ÖTV istisnası ile engelli kişilerce alınan taşıtların engelli kişi bulunmadan yurt dışına çıkamayacağı

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-72093537-149.04-00114925780 Konu :Engelli Kişilerce ÖTV İstisnası İle Alınan Yerli Plakalı Taşıtların Yurtdışına Çıkışları İhr.138 23.10.2025 / 114925780 DAĞITIM YERLERİNE Trakya Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünden alınan 31.07.2025 tarihli ve 111959379 sayılı yazıda özetle; engelli kişilerce Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnası ile satın alınan Türk plakalı araçların engelli bireyin araçta bulunmadığı durumlarda yurtdışına çıkış yapıp yapamayacağı hususunda tereddüt yaşandığı belirtilmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığına (Gelir İdaresi Başkanlığı) yönelik 04.08.2025 tarihli ve 112081787 sayılı yazımız ile; konuya ilişkin gümrük idarelerinde yaşanan tereddütlerin giderilmesini teminen, engelli kişilerce ÖTV istisnası ile alınan Türk plakalı araçların yurtdışına çıkış yapmasının mümkün olup olmadığı, çıkış yapmasının mümkün olduğu hallerde ise gümrük idaresince hangi belgelerin aranması gerektiği hususlarında Bakanlıkları görüşlerinin bilinmesine ihtiyaç duyulduğu bildirilmiştir. Anılan Bakanlıktan cevaben alınan bir örneği ekli 13.10.2025 tarihli ve 90434 sayılı yazıda özetle; söz konusu ÖTV istisnasının amacının malûl ve engellilerin sosyal hayata katılımını sağlamak olduğu, ayrıca bu araçların malûl veya engellilerce bizzat kullanılması gerektiği, bizzat kullanılmasının mümkün olmadığı hallerde ise malûl veya engellinin sürekli olarak istifadesine sunulmasının şart olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde; engellinin, adına ÖTV ödenmeksizin iktisap edilen araç ile birlikte yurt dışına çıkması halinde, söz konusu aracın yurt dışına çıkartılmasında ÖTV istisnası bakımından herhangi bir sakınca bulunmadığı, öte yandan, söz konusu istisnanın amacının malûl ve engellilerin sosyal hayata katılımını sağlamak olduğu dikkate alındığında, ÖTV Kanununun (7/2) maddesi kapsamında ÖTV ödenmeksizin ilk iktisabı yapılan aracın, adına taşıt iktisap edilen engelli bulunmadan yurt dışına çıkartılmasının uygun olmayacağının düşünülmekte olduğu bildirilmiştir. Bu itibarla; bahse konu araçlara ilişkin olarak anılan Bakanlık görüşü doğrultusunda işlem tesis edilmesi hususunda; Bilgi ve gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür ek: 1 adet yazı Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Sayı :E-76264044-135[52-7-7802]-90434 13.10.2025 Konu :Engelli istisnasıyla alınan araçların yurt dışına çıkışları hk. TİCARET BAKANLIĞINA (Gümrükler Genel Müdürlüğü) İlgi :04.08.2025 tarihli ve E-72093537-149.04-E.00112081787 sayılı yazı. İlgide kayıtlı yazınızın incelenmesinden, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanununun (7/2) maddesi kapsamında ilk iktisabı yapılan araçların, engellinin araçta bulunmadığı durumlarda yurt dışına çıkış yapıp yapamayacağı hususunda tereddüt yaşandığı belirtilerek konu hakkında yaşanan tereddütlerin giderilmesini teminen Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır. 4760 sayılı ÖTV Kanununun; - (7/2-a) maddesinde, bu Kanuna ekli (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tabi mallardan; 87.03 (2025 yılı için; hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli 2.290.200 TL'yi aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, engellilik derecesi %90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler tarafından, on yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabının ÖTV'den müstesna olduğu, - (13/3) maddesinde, (II) sayılı listedeki malların ilk iktisabı, teslimi veya ithaline ilişkin işlemleri gerçekleştirenlerin, bu işlemlerden önce özel tüketim vergisinin ödendiğini gösteren belgeleri aramak zorunda oldukları, bu mecburiyete uymamak suretiyle gerekli verginin ödenmesinden önce işlem yapan gümrük memurları, kayıt ve tescile yetkili memurlar, motorlu araç ticareti yapanlar, bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler ile icra memurlarının, ziyaa uğratılan vergi, vergi cezası ve gecikme faizinden mükellefle birlikte müteselsilen sorumlu oldukları hüküm altına alınmış olup, söz konusu hükümlerin uygulama usul ve esaslarına, Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde yer verilmiştir. Mezkûr Genel Tebliğin; - (II/C/1.5) bölümünde, istisna kapsamında ilk iktisabı yapılan taşıtın, engelli kişi tarafından bizzat kullanılması; engelli kişinin taşıtı bizzat kullanmasının mümkün olmaması halinde ise sürekli olarak istifadesine sunulmasının gerekmekte olduğu, taşıtın zorunlu sebepler dışında, engelli tarafından bizzat kullanılmadığının veya engellinin taşıtı bizzat kullanamayacak durumda olması halinde taşıtın bariz bir şekilde engellinin istifadesine sunulmadığının tespiti halinde, istisna şartlarının ihlal edildiğinin kabul edileceği ve ilk iktisapta ödenmeyen ÖTV'nin, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte malûl veya engelliden aranacağı, ayrıca, taşıtın ilk iktisabında yaptırılan hareket ettirici aksamın, sonradan söküldüğünün tespit edilmesi halinde de aynı yönde işlem tesis edileceği, - (II/C/1.6) bölümünde ise, muvazaaya dayanan bir ilişki içerisinde engelli kişi adına taşıt iktisap edildiğinin tespiti halinde ilk iktisapta ödenmeyen ÖTV'nin, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen işleme taraf olanlardan (adına taşıt iktisap edilen engelli, engelli adına alıp fiilen kendi istifadesine kullanan ile durumdan haberdar olması şartıyla motorlu araç ticareti yapan kişiden) aranacağı belirtilmiştir. Buna göre, söz konusu istisnanın amacının malûl ve engellilerin sosyal hayata katılımını sağlamak olduğu ayrıca bu araçların malûl veya engellilerce bizzat kullanılması gerektiği, bizzat kullanılmasının mümkün olmadığı hallerde ise malûl veya engellinin sürekli olarak istifadesine sunulmasının şart olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde engellinin, adına ÖTV ödenmeksizin iktisap edilen araç ile birlikte yurt dışına çıkması halinde, söz konusu aracın yurt dışına çıkartılmasında ÖTV istisnası bakımından herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Öte yandan, söz konusu istisnanın amacının malûl ve engellilerin sosyal hayata katılımını sağlamak olduğu dikkate alındığında, ÖTV Kanununun (7/2) maddesi kapsamında ÖTV ödenmeksizin ilk iktisabı yapılan aracın, adına taşıt iktisap edilen engelli bulunmadan yurt dışına çıkartılmasının uygun olmayacağı düşünülmektedir. Bilgi edinilmesi ve gereğini arz ederim. Mehmet ARABACI Bakan a. Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı EE