Usulsüzlük para cezalarının geçmişe yönelik uygulanması durumunda, kabahatler kanunu ve Türk Ceza Kanunu dikkate alındığında lehe olan hükmün uygulanması gerektiği

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.06.00-647.03.01 Konu :Gümrük Kanunu 241/1 md. uygulaması hk. 20.01.2010 / 01327 yazıda ilgi tutulmuştur. 20.11.2009 / 25111 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE 4458 sayılı Gümrük Kanununun 5911 sayılı Kanun ile değişik 241 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca idari para cezalarında lehe düzenleme getirilmesi nedeniyle yeni idari para cezalarının uygulanması konusunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmış olup, tereddütlerle ilgili olarak aşağıdaki şekilde işlem yapılması gerekmektedir. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 5911 sayılı Kanun ile değişik 241 inci maddesinin 1 inci fıkrasında "Bu Kanunda ayrı bir ceza tayin edilmiş haller saklı kalmak üzere, bu Kanuna ve bu Kanunda tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılan ikincil düzenlemelerle getirilen hükümlere aykırı hareket edenlere söz konusu düzenlemelerde açıkça öngörülmüş olması kaydıyla altmış TL usulsüzlük cezası uygulanır.," hükmü yer alarak, değişiklikten önce 30.000.000 TL (221 YTL) olan usulsüzlük cezasının 60 TL olarak düzenlendiği ve sözkonusu cezanın idari para cezası olup, idari para cezalarının 5326 sayılı Kabahatler Kanununa tabi bulunduğu, Kabahatler Kanununun "Zaman Bakımından Uygulama" başlıklı 5 inci maddesinde "(1) 26.09.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idari yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. (2) Kabahat, failin icrai veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." hükmünün yer aldığı, konuyla ilgili 5237 sayılı Yeni Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin 7 nci maddesinde "(1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayımlayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılmaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. (2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur. (3) (Değişik üçüncü fıkra: 29.06.2005 - 5377/2 md.) Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç: infaz rejimine ilişkin hükümler, derhal uygulanır. (4) Geçici veya süreli kanunların, yürürlükte bulundukları süre içinde işlenmiş olan suçlar hakkında uygulanmasına devam edilir." hükmünün yer aldığı, bu hükme göre failin lehine olan kanunların geçmişe yürüdüğü, failin durumunu ağırlaştıran ya da yeni suç tipi öngören kanunların ise geçmişe yürümediği, geçmişte yeni kanun yürürlüğe girmeden işlenen bir suç eyleminin failinin, yeni kanun ancak kendi yararına hükümler içeriyorsa bu kanundan etkilendiği, Bununla birlikte asıl olan kanunların yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren derhal uygulanmaları olup, bunun gibi, Kabahatler Kanunu ve diğer kabahat içeren kanunlarda öngörülen idari yaptırım kararlarına ilişkin olarak da "derhal uygulama ilkesi" geçerli olacağı, ancak, failler hakkında henüz bir idari yaptırım kararı verilmemişse, geçmişte işledikleri kabahat eylemleri nedeniyle yeni kanunun lehe olan hükümlerinin uygulanması gereği, Kabahatler Kanununun 5/1 inci maddesi uyarınca bir zorunluluk olduğu, bir başka deyişle, Kabahatler Kanunu veya kabahat içeren herhangi bir kanun yürürlüğe girmeden önce işlenen eylemlere ilişkin olarak geçmişe yürürlük kuralının geçerli olacağı ve hangi kanun failin lehine ise o Kanunun uygulanacağı, Öngörülmüştür. Uygulamada bu esaslar çerçevesinde işlem tesisi gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Müsteşar a. S.Umman HAMİDOĞULLARI Genel Müdür V. DAĞITIM : Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine