E-ihracat eşyasının detaylı beyana konu edildiği durumlarda sipariş türü kodunun doğru girilmesi ve 5178 mesaj kodlu soruya evet işaretlenmesi ile ekli kılavuzda yer alan hususlar dikkate alınarak gümrük işlemlerinin yürütülmesi
T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel
Müdürlüğü
Sayı : E-18723479-153.99-00126642806
Konu : E-İhracat Eşyasının Doğru Beyanı Hk
22.09.2026 /
126642806
DAĞITIM YERLERİNE
Bilindiği üzere, sınır ötesi e-ticarete
konu edilerek ülkemizden yurt dışına ihraç edilen e-ihracat eşyasının beyanı;
basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ve detaylı beyan ile yapılmakta olup,
e-ihracata konu eşyanın gümrük sürecinin doğru yönetilmesi; yükümlünün e-ihracat
desteklerinden ve KDV
iadesinden faydalanabilmesi ile Bakanlığımızca istatistiki verilerin doğru bir
şekilde derlenebilmesi açısından önem arz etmektedir.
Bakanlığımıza intikal eden başvurularda,
detaylı beyana konu e-ihracat eşyasının beyan süreçlerinde sorunlar yaşandığı
bildirilmekte olup, bu bakımdan; e-ihracat eşyasının detaylı beyana konu
edildiği durumlarda ilk olarak "Sipariş
Türü Kodu"nun doğru girilmesi gerekmekle birlikte 5178 Mesaj Kodlu "Bu ithalat/ihracat elektronik ticaret
(e-ticaret) midir?" sorusuna da e-ihracat işlemlerinde "Evet" seçeneğinin işaretlenmesi
gerekmektedir.
Bu doğrultuda hazırlanan kılavuz Bakanlığımız
web sitesinde yayımlanmış ve bir örneğine yazımız ekinde yer verilmiş olup,
bundan sonraki süreçte kılavuzda yer alan hususlar dikkate
alınarak gümrük işlemlerinin yürütülmesi ile üyeleriniz gümrük müşavirlerine
gerekli duyurunun yapılması hususunda bilgi ve gereğini rica ederim.
Mustafa GÜMÜŞ
Bakan a.
Genel Müdür
Ek: 1 Adet Kılavuz
Dağıtım:
Mersin Gümrük Müşavirleri Derneğine
Ankara Gümrük Müşavirler Derneğine
İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğine
İzmir Gümrük Müşavirleri Derneğine
Bursa Gümrük Müşavirleri Derneğine
Kılavuzun PDF hali için tıklayınız
SE, NB
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ
TİCARET BAKANLIĞI
E-İHRACAT BEYAN KLAVUZU
Gümrükler Genel Müdürlüğü
2024
Bu
kılavuzun amacı, 04/11/1999 tarihli ve 23866 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 29.09.2009 tarihli ve
2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı
Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar ve 2022/9 sayılı "Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı-Gümrük
İşlemleri" konulu Genelge kapsamında e-ihracat gönderilerinin gümrük
beyanında nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıklamaktır.
Bununla
birlikte, 24/08/2022 tarihli ve 5986 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe
konulan E-İhracat Destekleri Hakkında Karar'da yer alan e-ihracata yönelik
destek paketlerinden faydalanılabilmesi için verilen beyanlarda takip edilmesi
gereken hususlara dikkat çekmektir.
1. TCGB ile Beyan
TCGB
ile yapılacak beyanlarda işlemin iki aşamada tamamlanması gerekmektedir.
1.1. Öncelikli olarak Sipariş Türünün
Belirlenmesi
E-ihracat
yapan satıcıların Detaylı Beyan Modülünde, Genel Bilgiler butonunun altında yer
alan Sipariş Türü Kodu alanında ihracatın
B2B, B2C, yurt dışı pazaryerlerinde satılmak üzere sipariş karşılama
istasyonlarına yapılan teslimatlar (B2B2C, D2C) ve geleneksel dış ticaret
yöntemlerinden hangisi aracılığıyla yapıldığını işaretlemesi gerekmektedir.
Satıcıların hangi sipariş türü kodunu seçeceği aşağıda açıklanmaktadır.
Sipariş Türü Kodu 1: Ortak kullanılan ERP/aplikasyon
aracılığıyla çevrim içi sipariş
Firmaların
dış ticaret işlemlerine ait siparişlerini yurt dışında bulunan diğer bir firma
ile ortak kullandıkları bir platform üzerinden almaları/vermeleri halinde,
kısacası e-ticaretin B2B (İşletmeden İşletmeye) yoluyla gerçekleşmesi durumunda
Sipariş Türü Kodu "1" olarak beyan edilmelidir. Bayilik sistemi, yurt dışı
bağlantılı çoklu kanal satış modeli veya çok uluslu şirketlerin farklı ülkeler
üzerindeki dış ticaret işlemlerine (özellikle otomotiv ve beyaz eşya sektörü)
sahip firmaların yurt dışı sipariş ve çıkışlarını ERP (Enterprise Resource Planning) üzerinden yapmaları durumunda Sipariş Türü Kodu "1" olarak beyan edilmelidir.
Sipariş Türü Kodu 2: E-ticaret Aracı Hizmet sağlayıcı/web
sitesi/API üzerinden sipariş
Siparişlerin
bir e-ticaret platformu ya da web sitesi üzerinden alınıp/verildiği durumlarda,
kısaca elektronik ticaret B2C (İşletmeden Tüketiciye) yoluyla gerçekleştiğinde,
Sipariş Türü Kodu "2" olarak beyan edilmelidir.
Sipariş Türü Kodu 3: Sipariş karşılama merkezi (fullfillment)
aracılığıyla sipariş
Dış
ticarete konu malın daha sonradan bir elektronik ticaret platformu üzerinden
satılmak amacıyla depo ya da sipariş karşılama merkezine iletilmesi halinde,
kısaca elektronik ticaret B2B2C (işletmenin yurtdışındaki sipariş karşılama
hizmetleri marifeti ile e-ticaret kanallarında yapılan satışı) yoluyla
gerçekleştiğinde, Sipariş Türü Kodu "3" olarak beyan edilmelidir.
Sipariş Türü Kodu 9: Diğer (Yüzyüze/telefon/e-posta/fuar
bağ.) sipariş
Dış
ticaret işlemine ait siparişlerin yüz yüze, telefon görüşmesi ya da e-posta
yoluyla alınıp/verilmesi halinde, kısaca elektronik ticaret geleneksel dış ticaret
yoluyla gerçekleştiğinde, Sipariş Türü
Kodu "9" olarak beyan
edilmelidir. Katılım sağlanan herhangi bir fuarda alınan siparişler de
geleneksel yolla yapılan dış ticaret işlemi grubuna girmekte ve bu tür
işlemlere ilişkin yapılan dış ticaret işlemlerinde Sipariş Türü Kodu "9" olarak
beyan edilmelidir.
1.2. 5178 Mesaj Kodu ile İşlemin
E-Ticaret Olduğunun Teyidi
İhracatçının,
e-ihracat desteklerinden faydalanabilmek için BİLGE sisteminde gümrük
beyannamesi (TCGB) kapsamında Detaylı Beyan Modülünü doldururken, sistemin
yönelttiği 5178 kodlu ("Bu
ithalat/ihracat elektronik ticaret (e-ticaret) midir?") soruyu "EVET"
olarak işaretlemesi gerekmektedir.
2. Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi
(BGB) ile Beyan
2.1. ET/ETD Beyanı
4458
sayılı Gümrük Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında 2009/15481
sayılı Kararın 126 ncı maddesi kapsamında Bakanlığımızdan operatör yetkisi alan
hızlı kargo firmaları tarafından düzenlenen BGB kapsamında elektronik ticaret
bilgisinin işaretlenmesi gerekmektedir. Taşıma senetleri kısmındaki "Genel
Bilgiler-1" ekranında yer verilen "Beyan Türü" alanının "ET"(E-Ticaret)
veya "ETD"(E-Ticaret Değil) olarak beyan edilmesi gerekmektedir. Bu
çerçevede, e-ihracat desteklerinden faydalanılabilmesi ve e-ihracat
istatistiklerinin doğru bir şekilde elde edilebilmesi amacıyla satıcının yurt
dışına yapmış olduğu e-ticaret kapsamındaki ihracatının "ET" olduğunu hızlı kargo
operatör firmasına belirtmesi gerekmektedir.
2.2. BGB Kapsamında Yapılan Mikro
İhracat Verilerine GET-APP Üzerinden Erişilebilmesi
İthalatı
veya ihracatı başlatılan eşyanın gümrük işlemlerinin takibini sağlamak amacıyla
yürürlüğe konulan GET-APP uygulaması
üzerinden ihracatçılarımız kendi firmalarının yapmış olduğu e-ihracat gümrük
işlemlerine ilişkin verilerine hızlı ve doğru bir şekilde erişebilmektedir
BGB
İşlemleri Menüsü "BGB Ana Ekran Bilgileri" ve "BGB Taşıma Senedi Bilgileri"
olmak üzere iki farklı sorgulama ekranından oluşmaktadır. "BGB İşlemleri" menüsüne sadece "fs-firma
sahibi" profiline sahip kullanıcılar tarafından ulaşılabilmektedir. Söz
konusu profile yetkilendirmeler GET-APP üzerinden değil gümrük müdürlükleri
tarafından yapılmakta olup firma sahibi profiline sahip olmayan kullanıcıların
gerekli şartları taşımaları halinde gümrük müdürlüklerine başvurarak bahse konu
profili almaları mümkün bulunmaktadır.
BGB Ana Ekran Bilgileri
BGB
İşlemleri menüsü altındaki "BGB Ana Ekran Bilgileri" ekranı ile
en fazla 7 gün için beyanname bilgileri, taşıma senedi numarası girilerek veya
taşıma senedi numarası girilmeden doğrudan sorgulanabilmektedir.
Ayrıca
"EXPORT
TO EXCEL" butonu ile bilgiler dışarı aktarılabilmektedir.
BGB Taşıma Senedi Bilgileri
BGB
İşlemleri menüsü altındaki "BGB Taşıma Senedi Bilgileri" ekranı
ile en fazla 7 gün için taşıma senedi bilgileri, taşıma senedi numarası
girilerek veya taşıma senedi numarası girilmeden doğrudan sorgulanabilmektedir.
Diğer taraftan, beyanname numarasının yanındaki "göz" işaretine
tıklanarak Belge/Kap bilgileri de açılan pencerede görüntülenebilmektedir.
Ayrıca
"EXPORT
TO EXCEL" butonu ile bilgiler dışarı aktarılabilmektedir.
2.3. BGB İhracat Kapsamında Firma
Mükellef Kaydının Oluşturulması
İlk
kez mikro ihracat yapmak isteyen gerçek kişi ve firmalar, operatör hızlı kargo
firması veya posta idaresi tarafından adlarına ilk defa Basitleştirilmiş Gümrük
Beyannamesi (BGB) düzenlenmesi esnasında gümrük idaresine doğrudan başvuru
yapmasına gerek olmadan, BGB ihracat beyanının gümrüğe gönderilmesi esnasında
gönderici hanesinde beyan edilen T.C. Kimlik Numarası/Vergi Kimlik Numarasının
ilgili sistemlerden arka planda teyidi yapılarak BİLGE Sistemine alınması
otomatik bir şekilde yapılmaktadır.