Gümrük Müşavirliğinin özel hukuk tüzel kişilik oluşturarak yürütülmesi halinde, gümrük müşavir yardımcılarının şirkete ortak olabileceği ile ortaklık süresinin A Karne sınavına giriş şartı olan üç yıllık süreden sayılacağı

[1] T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : B.02.1.GÜM.0.06.19.00.161.02.03.02 Konu : 5911 sayılı kanun uygulaması. 23.11.2009 / 25200 GÜMRÜK MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Müsteşarlığımızca intikal edilen yazılardan; 5911 sayılı kanun ila değişik 4458 sayılı Gümrük kanununun 229/2.maddesinin uygulanması ile ilgili olarak tereddüt olduğu anlaşılmaktadır. 5911 sayılı kanun ile değişik 4458 sayılı Gümrük Kanununun 229/2.maddesinde; "Gümrük Müşavirliğinin bir özel hukuk ve tüzel kişilik oluşturarak yürütülmesi halinde, Gümrük müşavirlerinin kuracağı tüzel kişiliklere gümrük müşavir yardımcıları da ortak olabilirler…" hükmü bulunmaktadır. Türk Medeni Kanununda ortak bir amacın sürekli olarak gerçekleştirilmesini sağlayacak örgütlenmeye sahip kişi veya mal topluluğuna "tüzel kişiler" denmekte ve bunlara, birleşen kişi veya malı tahsis eden kişiden bağımsız bir kişilik tanınmaktadır. Tüzel kişiler kamu ve özel hukuk alanında kurulabilmektedir. 4458 sayılı Gümrük Kanununda ifade edilen tüzel kişiler özel hukuk alanında bile hukuki işlem ile kurulmuş olan tüzel kişilerdir. Hangi tüzel kişiliklerin bu şekilde kurulabileceği kanun hükümleriyle belirlenmiş olup bunlar kazanç paylaşmak amacı güdüp gütmemelerine göre de ayrıma tabi tutulmuşlardır. Kazanç paylaşma amacı giden tüzel kişiler Türk Ticaret ortaklıkları; Kolektif ortaklık, Komandit ortaklık, Limited ortaklık ve Anonim ortaklıktır. Anılan ortaklıkların kuruluşundan sona ermesine kadar tüm konular Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş olup, bir ortaklığın en az iki kurucu ortağı olması gerektiği de bu düzenlemelerde yer almıştır. Türk Ticaret Kanununa uygun olarak kurulacak tüzel kişiliğin kurucu ortaklarının gümrük müşaviri olması zorunluluğu ise 5911 sayılı kanunu ile değişik 4458 sayılı Gümrük kanununun 229/2. maddesinde getirilmiştir. Yukarıda yer alan bu madde metninde görüleceği üzere gümrük müşavirliği şirketinin (ortaklığının) kurucularının gümrük müşavirleri olması aranmaktadır. Dolayısıyla, Türk Ticaret Kanununda en az iki ortaklı şirket kurulumuna izin verildiğinden bu ortakların her ikisinin de Gümrük müşaviri olması zorunlu olup, şirketin üçüncü ve devam eden diğer ortaklarının gümrük müşavir yardımcısı olması mümkündür. Gümrük Müşaviri olan kurucu iki ortaktan birinin tamamını bir ya da birden fazla gümrük müşavir yardımcısına devrederek Ortaklıktan ayrılması halinde, şirket tüzel kişiliğini sürdürmeye devam edecektir. Fakat 5911 sayılı kanun ile değişik 4458 sayılı Gümrük Kanununun 229/2.maddesinde bulunması şart kılınan nitelik (iki ortağında gümrük müşaviri olması) kaybedileceğinden gümrük müşavirliği hizmetlerini yerine getirmesi mümkün olmayacaktır. Diğer taraftan 4458 sayılı Gümrük Kanununun 228.maddesin de; "227 inci maddenin 1 inci… fıkrasında belirtilen koşulları taşıyan ve üç yıl süre ile gümrük müşavir yardımcılığı yaparak, gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan sınavda başarılı olan kişiler, gümrük müşavirliği yapmaya hak kazanır." düzenlemesi bulunmaktadır. Bu düzenleme ve 5911 sayılı kanun ile değişik 4458 sayılı Gümrük kanununun 229/2. maddesinde yapılan düzenleme ile birlikte değerlendirildiğinde; üç yıl süre ile şirket ortaklığı yapan gümrük müşavir yardımcısı, gümrük müşavirliği sınavına girmeye hak kazanabilecektir. Kanunun aradığı üç yıl çalışma şartının hesabında, gümrük müşavir yardımcısı olarak gerek sigortalı, gerekse de şirket ortağı olarak çalışan sürelerin toplamı dikkate alınacaktır. Bilgi ve gereğini rica ederim. S.Umman HAMİDOĞULLARI Müsteşar a. Genel Müdür V. DAĞITIM Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmd. [1] Pc GK Not: İş bu yazı her ne kadar Hizmete Özel olarak yayımlanmış olsa da, üçüncü kişileri ilgilendirdiğinden dolayı 2009/4 sayılı genelge kapsamında bu hususun "Genelge" olarak yayımlanması gerektiği düşünüldüğünden Pc Gümrük Külliyatında yayımlanmasının uygun olacağı düşünülmüştür.