Bilgi Sistemleri Yönetim Birimleri (BİLGE) ve Gümrük Veri Ambarı Sistemi (GÜVAS) hakkında 560 sayılı Bakanlık Onayı

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığı Sayı :B.02.1.GÜM.0.30.00.02-585 Konu : Onay Hk. 24.04.2006 / 00585 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRÜLÜĞÜNE Devlet Bakanlığı Makamından alınan 17.04.2006 tarih ve 560 sayılı makam Onayı ek te yer elmaktadır. Bilgi ve gereğini rica ederim. Mehmet ŞAHİN Müsteşar V. EK: 1 adet Onay DAĞITIM: Müsteşarlık Merkez Birimlerine Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığı Sayı :B.02.1.GÜM.0.30.00.02 Konu : 17.04.2006 / 00560 DEVLET BAKANLIĞI MAKAMINA Malumları olduğu üzere, Müsteşarlığımız Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığı Müsteşarlığımız kendi faaliyet ve yatırım programlarında yer alan bilgi işlem projeleri ve haberleşme sistemleri ile ilgili çalışmalarını yatırım programlarında planlandığı şekilde yürütmektedir. Bu çerçevede, Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığı Gümrük İdaresinin Modernizasyonu projesini ilgili ana hizmet birimleri ile birlikte koordinasyon halinde geliştirilmiş ve başarı ile uygulamasını yürütmektedir. Bununla birlikte, başbakanlık bünyesinde başlatılan e-dönüşüm Türkiye Projesi ile şeffaf ve etkin kamu yönetiminin oluşturulmasında kamu hizmetlerinin elektronik sunumunu amaçlayan e-devlet projelerine Gümrük İdaresinin Modernizasyonu Projesi de dahil edilerek, Başbakanlık kurumlar arası işbirliğinin ve bilgi paylaşımının sağlanmasında da koordinasyon görevini üstlenmiştir. Diğer taraftan, ülkemiz kamu yapılanmasında hızlı, doğru, etkin ve verimli çalışma ortamlarının yaratılması, bunun tüm yönetim süreçlerine yayılması, bireysel ve toplumsal yaşamda e-devlet, e-iş, e-eğitim, e-ticaret, gibi kavramların hayata geçirilmesi ancak, kurumlarda güçlü bilişim öğütlerinin varlığı ve özverili çalışmaları ile mümkün olmaktadır. Gerek ülkemizde yaşanan çeşitli süreçlerin kazandırdığı bilgi ve birikim, gerekse bu alanda başarılı olmuş ülke örnekleri gösteriyor ki bilgi işlem çözümleri açısından gerekli örgütlenme biçiminin mutlak suretle üst yönetime doğrudan bağlı, üst yönetimce belirlenmiş stratejiler doğrultusunda kurumun tümüne yönelik bütünleşik ve vatandaş odaklı hizmet üreterek, bu sistemlerin her koşulda çalışabilirliğini sağlayan bir Bilgi Sistemleri Yönetim Birimlerinin kurulmasıdır. Söz konusu birim, elektronik kamu hizmetlerinin geliştirilmesi ve ortak bir platformda güvenli bir şekilde sunumuna yönelik altyapıları oluşturmalı, bilgi paylaşımını öne çıkaracak projeleri bir sistem yaklaşımı içinde geliştirmeli ve mevcut bilgi işlem projelerinin gündelik iş akışı içinde yürütülmesini sağlamalıdır. Malumları olduğu üzere, 1994 yılında Müsteşarlığımızın kurulması ile başlayan süreçte realize edilen Gümrük İdaresinin Modernizasyonu Projesi kapsamında Gümrük İdaresinin yeniden yapılanması ve bilişim teknolojisini kullanan idare durumuna gelmesinin tek başına bir çözüm olmadığı görülmüştür. Özellikle o yıllarda Gümrükler Genel Müdürlüğü bünyesinde yürütülen farklı projeler ve makine parkı tek bir çatı olan Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığı altında toplanmıştır. Zira, bir kuruluş içinde birbirinden farklı yaklaşımların personel, makine parkı ve iletişim sistemleri ile çoğu kez birbirinden farklı olarak geliştirilen bilgisayar uygulamalarının zamanla sağlıksız ve yüksek maliyetli ve rasyonel olmayan sonuçlar doğurduğu görülmüştür. 