İmha giderleri bütçeden yapılmaması gerektiği halde yapılan giderlerinin ilgili personele rücu edileceği ile Bakanlık Makamından alınan 09/02/2015 tarihli ve 5353966 sayılı Onay

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Sayı :72957071/845.02 Konu :İmha Gideri 22.05.2015 / 8115832 DAĞITIM Sayıştay Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen, 2012 yılına ilişkin mali denetim ve uygunluk denetimini kapsayan Düzenlilik Denetimi sonucunda, Genel Bütçe için düzenlenen 20 konunun yer aldığı 139 sayılı ve Döner Sermaye Bütçesi için düzenlenen 11 konunun yer aldığı 169 sayılı ilamlar, 2014 yılı içerisinde, hem ilgililere hem de genel bütçe ve döner sermaye bütçesi olarak ayrı ayrı Bakanlığımıza tebliğ edilmiştir. Söz konusu ilamlarda, bütçelerden yapılmaması gerektiği halde yapılan imha giderlerine ilişkin ödeme tutarlarının, sebep olanlardan rücu yoluyla tahsilinin sağlanması hususu yer almaktadır. Sayıştay Başkanlığının 17.11.2014 tarihli ve 599114-50682 sayılı yazısında, ilamların temyiz edilmesine ilişkin Bakanlığımız gerekçelerinden de bahisle; "…169 sayılı ilamın hüküm fıkralarında ifade edilen '…imha giderinin sebep olanlardan rücu yoluyla tahsili için konunun Gümrük ve Ticaret Bakanlığına yazılması' kararının 657 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde yer alan '…Devlet memurlarının kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memurlar tarafından rayiç bedel üzerinden ödenmesi esastır.' hükmüne dayanılarak verilmiştir. Bu nedenle konu hakkında Bakanlıkça yapılacak soruşturma sonucu giderin görevlilerin kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizliği sonucu idare üzerinde kalmasına neden olan personelin tespit edilmesi halinde anılan giderin söz konusu personele rücu edilmesi gerektiği, giderle ilgili olarak personelin mevzuatın ön gördüğü işlemleri yaptığının tespiti halinde de rücu işleminin yapılmasına gerek bulunmadığı tabiidir. … Bakanlıkça yapılacak inceleme ve soruşturma sonucu görevli personelin kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizliği sonucu imha giderinin bütçeden ödendiğinin tespiti halinde rücu işleminin yapılması, inceleme ve soruşturma sonucu yazınızda öne sürülen nedenlerle personelin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliğinin tespit edilmemesi halinde ise söz konusu giderin bütçeden ödenmesi tabii olduğundan rücu işlemine gerek bulunmamaktadır…" denilmektedir. Sayıştay Başkanlığının anılan yazısında ve Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından Bakanlık Makamından alınan 09/02/2015 tarihli ve 5353966 sayılı Onayda; a) Bütçeden yapılan imha giderinin kasıt, kusur, ihmal ve tedbirsizlik sonucu idare üzerinde kalmasına neden olan personel bulunup bulunmadığının tespit edilmesi, b) Böyle bir tespitte bulunulması halinde, bütçeden yapılan imha giderinin personele rücu edilmek suretiyle tahsilat işlemlerine başlanılması gerektiği, c) Bütçeden yapılan giderle ilgili olarak, personelin mevzuatın ön gördüğü işlemleri yaptığının tespiti halinde ise rücu işleminin yapılmasına gerek bulunmadığı, Hususlarına yer verilmiştir. Söz konusu Onay ve ilgili mevzuat uyarınca, kamu zararının ve sorumlu personelin tespitine ilişkin olarak, aşağıdaki sürecin takip edilmesi gerekmektedir. 