Basitleştirilmiş usulde düzenlenen A.TR ile ilgili sorulara Genel Müdürlükçe getirilen açıklamalar

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Sayı : E-16934678-00124484116 Konu : Basitleştirilmiş Usulde Düzenlenen A.TR Dolaşım Belgeleri 24.07.2026 / 124484116 DAĞITIM YERLERİNE İlgi : Ankara-Bursa-İzmir-İstanbul-Mersin Gümrük Müşavirleri Derneklerinin 10.06.2026 tarihli ve Bakanlığımız kayıtlarına 0122959380 barkod numarası ile giren yazısı. İlgi'de kayıtlı yazınızda, birer örneği ekli 13.04.2026 tarihli ve E-16934678-163.01.01-00121070325 sayılı yazımız ile 15.04.2026 tarihli ve E-16934678-155.99-00121161388 sayılı yazımıza atıfla iletilen soruların yanıtlarının ilgili yazılarda halihazırda mevcut olduğu müşahede edilmekle beraber, sözedilen sorulara dair yanıtlar aşağıda sırasıyla belirtilmektedir. Soru 1: "Basitleştirilmiş usulde düzenlenen A.TR dolaşım belgelerinin 1 no.lu kutusunda yer alan ihracatçı firma bilgisi ile 13 no.lu ihracatçının beyanına ilişkin kutuda firma bilgisinin birbiriyle uyumlu olması zorunlu olmakla birlikte, 13 no.lu kutunun temsilcinin isim, unvan ve imzasının tatbik edilmesi halinde, ihracatçı firmanın ismine de yer verilip verilmeyeceği," Yanıt 1: 13.04.2026 tarihli ve E-16934678-163.01.01-00121070325 sayılı yazımızın son paragrafında altı çizili olarak vurgulandığı üzere: "… takip edilmesi icap eden esas yöntem, basitleştirilmiş usulde düzenlenen A.TR dolaşım belgelerinin tüm kısımlarının onaylanmış ihracatçı firmanın kendi yetkilileri tarafından doldurulması olsa da ticaretin gerektirdiği zorunlu hallerde; 1 no.lu hanede belirtilen onaylanmış ihracatçı yetkisini haiz firmanın kendi sevkiyatı için düzenlenmiş olması, 13 no.lu hanede söz konusu onaylanmış ihracatçı yetkisine sahip firmayı temsilen doldurulduğunun açıkça belirtilmiş olması ve bu hanede yetki sahibi asıl ihracatçı firmanın (onaylanmış ihracatçı) tam adına yer verilmiş olması kaydıyla, 13 no.lu hanenin onaylanmış ihracatçı olan asıl ihracatçı firmanın temsilcisi tarafından doldurulması ve imzalanması mümkün bulunmaktadır." Soru 2: "Basitleştirilmiş usulde A.TR dolaşım belgesi düzenleme ve mühür tatbik etme yetkisi, yalnızca bu yetkiye sahip olan firmaların kendi ihracat işlemleri için kullanmaları esas olmakla birlikte, bu kapsamda düzenlenen bazı A.TR dolaşım belgelerinde, vizeye ilişkin 12 no.lu kutuda, asıl onaylanmış ihracatçı firmaya ait basitleştirilmiş usul yetki mührü yerine, temsil yetkisine haiz yetkilendirilmiş yükümlüye (AEO) (örneğin hızlı kargo operatörü/DHL vb.) ait mühür kullanıldığı görülmekte olup, bu şekilde düzenlenen belgelerin kabul edilip edilmeyeceği," Yanıt 2: : 13.04.2026 tarihli ve E-16934678-163.01.01-00121070325 sayılı yazımızın sondan ikinci paragrafında "Onaylanmış ihracatçı yetkisine sahip olmayan bir ihracatçı firmanın bu yetkiyi haiz başka bir firmayı dolaylı temsilci tayin ederek ve o firmanın onaylanmış ihracatçı yetkisini kullanarak basitleştirilmiş usulde A.TR dolaşım belgesi düzenlemesi mevzuata uygun olmayıp bu şekilde düzenlendiği anlaşılan A.TR dolaşım belgelerinin 2006/10895 sayılı