İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında işyeri sağlık ve güvenlik kurulu oluşturulacağı ile diğer önemli hususlar

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Sayı :E- 34710080-918.01- Konu :İş Sağlığı ve Güvenliği 29.07.2021 / 65868657 yazıda ilgi tutulmuştur 23.02.2021 / 61675861 DAĞITIM YERLERİNE Bilindiği üzere, 6331 sayılı "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu" 30/06/2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanunun, kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanacağı belirtilmektedir. 28.07.2020 tarih ve 31199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Dijital Mecralar Komisyonu Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 10. maddesinde yer alan "20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 38 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "1/7/2020" ibaresi "31/12/2023" şeklinde değiştirilmiştir." hükmü ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 6. ve 7. maddelerinin yürürlük tarihi 31.12.2023 tarihine ertelenmiş olup, bu maddeler dışındaki tüm mevzuat yürürlüktedir. İşveren adına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde görev alan işveren vekillerinin işveren sayıldığı bu Kanunun ve ikincil mevzuatın uygulanmasına ilişkin olarak aşağıda belirtilen hususların hatırlatılması gerekli görülmüştür. 1 ) İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu her bir işyerinde İşyeri Sağlık ve Güvenlik Kurulu oluşturulması gerekmektedir. Bu çerçevede, işyeri esasına göre hareket edilerek çalışan sayısı 50 ve daha fazla olan Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri ve bağlantı müdürlükleri ile Ticaret İl Müdürlüklerinde işyeri sağlık ve güvenlik kurulu oluşturulacaktır. Kurulların oluşturulması ve bu kurullara yüklenen görevler, İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yerine getirilecektir. 2) İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili Çalışan Temsilcisinin Nitelikleri ve Seçilme Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ hükümlerine uygun olarak çalışan temsilcisi/temsilcileri seçilecek ve seçilen ya da atanan çalışan temsilcisinin işyerinde ilan edilmesi, çalışan temsilcisinin görevini yerine getirebilmesi için gereken imkânın sağlanması, çalışan temsilcisinin eğitimi gibi diğer yükümlülükler yerine getirilecektir. 3) İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, kurul üyelerine, Yönetmelikte belirtilen konuları içerecek şekilde eğitim verilmesi gerekmektedir. 4) Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, tüm çalışanlara İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde belirtilen tehlike sınıfları dikkate alınarak iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilecektir. Bu çerçevede, söz konusu eğitim, aynı Yönetmeliğin 6 ve 11 inci maddeleri uyarınca çok tehlikeli sınıfta yer alan birimlerde çalışanlar için en az yılda bir tekrarlanmak üzere en az 16 saat, tehlikeli sınıfta yer alan birimlerde çalışanlar için en az 2 yılda bir tekrarlanmak üzere en az 12 saat, az tehlikeli sınıfta yer alan birimlerde çalışanlar için en az 3 yılda bir tekrarlanmak üzere en az 8 saat olarak verilecektir. Ayrıca, asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki diğer hükümlere uygun davranılacaktır. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının internet sitesinde (https://ailevecalisma.gov.tr/covid19/sikca-sorulan-sorular) yer alan soru cevap kısmında, çalışanlara verilen temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin (ilk eğitimler de dahil olmak üzere) Covid-19 salgın durumu bitinceye kadar uzaktan eğitim şeklinde verilmesi önerilmektedir. 5) İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği çerçevesinde, çalışma ortamının ve çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama, sürdürme ve geliştirme amacı ile iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılacaktır. Ayrıca çalışma ortamında yapılacak risk değerlendirmesinde, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının internet sitesinde yer alan (https://www.ailevecalisma.gov.tr/media/41225/yeni-koronavirus-salgini-kapsaminda-is-sagligi-ve-guven ligi-profesyonellerinin-isyerlerinde-aldiracagi-tedbirler.pdf ligi-profesyonellerinin-isyerlerinde-aldiracagi-tedbirler.pdf) "Yeni Koronavirüs Salgını Kapsamında İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerinin İşyerlerinde Aldıracağı Tedbirler" klavuzunda yer alan hususlarında yer alması gerekmektedir. 6) Risk değerlendirmesinin tamamlanmasını müteakip İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak acil durum eylem planları hazırlanacaktır. Yönetmelikte belirtilen; arama, kurtarma ve tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardım ekiplerinin oluşturulması gerekmektedir. 7) İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 16 ncı maddesi çerçevesinde, işyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler, kendileri ile ilgili yasal hak ve sorumluluklar gibi hususlarda çalışanların bilgilendirilmesi sağlanacaktır. 8) İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 18 inci maddesi çerçevesinde, yetkili sendika temsilcileri/çalışan temsilcilerinin; teklif getirme hakkının ve görüşmelerde yer almalarının sağlanması ile yeni teknolojilerin uygulanması, seçilecek iş ekipmanı, çalışma ortamı ve şartlarının çalışanların sağlık ve güvenliğine etkisi vb. iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda görüşlerinin alınması gerekmektedir. Ayrıca, çalışanlara verilecek eğitimin planlanması, risk değerlendirmesi neticesinde alınması gereken koruyucu ve önleyici tedbirlerin ve kullanılması gereken koruyucu donanım ve ekipmanın belirlenmesi gibi konularda destek elemanları ve çalışan temsilcilerinin önceden görüşleri alınacaktır. 9) İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 14 üncü maddesi çerçevesinde, iş kazaları ve meslek hastalıklarının kayıtlarının tutulması ve bunlara ilişkin gerekli raporların düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca maddede belirtilen süreler dikkate alınarak Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmesi önem arz etmektedir. 10) İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci maddesi uyarınca, çalışanların, işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik riskleri dikkate alınarak sağlık gözetimine tabi tutulmaları, işe girişlerde, iş değişikliğinde, iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşılmasından sonra işe dönüşlerde talep edilmesi hâlinde ve işin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen düzenli aralıklarla çalışanların sağlık muayenelerinin yapılması gerekmektedir. Ayrıca, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılmayacaktır. 11) Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, kişisel koruyucu donanımların kullanılması gereken durumlarda, işin niteliğine uygun kişisel koruyucu donanımların temin edilip çalışanların kullanımına sunularak çalışanların bu donanımları uygun şekilde kullanmaları için her türlü tedbirin alınması ve kişisel koruyucu donanımların işyerlerinde kullanımı ile ilgili genel hükümler ile kişisel koruyucu donanımların değerlendirilmesi, seçimi ve kullanım kuralları gibi diğer yükümlülüklere riayet edilmesi gerekmektedir. 12) Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik çerçevesinde, ekranlı araçların kullanımından kaynaklanan riskler, özellikle görme, fiziksel sorunlar ve mental stresle ilgili riskler dikkate alınarak, bu risklerin etkileri, yol açabileceği ilave etkiler ile risklerin bir arada olmasından kaynaklanabilecek olumsuz etkilerin ortadan kaldırılması veya en aza indirilmesi için her türlü sağlık ve güvenlik önlemlerinin alınması, çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitimi, gözlerin korunması, günlük çalışma düzeni, ekipman, çalışma ortamı ve operatör-bilgisayar arayüzüne ilişkin diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekmektedir. 13) İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin, Kanun ve ikincil düzenlemelerde yer alan diğer yükümlülüklerin de ifası gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Oğuzhan ŞATIROĞLU Bakan a. Destek Hizmetleri Dairesi Başkan V. Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri 81 İl Valiliği (Ticaret İl Müdürlüğü)__