eşya niteliğindeki araçlarda mülkiyet devri veya satış sözleşmesi tevsik edilmeksizin talep işleme alınmayacaktır. İleri sürülen gerekçenin doğrulanması, sunulan belgelerin birbiriyle uyumlu olması ve yapılan risk değerlendirmesinde sakınca görülmemesi hâlinde varış gümrük idaresi değişikliği ilgili mevzuat çerçevesinde sonuçlandırılabilecektir. Mücbir sebep veya beklenmeyen hâl ya da belgelendirilmiş bir alıcı/teslim yeri değişikliği bulunmaması, ileri sürülen gerekçenin doğrulanamaması veya bilgi ve belgeler arasında uyumsuzluk tespit edilmesi hâlinde gümrük sahalarında araç birikmesine ve operasyonel aksamalara yol açacak şekilde bekleme yapılmayacak; talep fiili varış idaresince derhal reddedilerek aracın beyan edilen asıl varış gümrük idaresine gerekli gözetim ve ayniyet tedbirleri alınmak suretiyle transit rejimi hükümleri altında sevki sağlanacaktır. Ayrıca, tekrarlanan varış gümrük idaresi değişiklikleri kayıt altına alınarak; ayniyet, belge veya süre yönünden bir ihlal tespit edilmesi hâlinde ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilecektir. Bölge Müdürlüklerince konunun bağlantı gümrük idarelerine duyurulması ve uygulamada yeknesaklığın sağlanması hususunda gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri SE