Karar'ın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca ithalatta teknik nedenle reddedilmesi gerekmektedir." ve beşinci paragrafında "Bu çerçevede, A.TR dolaşım belgesi düzenlenmesine ilişkin mevzuatta ihracatçı firmaların gümrük mevzuatından kaynaklanan temsil haklarını kısıtlayıcı bir hüküm bulunmamakla beraber; yalnızca mevzuatı dahilinde yetki alan onaylanmış ihracatçıların kendi ihracat işlemlerine dair basitleştirilmiş usulde A.TR dolaşım belgesi düzenleyebilecekleri ve basitleştirilmiş usulde düzenlenen A.TR dolaşım belgelerinin 1 no.lu hanesindeki onaylanmış ihracatçı firma bilgisinin 13 no.lu hanedeki firma bilgisi ile uyumlu olması gerektiği ortaya konulmuştur." denilmiştir. Bu kapsamda, asıl ihracatçının onaylanmış ihracatçı olduğu durumda basitleştirilmiş usulde düzenlenebilecek A.TR dolaşım belgelerinin 12 no.lu hanesine sözkonusu ihracatçının özel mührü haricinde yetkili temsilcisi olsun veya olmasın başka bir firmaya ait özel mührünün tatbik edilmesi uygun görülmemektedir. Soru 3: "Normal usulde düzenlenen A.TR Dolaşım Belgelerinde 13 no.lu "İhracatçının Beyanı" hanesinin temsilci tarafından imzalanması halinde, ihracatçı firmayı temsilen doldurulduğunun açıkça belirtilmesinin zorunlu olup olmadığı," Yanıt 3: Atıfta bulunulan yazımızın normal usulde düzenlenen A.TR dolaşım belgeleri ile bir ilgisi bulunmadığından sorunun mesnedi anlaşılamamıştır. Nitekim, sözedilen yazımızın üçüncü paragrafında "2006/10895 sayılı Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği'nin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar'ın (Karar) normal usulde A.TR dolaşım belgelerinin doldurulmasına ilişkin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde; "d) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, vize işleminin tamamlanmasından sonra elektronik sistem üzerinde yer alan bilgiler, 4 üncü maddede belirtilen şekil şartlarını taşıyan ve 6 ncı maddede belirtilen şekilde temin edilen yeşil meneviş zeminli matbu A.TR Dolaşım Belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü alınır. Dökümü alınan belgenin (13) numaralı "İhracatçının Beyanı" kutusu ihracatçı tarafından imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı tarafından beş yıl süresince saklanır. e) A.TR Dolaşım Belgesinin üzerinde, belgenin (13) numaralı "İhracatçının Beyanı" alanına ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince atılacak imza haricinde elektronik sistemde oluşturulmamış hiçbir kayıt yer alamaz. Döküm üzerinde ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz." denilmiştir." denilerek A.TR dolaşım belgesinin 13 no.lu hanesinin normal usulde ihracatçı veya temsilcisi tarafından doldurulabileceği açıkça belirtilmiştir. Soru 4: "2006/10895 sayılı Kararın 24/2 inci fıkrası hükmüne göre örneğin İspanya'daki firma sık sık Hollanda'da ihracat yapıyorsa İspanya'da verilen onaylanmış ihracatçı yetki belgesi Hollanda yetkili makamlarına (gümrük idaresine) iletilmiş olmak kaydıyla kendi adına Hollanda'da yapacağı ihracatlar için basitleştirilmiş usulde A.TR düzenleyip 12 no.lu kutuya kendi mührünü tatbik edebilir. Ancak Hollanda'da yapılan ihracat İspanya'daki belge sahibi firma tarafından değil, bu firmanın Hollanda'daki şubesi adına yapılıyorsa, A.TR' dolaşım belgesinin 1 no.lu kutusunda ihracatçı olarak Hollanda'daki şubenin adı yazılıp "in the name of … İspanya'daki firma ismi" yazılmak suretiyle merkez firmanın onaylanmış ihracatçı yetki belgesi kapsamında bu firmanın basitleştirilmiş işlem kapsamındaki vize mührünün 12 no.lu ismi" yazılmak edilip edilemeyeceği," Yanıt 4: Avrupa Birliği Birlik Gümrük Kodunun 26 ncı maddesi uyarınca bir üye ülke gümrük idaresi tarafından verilen onaylanmış ihracatçı yetkisi ve buna bağlı olarak basitleştirilmiş usulde A.TR dolaşım belgesi düzenleme izni, Avrupa Birliği Gümrük Bölgesinin tamamında geçerli olur. Avrupa Birliği'nde onaylanmış ihracatçı yetkisi alan ihracatçılar, herhangi bir üye ülkeden yapacakları kendi ihracat işlemlerinde bu yetkilerini kullanarak basitleştirilmiş usulde A.TR dolaşım belgesi düzenleyebilirler. Soru 5: "Tercihli menşe ve dolaşım belgelerinin sonradan ibrazında "ithalatçı kayıtlarında mevcut olma", "gümrük gözetiminden çıkmamış olma", "belge düzenleme tarihi itibarıyla iki yıllık süre" ve eşyanın belge kapsamı ile uyumuna ilişkin hususlarda uygulamada farklı yorum ve değerlendirmeler bulunduğu, bu durumun ise gerek yükümlüler gerek meslek mensupları nezdinde çeşitli tereddütlere yol açtığı anlaşılmaktadır." Yanıt 5: İlgi'de kayıtlı yazınızda belirtilen "farklı yorum ve değerlendirmeler" ile "tereddütler"den ne kastedildiği belirtilmediğinden bir yanıt verilememektedir. Aynı zamanda, İlgi'de kayıtlı yazınızda "uygulamada yeknesaklığın sağlanması" talep edilmiştir. Yazınızda atıfta bulunulan ekli yazılarımıza dair bugüne değin gümrük idarelerimizde vuku bulan somut bir ihtilafa rastlanmamış olup gümrük idarelerimizin ilgili yazılarda belirtilen hususlara hassasiyetle riayet ettiği ve gümrük idarelerimiz nezdinde farklı uygulamalara sebebiyet verilmediği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, bazı dernek üyeleriniz tarafından söz konusu yazılarımızda yer alan açıklamaların farklı şekillerde yorumlandığı, kimi paylaşımlarda ise yazılarımızın kapsamını aşan veya metinlerde yer almayan bazı hususlara atıf yapıldığı görülmektedir. Bu tür değerlendirme ve paylaşımların, yazılarımızda ortaya konulan hususların mahiyeti konusunda tereddütlere yol açabileceği mütalaa edilmektedir. Bilgileri ile keyfiyetin üyelerinize duyurulması ve herhangi bir yanlış anlaşılmaya mahal verilmemesi hususunda gerekli özenin gösterilmesi hususunda gereğini önemle rica ederim. Talip Engin KAYA Bakan a. Daire Başkanı Ek: 1- Basitleştirilmiş Usulde Düzenlenen A.TR Dolaşım Belgeleri - Üstyazı 2- Tercihli Menşe ve Dolaşım Belgelerinin İbraz Sürelerinin Durdurulması Hakkında Uygulama - Üstyazı Dağıtım: Gereği: Bilgi: Ankara Gümrük Müşavirleri Derneğine Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine (TOBB) Bursa Gümrük Müşavirleri Derneğine İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğine İzmir Gümrük Müşavirleri Derneğine Mersin Gümrük Müşavirleri Derneğine SE, BK