Tramadol yeşil reçete ile verilecek psikotrop ilacın uyuşturucu uyarıcı madde kapsamında değerlendirilebileceği

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Sayı :E-72719387-320.05- Konu :Tramadol Cinsi Eşya Tespitlerinde Uygulanacak İşlemler 21.10.2022 / 79318033 DAĞITIM YERLERİNE Taşra idarelerince gerçekleştirilen yakalama olaylarında, üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye tabi olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran ilaç tespitlerinde gerçekleştirilecek işlemlere ilişkin tereddüt hasıl olduğu bildirilmektedir. Konuya ilişkin olarak Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan alınan 22.09.2022 tarihli ve 873137 sayılı yazı ile Gümrükler Genel Müdürlüğünden alınan 11.10.2022 tarihli ve 78759544 sayılı yazı, konuya ilişkin idarelerinizce yürütülen işlemlerde istifade edilmesi amacıyla ilişikte gönderilmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Hasan Oktay DUYGUN Bakan a. Genel Müdür Yardımcısı Ek: Yazı örn. (2 adet) Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ACELE Sayı :E-85521274-000-873137 Konu :Birimlerimizce Gerçekleştirilen Tramadol Yakalamaları TİCARET BAKANLIĞINA (Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü) İlgi :16.09.2022 tarihli E-72719387-320.05-00078252233 sayılı yazınız. Tramadol cinsi ilaçların uyuşturucu veya uyarıcı madde ihtiva edip etmediği, Tramadol cinsi ilaç yakalamalarının Türk Ceza Kanunu'nun 188'inci maddesinin altıncı fıkrası kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, yabancı ülkelerden gelerek Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi üzerinden üçüncü bir ülkeye transit edilen ya da ülke içerisinde nakledilerek antrepolarda bekletilen Tramadol cinsi eşyanın antrepoya alınması ve üçüncü ülkeye transiti aşamalarında hareket ve varış ülkeleri resmi makamlarından hangi belgelerin talep edileceği; bu gibi işlemlerde eşyaya eşlik etmesi gereken, Bakanlığınızca talep edilen başkaca bir belge/izin bulunup bulunmadığı, söz konusu eşyanın ülkemize ithali konusunda aranması gereken belge ve izinler hakkında bilgi talep eden ilgide kayıtlı yazınız incelenmiştir. Bu bağlamda Tramadol isimli etkin maddeyi içeren ilaçlar, orta ve şiddetli ağrının tedavisinde kullanılmaktadır. Söz konusu madde Birleşmiş Milletler 1961 Uyuşturucu Maddeler Tek Sözleşmesi, Birleşmiş Milletler 1971 Psikotrop Maddeler Sözleşmesi ve Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakçılığına Karşı 1988 Birleşmiş Milletler Sözleşmesi eki listelerde bulunmamaktadır. Tramadol isimli madde öforik etkilerinden dolayı suiistimal edildiği ve uzun dönem kullanımda tolerans, fiziksel ve psikolojik bağımlılık yapma potansiyeli saptandığından 19.10.1995 tarihli Kurumumuz İlaç Ruhsatlandırma Bilimsel Komisyon Kararı ile yeşil reçete ile verilecek psikotrop ilaçlar kapsamına alınmıştır. Tramadol isimli madde 31.12.2021 tarihli ve 31706 (4.Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2022/4 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği'nin ekinde bulunan İthali Özel İzne Tabi Maddeler ve Müstahzarlar listesinde yer almakta olup, söz konusu maddenin ithali ilgili Tebliğ hükümleri doğrultusunda yapılmaktadır. Ayrıca bahsi geçen maddelerin üretimi, ithali, yurtiçi dağıtımı ve satışı Bakanlığımız iznine bağlıdır. 16.04.2014 tarihinden itibaren transit ilaç sevkiyat başvuruları Kurumumuzca değerlendirilmemekte olup, transit ilaç sevkiyat iş ve işlemleri Bakanlığınız tarafından yürütülmektedir. Diğer yandan Tramadol isimli madde uluslararası kontrole tabi bir madde olmamakla birlikte Bahreyn, İran, Avustralya, Bolivya, Venezuela, Mauritius, İsviçre, Ukrayna, Mısır, Ürdün, Suudi Arabistan, Çin, Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan gibi pek çok ülkede ulusal kontrol altında bulunduğundan, söz konusu ilacın çıkış ve varış ülkelerince kontrole tabi olup olmadıklarının ya da herhangi bir izin alınmasının gerekip gerekmediğinin ilgili ülkelerden sorgulanması gerekmektedir. Bilindiği üzere 26.09.2004 kabul tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 188 inci maddesinde uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin imal ve ticareti suçuna ilişkin hükümler düzenlenmiştir. Burada uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin nelerden ibaret bulunduğu tanımlanmadığı gibi, bunların teker teker gösterilmesi yoluna da gidilmemiştir. Bunun nedeni, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin ve aynı etkiyi yapan ilâç ve sentetiklerin kötüye kullanılmalarının yaptırım altına alınarak güçlü bir sosyal savunmanın sağlanmasıdır. Böylece, psikotrop madde olarak, uyuşturucu veya uyarıcı etkisi yapan ve kişilerde bağımlılık meydana getiren bütün maddelerin, bu suçun konusunu oluşturacağı kabul edilmiştir. Söz konusu Kanunun yukarıda zikredilen maddesinin altıncı fıkrasında, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına ilişkin olarak ilk beş fıkrada yer alan bütün hükümlerin, üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da uygulanacağı kabul edilmiştir. Bu bağlamda söz konusu maddenin TCK'nın 188/6 maddesi kapsamında değerlendirilebileceği mütalaa edilmektedir. Bilgilerinize arz ederim. Dr. Asım HOCAOĞLU Kurum Başkanı a. Başkan Yardımcısı T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-96603261-305.16-00078759544 Konu :İlaç Transiti, Tramadol GÜMRÜKLER MUHAFAZA GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE İlgi :29.09.2022 tarihli ve E--72719387-320.05-00078653327 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazınızda Genel Müdürlüğünüzce yürütülen kaçakçılıkla mücadele çalışmaları kapsamında zaman zaman "tramadol" cinsi ilaç tespitleri gerçekleştirildiği, söz konusu eşyaya yönelik işlemlerde tereddüt yaşanmaması amacıyla Sağlık Bakanlığından alınan görüş yazısında tramadol cinsi maddenin üretimi, ithali, yurtiçi dağıtımı ve satışının anılan Bakanlığın iznine tabi olduğu ve söz konusu işlemler yönünden yasadışı tramadol tespitlerinin Türk Ceza Kanunu'nun 188 inci maddesinin altıncı fıkrası kapsamında değerlendirilebileceğinin belirtildiği, Yabancı ülkelerden gelerek Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi üzerinden üçüncü bir ülkeye transit edilen ya da ülke içerisinde nakledilerek antrepolarda bekletilen tramadol cinsi eşya konusunda tereddüt hasıl olduğu ifade edilerek transit rejimine konu tramadol cinsi eşya tespitlerinde gerçekleştirilecek işlemler ile ilgili Genel Müdürlüğünüz görüşü sorulmaktadır. Bilindiği üzere, ilaç transiti transit rejimi kapsamında bir kısıtlamaya tabi olmamakla birlikte ilacın uyuşturucu ya da psikotrop madde ihtiva edip etmediğine göre verilecek taahhütname veya ilgili ülkelerden alınacak izin belgelerinin ilgili giriş gümrük idaresine sunulması gerekmektedir. Söz konusu uygulama, tüm gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüklerine dağıtımlı 15.04.2014 tarih ve 7267 sayılı tasarruflu yazımız ile düzenlenmiştir. Anılan yazımızda, transit sevkiyatı yapılması istenen ilaçlara dair üretici firmanın üretim müdürü/ruhsatlandırma müdürü veya ihracatçı firmanın ihracat müdürü tarafından imzalı ilaç listesinin de yer aldığı söz konusu ilaçların uyuşturucu ya da psikotrop madde ihtiva etmediğine ilişkin taahhütnamenin (yabancı dilde olması halinde onaylı tercümesi ile birlikte) söz konusu ilaçları belirtir proforma fatura/fatura (proforma fatura ya da faturada üretici ya da ihracatçı firmanın adı belirtilecek şekilde) gümrük müdürlüklerine ibraz edilerek transit sevkiyatın gerçekleştirilebileceği, üretim/ruhsatlandırma/ihracat müdürü tarafından imzalı taahhütnamede uyuşturucu veya psikotrop madde ihtiva ettiğinin belirtilmesi durumunda hem ithalatçı hem de ihracatçı ülkelerin yetkili otoritelerince düzenlenmiş izin belgelerinin ibraz edilmesi gerektiği, herhangi bir riskli/şüpheli durum karşısında yetkilendirmeye ilişkin imza sirküleri vb. belgeler aranabileceği yada Sağlık Bakanlığı'ndan (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) görüş talep edilebileceği belirtilmektedir. Diğer taraftan, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında yapılan yakalamalarda kaçak eşyanın söz konusu maddeyi içerdiğinin anlaşılması durumunda konu adli makamlara iletilirken İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun yazısında değinilen hususlara da yer verilebileceği düşünülmektedir. Bilgi ve gereğini arz ederim. Burak Serkan YAŞAR Genel Müdür a. Genel Müdür Yardımcısı