1- 139 ve 169 sayılı ilamlarda belirtilen imha giderlerinin, genel bütçe veya döner sermaye bütçesinden ödenmesinde, ilgili personelin herhangi bir kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği bulunup bulunmadığının ve bundan kaynaklı herhangi bir kamu zararının oluşup oluşmadığının Bölge Müdürü tarafından kurulacak en az 3 kişilik komisyon marifetiyle tespit edilmesi, 2- Komisyon tarafından, ilgili harcama yetkilisinin (imha giderini ödeyen birimin en üst yöneticisinin) yazılı olarak görüşünün alınması, 3- Komisyonun raporunu Bölge Müdürüne sunması, 4- Komisyon tarafından rücu gerektiren bir kamu zararının tespit edilmesi halinde, konunun Bölge Müdürü tarafından bir onaya bağlanmak suretiyle değerlendirilerek sonuçlandırılması, 5- Komisyon tarafından rücu gerektiren bir kamu zararının tespit edilmemesi halinde, konunun Bölge Müdürü tarafından bir onaya bağlanmak suretiyle değerlendirilerek sonuçlandırılması, 6- İncelemeye konu olan ödemeyi yapan harcama yetkilisi (imha giderini ödeyen birimin en üst yöneticisi) ile en üst yönetici (Bölge Müdürü) görevinin aynı kişide birleşmesi halinde, konunun Üst Yöneticinin değerlendirmesine sunularak sürecin sonuçlandırılmasına ilişkin işlemlerin yapılmasını teminen, bütün bilgi ve belgelerin; a) Döner sermaye bütçesi ile ilgili olanların Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğüne, b) Genel bütçe ile ilgili olanların Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına, Gönderilmesi gerekmektedir. Ayrıca, Bölge Müdürlüklerince yapılacak kamu zararının tespitine ilişkin değerlendirmelerde, ilamların temyiz edilmesine ilişkin Bakanlığımız başvurusunda da yer alan, ilgili mahkemelerce kişi hakkında verilecek hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı için bir ön koşul olan uğranılan zararın giderilmesi hususunun tespitine yönelik olmak üzere "Kamu Zararı Tespit Formu"nun düzenlenmekte olduğu, ilgili mahkemelerden kamu zararı bulunup bulunmadığı yönünde taleplerin olup olmadığı ve yapılmış bir giderin olması halinde ise "Kamu Zararı Tespit Formu"nun düzenlenerek mahkemelere gönderilip gönderilmediğine ilişkin de incelemeler yapılması hususlarına dikkat edilmesi gerekmektedir. Yukarıda yer verilen süreç ve hususlara ilişkin, daha önce Bölge Müdürlüğünüzce yapılan işlemlerin gözden geçirilmesi, eksik veya yanlış uygulamalar söz konusu ise bunlara ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılması veya sürecin yeniden başlatılması gerekmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu Zararının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; "Yargı kararları ve Sayıştay ilâmlarıyla tespit edilen kamu zararı alacakları ile değerlendirme sonucunda takip ve tahsiline karar verilen alacaklar, merkezde strateji geliştirme birimlerince, taşrada ise takibe yetkili idare birimince takip edilir." hükmü bulunmaktadır. Bu hüküm uyarınca, yukarıda yer verilen sürece uygun olarak yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, kamu zararı tespit edildiği takdirde, kamu zararının ivedilikle tebliği, muhasebe kaydı ve tahsilatı için gerekli yasal işlemlerin yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda, daha sonra Başkanlığımızca Üst Yöneticiye sunulmak üzere, Bölge Müdürlüğünüzce yukarıda açıklanan işlemlerin ivedilikle yerine getirilerek, işlem sonucundan, ortaya çıkan belgelerle birlikte Başkanlığımıza bilgi verilmesi hususunda, Bilgilerini ve gereğini rica ederim. Fatih İslam KARAOĞLU Bakan a. Strateji Geliştirme Başkanı DAĞITIM: Gereği: Bilgi: Batı Akdeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü Batı Marmara Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Doğu Akdeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Doğu Anadolu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Doğu Karadeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Doğu Marmara Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Gap Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü İpekyolu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Orta Akdeniz Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Trakya Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Uludağ Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü