Üretici İhracatçı Belgesinde resmi kurum onayı aranmaması ile rastgele teyit işlemlerinde iş süreçleri

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Sayı :E-29980007-503.99-00122475027 Konu :Üretici/İhracatçı Belgeleri Bilgi Talepleri Hakkında 21.05.2026 / 122475027 DAĞITIM YERLERİNE Malumları olduğu üzere, 2023/2 sayılı "Yurt Dışı Bilgi Talepleri" konulu İç Genelgemiz kapsamında, yurt dışı gümrük idarelerinden doğruluğunun teyidi amacıyla bilgi talep edilebilecek belgeler arasında yer alan ve "Üretici/İhracatçı Belgesi" olarak yeniden adlandırılan belgeye ilişkin "İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/1)", 27/03/2025 tarihli ve 32854 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak ve 26/05/2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Üretici/İhracatçı Belgelerinin sonradan kontrolüne ilişkin olarak, Genel Müdürlüğümüzün 2023/2 sayılı Genelgesi kapsamında, ilgili ülkelerin gümrük makamlarından bilgi talebinde bulunulmakta ve alınan cevap yazıları talepte bulunan birimlere iletilmektedir. Bu kapsamda, anılan Tebliğ'in Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren, Bölge Müdürlüklerimiz tarafından iletilen üretici/ihracatçı belgesi doğrulama taleplerinde önemli ölçüde artış yaşanmıştır. Nitekim, 2024 yılı başından 26/05/2025 tarihine kadar Güney Kore, Mısır ve Malezya'ya yalnızca 2 adet doğrulama talebi yapılmış iken, söz konusu tarihten bugüne kadar toplam 335 adet doğrulama talebi iletilmiştir. Bununla birlikte, anılan ülkelerden alınan cevap yazılarında çoğunlukla söz konusu belgelerin gümrük idarelerinde işlem görmediği, bu nedenle doğruluğunun teyit edilemediği ifade edilmekte; bazı durumlarda ise belgelerin ilgili diğer kurumlar tarafından onaylanmış olabileceği belirtilerek, bu kurumlarla iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ancak, yönlendirilen kurumlar tarafından da taleplerin her zaman sonuçlandırılamadığı görülmektedir. Örneğin, Kore Ticaret ve Sanayi Odasından alınan ve bir örneği ekte yer alan yazıda özetle; verilen yanıtların yalnızca söz konusu belgenin (Üretici Sertifikası) ilgili Oda tarafından onaylanıp onaylanmadığına (mühür taşıyıp taşımadığına) ilişkin olduğu, sertifikanın bulunmamasının malların Kore menşeli olup olmadığına dair kesin bir tespit sağlamadığı, bu tür bir değerlendirmenin ancak menşe belgesi dâhil tüm ilgili belgelerin birlikte incelenmesiyle mümkün olabileceği ifade edilmekte, ayrıca Kore Ticaret ve Sanayi Odasının ekte yer alan mühür örneği iletilerek kontrolün gönderilen örnek üzerinden yapılması önerilmektedir. Bilindiği üzere, "İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/1)" ekinde yer alan Üretici/İhracatçı Belgesi'nin F ve G bölümlerinde, belgeyi düzenleyen firmanın (üretici/ihracatçı veya satıcı/tacir) beyanı ile iletişim bilgileri yer almakta olup, Tebliğ'in 5 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca söz konusu belgenin ihracatı gerçekleştiren firma tarafından usulüne uygun, tam ve eksiksiz şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Belgenin, üretici/ihracatçı veya tacir firma tarafından ıslak imza ile imzalanması yeterli olup, ikinci bir firmanın imzasına gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle, 5. Madde gereği ilgili ülke gümrük idaresi veya ticaret ve sanayi odası, noter, konsolosluk gibi kuruluşların mühür ve imzasının aranması gerekmemektedir. Diğer taraftan, Tebliğ'in 6 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Tebliğ kapsamında yapılan beyanlar ile sunulan bilgi ve belgelerin doğruluğundan ithalatçı, üretici/ihracatçı ve varsa tacir firmaların her biri ayrı ayrı sorumludur. Beyan ve belge içeriğinin doğruluğuna ilişkin ispat yükümlülüğü ithalatçıya aittir. Aynı maddenin altıncı fıkrası gereğince ise, Üretici/İhracatçı Belgesi'nde yer alan bilgi ve beyanlar ile bunları destekleyici belgelerin doğruluğunun ithalatçı tarafından ispat edilememesi hâlinde, söz konusu belge geçersiz sayılacak ve ilgili ithalat, anılan üretici/ihracatçı firma için tespit edilen önlem oranı veya tutarından yararlanamayacaktır. Bu çerçevede, bilgi ve belge eksikliği nedeniyle sürecin uzamasına ve taleplerin sonuçlandırılamamasına mahal verilmemesini teminen, Üretici/İhracatçı Belgesi'nde yer alan bilgi ve beyanlar ile destekleyici belgelere ilişkin olarak aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir: · Söz konusu doğrulama taleplerinin öncelikle Tebliğ No: 2025/1'in 5. maddesi ile 6 ncı maddesinin birinci fıkrası doğrultusunda değerlendirilmesi, Tebliğe uygun olarak düzenlenen "Üretici/İhracatçı Belgesi"nin rutin olarak yurtdışı araştırmasına konu edilmemesi, 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası uyarınca Üretici/İhracatçı Belgesi'nde yer alan bilgi ve beyanlar ile bunları destekleyici belgelerin doğruluğunun ithalatçı tarafından ispat edilememesi hâlinde, söz konusu belge geçersiz sayılarak ilgili ithalat, anılan üretici/ihracatçı firma için tespit edilen önlem oranı veya tutarından yararlandırılmaması, · Bu değerlendirmeler sonucunda, Üretici/İhracatçı Belgeleri hakkındaki ilgilisince ispat için ibraz edilen belgelerin şüpheleri giderememesi durumunda; sadece istisnai ve çok önem arz eden durumlarla sınırlı kalmak koşulu ile üretici firma mevcudiyeti/üretimi ve üretici belgesi doğrulama talepleri ilgili ülkelerin yetkili makamları nezdinde Bölge Müdürlüklerince yapılması, · Sadece, yukarıda bahse konu inceleme ve araştırmalardan sonuç alınamadığı hallerde ise, 2023/2 sayılı Genelge kapsamında, bir firmanın bütün üretici belgelerini soruşturma konusu yapmadan, örnekleme usulü ile seçilecek aynı üretici/alıcı/satıcıya ve eşya grubuna ait, 6 aylık zaman diliminde yer alan sevkiyatlara ilişkin 1 adet üretici/ihracatçı belgesinin doğrulanmasına yönelik bilgi ve belgelerin "Yurt Dışına Giden Bilgi Talep Formu" Bilgi Talebinin Nedeni bölümünde detaylı olarak açıklanması suretiyle Genel Müdürlüğümüze intikal ettirilmesi, Uygun değerlendirilmektedir. Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim. Hüsnü DİLEMRE Genel Müdür Ek: 1- Güney Kore Sanayi ve Ticaret Odası Üretici Belgesi Yazısı 2- Mühür örneği Dağıtım: Gereği: Bilgi: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına Müdürlükleri Gümrükler Genel Müdürlüğüne İthalat Genel Müdürlüğüne NB, SE