485 sayılı Kanun hükmünde Kararnamede açıklanan Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığı görevleri başkanlığın müsteşarlık içerisinde Bilişim Hizmetlerini ve özellikle de Bilgi Yönetimini gerçekleştiren birim olduğunu açıkça ifade etmektedir. Modernizasyon Projesi yaygınlaştırma sürecinin tamamlanması aşamasında Müsteşarlığımız uygulama birimleri içerisinde özellikle projenin değişen gümrük mevzuatı ve kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda yenilenmesi için Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığına destek vermek üzere şube yapılanmasına gidilmesi sağlanmıştır. Bu amaçla, Gümrükler Genel Müdürlüğü içinde bir Bilge Destek ve Sorgulama Şubesi ile Risk Analizleri Şubesi oluşturulmuştur. Söz konusu şubelerden beklenen Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığınca hazırlanan uygulama programlarını kullanarak, gümrük hizmetlerini gerçekleştirmesi, tarife, risk profili, veri kodlamalar gibi güncelleme işlemlerini yapması, hatta merkez ve taşrada yanlış kullanımdan kaynaklanan verileri düzeltmesi gibi görevleri elektronik ortamda gerçekleştirmesi beklenirken, Genel Müdürlük bünyesinde bir bilgi işlem yapılanmasına gidilerek, zaman içerisinde Programcı İstihdam edilmiş ve bilgi tekrarı ve kaynak israfına neden olacak çalışmalar başlatılmıştır. Bu süreçle Müsteşarlık Makamından alınan 01.10.2004 tarihli 2004/269 sayılı onayla BİLGE sisteminin güncelleştirilmesi, BİLGE sisteminin Gümrük Veri Ambarına akan bilgilerin idaresi ve değerlendirilmesinin, sistemden elde edilen verilerin diğer idareler ile paylaşılmasındaki koordinasyonun Gümrükler Genel Müdürlüğünce yürütüleceği belirtilmiş ve devam eden süreçle tüm sistemin yönetim şifreleri başta olmak üzere Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığının yetkileri talep edilmiştir. Malumları olduğu üzere, Bilişim teknolojileri sürekli değişen ve yeni ürünlerin ortaya çıkmasını sağlayan bir teknolojidir. Bu alandaki gelişmelerin günlük izlenmesi gerekmekte olup, günlük işleri farklı olan birimlerin bu konuya yeterince odaklanmasını beklemek mümkün değildir. Diğer taraftan, özellikle Müsteşarlığımız ana hizmet birimleri altında bilgi işlem biriminin ayrı ayrı örgütlenmesi halinde istihdam edilecek bilişim uzmanları özellikle birbirleri ile etkileşimli bir ortamda çalışamadıklarından, bilgi ve deneyimlerini arttırmak yerine farklı konulara odaklı birimler arasında kaybolacaklardır. Diğer taraftan, Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığının yukarda bahsi geçen görevleri arasında bulunan elektronik sistemleri kurmak ve işlemek görevi çerçevesinde doğal olarak network bağlantıları ve bunların güvenli bir şekilde işletiminden sorumlu bulunmaktadır. Bu çerçevede tüm gümrük idarelerini içine alan Geniş Alan Ağı ve dış kullanıcı bağlantıları ile kurulan ağ yapısı, bu konuda belli bir deneyim ve uzmanlığa sahip personelce yönetilmektedir. Tüm dünyada ve ülkemizde de başarılı bilgi işlem yöntemlerinde altyapının tek elden yürütülmesi bir zorunluluktur. Söz konusu ağ yapıları "güvenlik duvarı" adı verilen yazılımlar ve Standard güvenlik politikaları ile denetim altında tutulmaktadır. Bu yapıların haricinde Müsteşarlık İçerisinde herhangi bir ağ bağlantısı kurulması Müsteşarlığın tüm bilişim sistemlerinin bulunduğu veri tabanlarını tehlikeye atacağı gibi güvenlik yazılımlarına yapılan yatırımları da boşa çıkaracaktır. Müsteşarlığımızda depolanan bilgilerin özellikle Ticari Sır niteliğinde ve kaçakçılıkla mücadele amaçlı bilgi olması dikkate alındığında güvenliğin önemi açıkça anlaşılmaktadır. Bu nedenle, Bilişim altyapısının tek elden ve güvenli bir şekilde yapılandırılması son derece önemli olup, söz konusu yapının da uzman personelce yöneltilmesi ve denetlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığı depolanan bilgiyi yöneterek, Müsteşarlığımız ana hizmet birimlerinin ve hatta Dış Ticarette taraf olan kurum ve kuruluşların kullanımına olanak veren teknolojik altyapıyı oluşturacaktır. Bilginin tek elden ve güvenli yönetilmesi ve bu konuda yapılan harcamaların bireylerin keyfi yaklaşımları için bozulmaması da son derece önemlidir. Makamlarınca uygun görüldüğü takdirde; 1- 485 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede de belirtildiği üzere; Müsteşarlığımızda bilişim ve haberleşme hizmetlerinin tek bir birim çatısı altında Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığınca yürütülmesi, yetki karmaşasına sebep olan ve daha önce konu ile ilgili olarak Müsteşarlık makamından alınan 01.10.2004 tarihli ve 2004/269 sayılı Müsteşarlık Makam onayınca yürürlükten kaldırılmasına, 2- Müsteşarlığımız birimlerinin kendi içlerinde bilgi teknolojilerinin daha etkin ve güncel kullanılmasını sağlayacak uygulama şubeleri oluşturması ve bu şubelerin mevzuat çerçevesinde ihtiyaçlarını belirlemesi ve bilişim sistemleri kurulmasına ilişkin taleplerini yazılı olarak Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığına iletmesi, 3- Müsteşarlığımızın tüm birimlerinin bilişim ve haberleşme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığında yeterli sayıda Bilişim Uzman (Programcı ve çözümleyici gibi) istihdam edilmek üzere, diğer birimlerdeki elemanların kadroları ile birlikte Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığına aktarılması, söz konusu birimlerde ise ihtiyaç duyulması halinde sadece Bilgisayar işletmeni, Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni gibi ara personelin istihdamı, 4- Bilişim Sistemleri donanımlarının, ağ yapısının ve bilgi'nin güvenli yönteminde Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığının belirlediği güvenlik standartlarına ve teknik altyapıya Müsteşarlığın iç ve dış kullanıcılarının uyması, 5- Müsteşarlığımızca uygulanmakta olan Bilişim Projelerinde biriken verilerin depolandığı, iç ve dış kullanıcıların hizmetine sunulduğu Gümrük veri Ambarı Sistemi (GUVAS) nin tüm teknik altyapısının kurulumu, işletimi ve sorgulama yazılımlarının geliştirilmesi işlemlerinin Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmesi, 6- Hazırlanan tüm bilişim uygulama yazılımları kullanıcılarının ilgili birimce belirlenmesi ve kıllanıcı kodlarının verilmesi, 7- Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığının ise mevcut durumda olduğu gibi GUVAS üzerinden Müsteşarlık makamının ve denetim birimlerinin bilgi ihtiyaçlarının karşılanması, buna ilişkin yetkileri ise kendi bünyesinde belirleyerek, gerekli güvenliği ve denetimi sağlaması diğer birimlerin bilgi ihtiyaçlarının ise Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığınca hazırlanan yazılımlar aracılığıyla ve verilen yetkiler çerçevesinde kendi bünyesinde karşılanması, 8- Müsteşarlığımız birimlerinin ulusal ve uluslar arası düzeyde kurum veya kuruluşlarla yapmak istedikleri veri değişimlerinde ise bilgi tekrarı ve kaynak israfını önlemek açısından koordinasyonun Muhabere ve Elektronik Dairesi başkanlığı tarafından yapılması, 9- Veri değişimi yapılması istenen bilgilerin Müsteşarlığımız birimlerince tespit edilerek, Muhabere ve Elektronik Dairesi Başkanlığına iletilmesi, gerekli programlar söz konusu Başkanlıkça hazırlanarak, veri alışverişinin Bilgi İşlem Merkezinden elektronik olarak aktarılması Müsteşarlığımızca uygun mütalaa edilmektedir. Tensiplerine arz ederim. Müsteşar v. Mehmet ŞAHİN Olur Kürşat TÜZMEN Devlet Bakanı