Meyve suları Sebze suları ve Konsantrelerinde tahlil metodları bunların karışımları, tarife tespiti ve ÖTV Uygulaması durumu
T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel
Müdürlüğü
Sayı :17474625-156.01
Konu :Meyve, Sebze ve Konsantrelerinde ÖTV Uygulaması
081/1
23.01.2019
/ 40639295
DAĞITIM
YERLERİNE
İLGİ: a) Uludağ Güm.Tic.Böl.Md.nün 22.06.2018 tarihli
35285734 sayılı yazısı.
b)
Doğu Marmara, Ege, İstanbul, Orta Akdeniz, Orta Anadolu Güm.Tic.Böl.Md.lerine muhatap
03.07.2018 tarihli 35573024 sayılı yazımız.
İlgi
(a)'da kayıtlı yazıdan, 20.09 tarife pozisyonuna giren ve III
Sayılı Listenin (A) Cetvelindeki
"(Sebze suları ve Türk Gıda Kodeksine göre % 100 meyve suyu sayılanlar hariç)"
ibaresi nedeniyle ÖTV uygulaması dışında bırakılacak olan ürünlerin tespitinin
ne şekilde yapılacağı hususunda tereddüt hasıl olduğu anlaşılmaktadır.
Bilindiği
üzere, ÖTV Kanununa Ekli III Sayılı Listenin (A) Cetvelinde; 20.09 tarife pozisyonunda
yer alan eşyadan, "Meyva suları (üzüm şırası dahil) ve sebze suları
(fermente edilmemiş ve alkol katılmamış), ilave şeker veya diğer tatlandırıcı
maddeler katılmış olsun olmasın (Yalnız ambalajlanmış olanlar ve/veya toptan
teslime konu edilenler) (Sebze suları ve Türk Gıda Kodeksine göre % 100 meyve
suyu sayılanlar hariç)" tanımına uyan ürünler %10 oranında ÖTV'ne
tabidir.
Söz
konusu mevzuat düzenlemesinde bahsi geçen Türk Gıda Kodeksi Meyve Suyu ve Benzeri
Ürünler Tebliğinin
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "(1) Bu Tebliğde geçen;
...
b)
Konsantreden üretilen meyve suyu: Meyve suyu konsantresine, konsantrasyon sırasında
uzaklaştırılan miktarda su ve gerektiğinde işleme sırasında ayrılan aromanın, pulpun
ve meyve keseciklerinin tekrar kazandırılmasıyla elde edilen ürünü,
...
ç)
Meyve suyu: Sağlam, olgun, taze veya soğukta ya da dondurularak muhafaza edilmiş,
tek meyvenin veya daha fazla meyve karışımının yenilebilir kısımlarından elde
edilen, elde edildiği meyve ve meyvelerin karakteristik renk, aroma ve tadına
sahip, fermente olmamış ancak fermente olabilen ürünü,
d)
Meyve suyu konsantresi: Bir veya daha fazla sayıda meyve türünden elde edilen meyve
suyundan, fiziksel yollarla suyun belirli oranlarda uzaklaştırılmasıyla elde
edilen ürünü,
...
ifade
eder." denilmekte olup, anılan
Tebliğin "Etiketleme" başlıklı 13. maddesinin birinci fıkrasının (ı)
bendinde; "Meyve suyu ve konsantreden üretilen meyve suyu ürün etiketlerinde
"% 100 meyve suyu" ifadesi kullanılabilir." hükmü yer almaktadır.
Diğer
taraftan, Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 20.
Fasıl Ek Notlarının 5 (a) maddesinde; 20.09 tarife pozisyonundaki ürünlerin
ilave şeker içerip içermediğinin tespitinde meyve suyunun cinsine göre
uygulanacak şeker oranı sınırına yer verilmektedir. Ancak, konsantre meyve
suları konsantre edilmemiş hallerine göre daha yüksek "Brix" değerine
ve görece şeker oranına sahip olacağından bu maddede belirtilen oranların
konsantre meyve sularına uygulanamayacağı açıktır.
Konsantre
meyve suyunda ilave şeker bulunup bulunmadığına ve eşyanın "%100 meyve
suyu sayılanlardan" olup olmadığına ilişkin analizin hangi yöntemle
yapıldığı veya yapılabileceğine ilişkin olarak Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve
Kontrol Genel Müdürlüğü'nden alınan 07.09.2018 tarihli ve 2564934 sayılı yazı ilişikte gönderilmektedir.
Söz
konusu yazıda, meyve suyuna şeker eklenip eklenmediği veya % 100 meyve suyu olup
olmadığının saptanmasında en güvenli yöntemin SNIF-NMR yöntemi olduğu belirtilerek,
bu yönteme göre net bir sonuca varılabilmek için veri tabanı oluşturulması gerekliliğine
vurgu yapılmaktadır.
Öte
yandan, konuya ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan alınan bir örneği
ekteki 08.01.2019 tarihli 2746 sayılı yazıda ise
özetle; 20.09 tarife pozisyonunda sınıflandırılan ve meyve suyundan (%100 meyve
suyundan) fiziksel yollarla suyunun belirli oranlarda uzaklaştırılmasıyla elde
edilen ve konsantrasyon sırasında uzaklaştırılan miktarda suyun tekrar ilave
edilmesi suretiyle meyve suyuna (%100 meyve suyuna) dönüşebilen meyve suyu
konsantresinin ambalajlanmış şekilde ve/veya toptan teslime konu edilmesinin
ÖTV'ye tabi olmadığı, 20.09 tarife pozisyonundan gümrük idaresine beyan edilen
söz konusu eşyanın, yukarıda tarif edilen konsantre meyve suyu kapsamında olup
olmadığının beyannameyi kabul eden gümrük idarelerince tespit edilmesi
gerektiği, söz konusu tespit işleminin, benzer kimyasal özellik arz eden diğer
eşyaya ilişkin ithalat ve serbest dolaşıma giriş aşamasında gümrük idarelerince
ifa edilen standart uygulama çerçevesinde, gerektiğinde veya risk görülmesi
halinde ürünün ayrıntılı muayeneye tabi tutulması ve/veya üründen numune alınarak
tahlil edilmesi suretiyle yapılmasının uygun olacağının düşünüldüğü,
Bunun
yanında, gümrük idarelerine beyan edilen eşyanın "% 100 meyve suyu
sayılan", "meyve suyu konsantresi" veya "konsantreden
üretilen meyve suyu" kapsamında olup olmadığı hususunda tereddüt bulunması
halinde (veya gerekli görülen hallerde) Türk Gıda Kodeksine göre ilgili
mevzuatta yapılan açıklamalar çerçevesinde gerekli tespitin yapılmasını teminen,
Tarım ve Orman Bakanlığının konuya ilişkin görüşüne başvurulabileceği,
Ayrıca,
meyve ve sebze sularının karıştırılması durumunda ortaya çıkacak ürünün ne meyve
suyu ne de sebze suyu niteliğini haiz olacağı, dolayısıyla ÖTV Kanununa ekli
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde meyve ve sebze suları belli şartlar
dahilinde ayrı ayrı verginin konusu dışına çıkarılmış olmakla birlikte, bu
malların karışımlarının verginin konusunun dışında bırakılmasına yönelik açık
bir hüküm/düzenleme bulunmadığından, ortaya çıkan karışım ürünün (konsantreleri
dahil) 20.09 veya 22.02 tarife pozisyonunda yer alması halinde genel hükümler
çerçevesinde vergiye tabi tutulması gerektiği ifade edilmektedir.
Bilgi
ve gereğini rica ederim.
Mustafa GÜMÜŞ
Bakan a.
Genel Müdür
Ekler:
Ek-1: 2 yazı
Dağıtım:
Tüm Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine
T.C.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü
Sayı :16647434-560-E.2564934
Konu :Meyve Suyu Konsantresi Hk.
TİCARET BAKANLIĞINA
(Gümrükler
Genel Müdürlüğü)
İlgi :08.08.2018 talihli ve 24308261-36488373 sayılı
yazınız.
İlgi yazınız ile konsantre meyve suyunda ilave şeker
bulunup bulunmadığı ve Türk Gıda Kodeksine göre %100 meyve suyu olup
olmadığının tespitine ilişkin olarak Gümrük Laboratuvarlarında uygulama birliği
sağlamaya yönelik bir düzenleme yapılması planladığı bildirilmekte ve bu
kapsamda söz konusu tespitin hangi yöntemle yapılabileceğine dair görüş
sorulmaktadır.
Meyve suyuna şeker kamışından elde edilen şeker
eklenmesi durumunda, tağşiş, IR-MS cihazı ile izotop oranlarından gidilerek
saptanabilir. Fakat eklenen şeker, şeker pancarından elde edilmiş ise izotop
oranları meyve şekerine benzer değerlerde olacağı için tağşiş belirlenemez;
Ülkemizde üretilen şekerler genellikle şeker pancarı kökenli olduğu için IR-MS
yöntemi tağşişişin belirlenmesinde yetersiz olacaktır. Meyve suyuna şeker
eklenip eklenmediği veya %100 meyve suyu olup olmadığının saptanmasında en
güvenli yöntem SNIF-NMR yöntemidir. Bu yönteme göre veri tabanı oluşturulduktan
sonra daha net bir sonuca varılabileceği düşünülmektedir.
Ayrıca meyve suyunun konsantre meyve suyu mu yada su
ile seyreltilmiş meyve suyu mu olduğunun briks yöntemi ile saptanabileceği
düşünülmektedir. Bir meyve suyuna başka bir meyve suyu karıştırılıp
karıştırılmadığı ise polifenolik madde profillerinin çıkarılması ile
saptanabilir. Fakat literatürler göz önünde bulundurulduğunda bu yöntemle
genellikle % 15 ve üzerinde eklenen meyve sularını saptanabilmektedir.
Gereğini bilgilerinize arz ederim.
Dr. Mehmet BEYKAYA
Bakan a.
Genel Müdür Yardımcısı V.
T.C.
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Sayı :76264044-135[52-1-632]-E.2746 08.01.2019
Konu :Meyve Suyu Konsantrelerinde ÖTV Uygulaması
TİCARET
BAKANLIĞINA
(Gümrükler Genel Müdürlüğü)
İlgi: a) 27.9.2018 tarihli ve 37524997 sayılı,
b) 15.10.2018 tarihli
ve 38002492 sayılı,
c) 10.12.2018 tarihli
ve 39621194 sayılı yazılarınız.
İlgi
(a)'da kayıtlı yazınızın incelenmesinden, gümrük idarelerinizden Bakanlığınıza
intikal eden bilgilerden, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III)
sayılı listenin 20.09 tarife pozisyonundaki (Sebze suları ve Türk Gıda
Kodeksine göre % 100 meyve suyu sayılanlar hariç) ibaresi nedeniyle ÖTV
uygulaması dışında bırakılacak ürünlerin tespitinin ne şekilde yapılacağı
hususunda tereddüt hasıl olduğundan bahisle,
·
Konsantre meyve
suyu tanımlı olarak 20.09 tarife pozisyonundan gümrük idaresine beyan edilen
eşyaların, ÖTV uygulaması bakımından durumunun belirlenebilmesi için "%
100 meyve suyu sayılanlar"dan olup olmadığının tespitinin gerekip
gerekmediği, böyle bir tespit gerekiyorsa tespitin ne şekilde ve hangi yöntemle yapılabileceği,
·
Sebze suları ile
meyve sularının karışımlarında ve bunların konsantrelerinde ÖTV uygulaması
bakımından % 100 kriterinin gözetilip gözetilmeyeceği
hususlarında
Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır. Bilindiği gibi, Özel
Tüketim Vergisi Kanununun;
·
(1/1) maddesinde,
bu Kanuna ekli (III) sayılı listedeki malların ithalatı veya imal edenler
tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışının bir
defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi olduğu,
·
(1/2) maddesinde,
Kanuna ekli listelerde yer alan malların Türk Gümrük Tarife Cetvelinde tanımlanan eşyalar olduğu ve bu malların tarife
numaralarında veya tanımlarında Kanuna ekli listeler dışında yapılacak
değişikliklerin Özel Tüketim Vergisi Kanununun
uygulanmasında hüküm ifade etmediği,
·
(4/1-a) maddesinde,
ÖTV mükellefinin, Kanuna ekli (III) listedeki malları imal veya ithal edenler
ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğu
hüküm
altına alınmıştır.
Diğer
taraftan, 5.12.2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7061
sayılı Kanunun, 1/1/2018 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren 75 inci maddesiyle,
ÖTV Kanununa ekli
(III)
sayılı listenin (A) cetveline eklenen 20.09 G.T.İ.P. numarasında "Meyve suları
(üzüm şırası dahil) ve sebze suları (fermente edilmemiş ve alkol katılmamış),
ilave şeker veya diğer tatlandırıcı maddeler katılmış olsun olmasın" yer
almakta olup, parantez içi hükümle bu mallardan "Yalnız ambalajlanmış olanlar ve/veya toptan teslime konu
edilenler" ÖTV'nin kapsamına dahil edilirken, "Sebze suları ve Türk
Gıda Kodeksine göre % 100 meyve suyu sayılanlar" ÖTV'nin kapsamı dışında tutulmuştur.
Söz
konusu düzenleme ile ilgili olarak, 1.1.2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi (III) Sayılı Liste Uygulama Genel
Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 1) ile değişik Özel
Tüketim Vergisi (III) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (I/A/2) bölümünde,
·
20.09 G.T.İ.P. numarasında sınıflandırılan sebze suları ile Türk Gıda Kodeksine göre
%100
meyve suyu sayılan meyve sularının, parantez içi hükümle kapsam dışı
bırakıldığından, ÖTV'ye tâbi olmadığı,
·
(III) sayılı
listenin (A) cetvelinde yer alan 20.09 ve 22.02 G.T.İ.P. numarasında sınıflandırılan bazı
içecekler için verginin kapsamının belirlenmesi açısından öngörülen toptan
teslimden maksadın, teslimi yapılan içeceklerin aynen veya işlendikten sonra
satışını yapanlar ile işletmelerinde kullanacak olanlara teslimi olduğu, bunlar
dışındakilere yapılan teslimin perakende teslim sayılacağı, içeceğin ticari
amaçla satılmak ya da işletmede kullanılmak üzere ithalinin de toptan teslim
olarak kabul edildiği,
·
(III) sayılı
listenin (A) cetvelinde yer alan 20.09 ve 22.02 G.T.İ.P. numarasında sınıflandırılan bazı
içecekler için verginin kapsamının belirlenmesi açısından öngörülen ambalajlanmış
içecekten maksadın, 26/1/2017 tarihli ve 29960 (Mükerrer) sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri
Bilgilendirme Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (ö) bendinde
tanımı yapılan şekilde hazır ambalajlı gıda kapsamında teslime konu edilen
içecek olduğu,
·
Türk Gıda
Kodeksine göre %100 meyve suyu sayılan meyve suları (6.8.2014 tarihli ve 29080
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Meyve Suyu ve Benzeri
Ürünler Tebliği'nde tanımlanan meyve suyu ve konsantreden meyve suyu) kapsam
dışında olduğundan, teslime konu edilen içeceğin %100 meyve suyu niteliğini
haiz olup olmadığı hususunun Türk Gıda Kodeksine göre ilgili mevzuatta yapılan
belirleme ve açıklamalar çerçevesinde tespit edileceği
belirtilmiştir.
Öte
yandan, 6.8.2014 tarihli ve 29080 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2014/34
numaralı Türk Gıda Kodeksi Meyve Suyu ve Benzeri Ürünler Tebliğinin;
·
(4/1-b)
maddesinde, konsantreden üretilen meyve suyu; meyve suyu konsantresine, konsantrasyon
sırasında uzaklaştırılan miktarda su ve gerektiğinde işleme sırasında ayrılan
aromanın, pulpun ve meyve keseciklerinin tekrar kazandırılmasıyla elde edilen ürün,
·
(4/1-ç)
maddesinde, meyve suyu; sağlam, olgun, taze veya soğukta ya da dondurularak muhafaza edilmiş, tek
meyvenin veya daha fazla meyve karışımının yenilebilir kısımlarından elde
edilen, elde edildiği meyve ve meyvelerin karakteristik renk, aroma ve tadına
sahip, fermente olmamış ancak fermente olabilen ürün,
·
(4/1-d)
maddesinde de, meyve suyu konsantresi; bir veya daha fazla sayıda meyve
türünden elde edilen meyve suyundan, fiziksel yollarla suyun belirli oranlarda
uzaklaştırılmasıyla elde edilen ürün
olarak
tanımlanmış olup, 5 inci maddesinde bu ürünlerin özelliklerine yer verilmiştir.
Ayrıca,
aynı Tebliğin (13/1-ı) maddesinde, meyve suyu ve konsantreden üretilen meyve
suyu ürün etiketlerinde "% 100 meyve suyu" ifadesinin
kullanılabilmesine imkân sağlanmıştır.
Diğer
taraftan, 4458 sayılı
Gümrük Kanununun;
·
(3/13)
maddesinde, "Gümrük kontrolü" deyiminin, Türkiye Gümrük Bölgesi ile
diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai
kullanımını ve serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen gümrük
mevzuatı ve diğer mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak için gümrük idareleri
tarafından yürütülen; eşyanın muayenesi, beyanname verileri ile
elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması,
işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının incelenmesi, taşıma araçlarının
kontrolü, bagajların ve kişilerin yanlarında ya
da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın kontrolü ile resmi araştırmalar
ve diğer benzeri uygulamaları ifade ettiği,
·
(65/1-b)
maddesinde, Gümrük idarelerinin, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere, eşyayı
muayene edebilecekleri ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla numune
alabilecekleri,
·
(65/2) maddesinde
ise beyanname kapsamı eşyanın muayene edilmesi halinde, muayene
sonuçlarının, muayene edilmemesi halinde ise beyannamede yer alan bilgilerin,
eşyanın tabi olduğu gümrük rejimi hükümlerinin uygulanmasında esas alınacağı
hükme
bağlanmıştır.
Buna
göre, ilgi (a)'da kayıtlı yazınızdaki hususlara ilişkin açıklamalarımıza
aşağıda yer verilmiştir.
·
20.09 tarife
pozisyonunda sınıflandırılan ve meyve suyundan (%100 meyve suyundan) fiziksel
yollarla suyunun belirli oranlarda uzaklaştırılmasıyla elde edilen ve
konsantrasyon sırasında uzaklaştırılan miktarda suyun tekrar ilave edilmesi
suretiyle meyve suyuna (%100 meyve suyuna) dönüşebilen meyve suyu konsantresinin
ambalajlanmış şekilde ve/veya toptan teslime konu edilmesi ÖTV'ye tabi değildir.
Dolayısıyla,
20.09 tarife pozisyonundan gümrük idaresine beyan edilen söz konusu eşyanın,
yukarıda tarif edilen konsantre meyve suyu kapsamında olup olmadığının
beyannameyi kabul eden gümrük idarelerince tespit edilmesi gerekmektedir. Söz
konusu tespit işleminin, benzer kimyasal özellik arz eden diğer eşyaya ilişkin
ithalat ve serbest dolaşıma giriş aşamasında gümrük idarelerince ifa edilen
standart uygulama çerçevesinde, gerektiğinde veya risk görülmesi halinde ürünün
ayrıntılı muayeneye tabi tutulması ve/veya üründen numune alınarak tahlil
edilmesi suretiyle yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Diğer
taraftan, gümrük idarelerine beyan edilen eşyanın "% 100 meyve suyu
sayılan", "meyve suyu konsantresi" veya "konsantreden
üretilen meyve suyu" kapsamında olup olmadığı hususunda tereddüt bulunması
halinde (veya gerekli görülen hallerde) Türk Gıda Kodeksine göre ilgili
mevzuatta yapılan açıklamalar çerçevesinde gerekli tespitin yapılmasını
teminen, Tarım ve Orman Bakanlığının
konuya ilişkin görüşüne başvurulabileceği değerlendirilmektedir.
·
ÖTV Kanununa ekli
(III) sayılı listenin (A) cetvelindeki 20.09 G.T.İ.P. numarasında sınıflandırılan sebze
suları, aynı tarife pozisyon numarasının parantez içi hükmü ile kapsam dışı
bırakıldığından ÖTV'ye tabi değildir. Ayrıca,
meyve sularından yalnızca Türk Gıda Kodeksine göre %100 meyve suyu kabul
edilen meyve suları ÖTV'nin kapsamı dışında tutulmuş olup, bu niteliği haiz olmayan
meyve sularının ithalinde/tesliminde ÖTV aranacağı tabiidir.
Öte
yandan, meyve ve sebze sularının karıştırılması durumunda ortaya çıkacak ürünün
ne meyve suyu ne de sebze suyu niteliğini haiz olacağı, karışım neticesinde
ortaya yeni bir ürün çeşidi çıkacağı tabiidir. Dolayısıyla ÖTV Kanununa ekli
(III) sayılı listenin (A) cetvelinde meyve ve sebze suları belli şartlar
dahilinde ayrı ayrı verginin konusu dışına çıkarılmış olmakla birlikte, bu
malların karışımlarının verginin konusunun dışında bırakılmasına yönelik açık
bir hüküm/düzenleme bulunmadığından, ortaya çıkan karışım ürünün (konsantreleri
dahil) 20.09 veya 22.02 tarife pozisyonunda yer alması halinde genel hükümler
çerçevesinde vergiye tabi tutulması gerekmektedir.
Bilgi
edinilmesini ve gereğini arz ederim.
Mehmet
ARABACI
Bakan a.
Gelir
İdaresi Daire Başkanı
Songül