Havalimanı gümrük muhafaza memurlarının yolcular, kabin ekibi ve yer hizmetleri ile Sözlü iletişim ve Sözsüz İletişim Tekniklerinde DGÖ kaynaklı rehberi

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Sayı :87375112-770 Konu :Sözlü ve Sözsüz İletişim Teknikleri 24.12.2018 / 40070484 DAĞITIM YERLERİNE Türkiye'de havayoluyla gerçekleştirilen kaçakçılık faaliyetleri irdelendiğinde; 2016 yılında 63 milyon, 2017'de 168 milyon ve 2018 Kasım sonu itibarıyla 251 milyon TL'lik bir yakalama hacmi olduğu görülmektedir. Mezkûr değerlerin büyüklüğü ve konunun önemi; yolcular, kabin ekibi ve havalimanı yer hizmetleri personeli ile temas halinde bulunan adli kolluk personelinin kaçakçılığı engellemek maksadıyla spesifik bir risk analizi gerçekleştirmesini kaçınılmaz kılmakta ve personeli bu süreçte sözlü ve sözsüz iletişim teknikleri kullanma ihtiyacı altında bırakmaktadır. Bu ihtiyaca binaen; havalimanlarında vazifeli adli kolluk personelinin söz konusu tekniklere ilişkin bilgi düzeyini arttırmak üzere, Dünya Gümrük Örgütü kaynakları esas alınmak suretiyle kısa bir rehber hazırlanmış olup ilişikte sunulmaktadır. Bilgi ve gereğini rica ederim. Adnan AKGÖZ Bakan a. Daire Başkanı Ek: 1- Rehber Döküman Dağıtım: Tüm Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine SÖZLÜ VE SÖZSÜZ İLETİŞİMİN KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE AÇISINDAN ÖNEMİ Türkiye'de havayoluyla gerçekleştirilen kaçakçılık faaliyetleri irdelendiğinde; 2016 yılında 63 milyon, 2017'de 168 milyon ve 2018 Kasım sonu itibarıyla 251 milyon TL'lik bir yakalama hacmi olduğu görülmektedir. Söz konusu değerlerin büyüklüğü ve konunun önemi; yolcular, kabin ekibi ve havalimanı yer hizmetleri personeli ile temas halinde bulunan adli kolluk personelinin kaçakçılığı engellemek maksadıyla spesifik bir risk analizi gerçekleştirmesini kaçınılmaz kılmaktadır. Havalimanlarında vazifeli adli kolluk personelinin, "şut altı" bölümüne giden valizleri ve el bagajlarını kontrol etmelerinin ötesinde bir çaba içerisinde olmaları; gözlem yeteneklerinin geliştirilmesi, kaçakçıların sergiledikleri duygusal ve davranışsal göstergelere aşinalık kazanmaları havayoluyla yapılan kaçakçılığı engellemeleri bakımından önem arz etmektedir. Bu çerçevede; aşağıda, özellikle havalimanlarında görevli adli kolluk personelinin kaçakçılıkla mücadele sürecinde faydalanmaları (sorgulama tekniklerine ve vücut dilinin kullanımına ilişkin bilgi ve becerilerini arttırmaları) adına sözlü ve sözsüz iletişim teknikleri, Dünya Gümrük Örgütü kaynakları esas alınmak suretiyle kısaca hazırlanmıştır. · Ticari Eşya Kaçakçılığının Tespitinde İletişim Teknikleri · Sözlü İletişim Teknikleri Sorulara yanıt vermekte yetersizlik veya isteksizlik, Sorulara soruyla yanıt verilmesi, Yolcunun açıklamalarında veya tavırlarında ani ve beklenmeyen değişiklikler meydana gelmesi, Soruları yanıtlamadan önce yolcuda sessizlik oluşması, Yolcunun aşırı konuşkan olması veya yetkililerle haddinden fazla işbirlikçi görünmesi, Yolcunun kesik veya titreyen sese sahip olması, sözlü iletişim teknikleri açısından çeşitli göstergelerdir. · Sözsüz İletişim Teknikleri Göz temasından kaçınılması, Ellerle gözlerin kapatılması, Gergin şekilde kıpırdanmak, Kaygıyı kontrol etmek için nesnelerle oyalanmak, Elleri ve/veya ayakları çaprazlaştırmak ve doğrultmak, Kalıcı gergin gülümseme, Sık sık yutkunmak, Rengin solması veya yüzün kızarması, Terlemek, Uygunsuz veya büyük beden kıyafetler, Yolcunun vücudunda alışılmışın dışında şişkinlik bulunması, Kıyafetlerin mevsim için uygunsuz olması, Yolcu valizinin seyahatin uzunluğuyla uyumsuz olması, Yolcunun vücut tepkilerinin birbirleriyle çatışması, Yolcunun verdiği karşılıklarla elinin ve ağzının göze çarpacak derecede koordineli hareket etmesi, Bagajda gerçekleştirilmiş değişiklikler (modifiye edilmiş olması) nedeniyle bagaj aksamında meydana gelen tutarsızlıklar, Giyim kuşamda tutarsızlıklar, Yolcunun belirttiği pozisyonla veya seyahat amacıyla uyumsuz bir giyimi olması (bir firma sahibinin iş bağlantısı olmadığı bir ülkeyi ziyaret etmesi veya konumuna uygun bir giyimi kuşamı olmaması gibi), Yolcunun ziyaret amacına yönelik uygun bir giyim tarzı olmaması, Yolcunun mülakatı gerçekleştiren gümrük personelinin fiziksel olarak dikkatini dağıtmaya yönelik girişimlerde bulunması, Yolcunun vücudunun dimdik durması, Yolcunun yorgun veya ayakta duramayacak durumda olması, Tutarlılık kaybı, Fiziksel olarak hasta yolcu, Yolcunun vücut ağırlığını ayaktan ayağa sürekli biçimde değiştirmesi, Yolcunun ayaklarını sürümesi, Yolcunun midesinin şişkinlik göstermesi, Titremek, Anormal biçimde yürümek, Kıyafetini, ziynet eşyasını, saçlarını, kulaklarını düzeltmek veya bunlarla sık sık meşgul olmak, Yolcunun süreklilik arz edecek şekilde dudaklarını yalaması, Ağız kuruluğu belirtileri sergilemek, Gergin, kaygılı şekilde kaşınmak, Gergin veya daimi biçimde burun çekmek veya esnemek, Adem elmasının sürekli hareket etmesi, Yolcunun şah damarının nabız gibi atması, Yolcunun gözlerinin fazla açılmış, kan çanağı renginde, cam gibi veya süratle kırpılıyor olması, Yolcunun davranışlarının tahrik maksatlı olması; kızgın, kibirli, dalgın/dikkatsiz görünmesi, aşırı derecede arkadaş canlısı veya işbirliğine uzak olması, Yolcunun rahatsızlık veya kargaşa yaratması, Fiziksel olarak nesneleri saklamaya yönelik girişimlerde bulunması, Yolcunun kaçmaya (sıvışmaya) çabalaması, sözsüz iletişim teknikleri açısından çeşitli göstergelerdir. · Uyuşturucu Kaçakçılığının Tespitinde İletişim Teknikleri · Sözlü İletişim Teknikleri Sorulara yanıt vermekte yetersizlik veya isteksizlik, Sorulara soruyla yanıt verilmesi, Yolcunun açıklamalarında veya tavırlarında ani ve beklenmeyen değişiklikler meydana gelmesi, Soruları yanıtlamadan önce yolcuda sessizlik oluşması, Yolcunun aşırı konuşkan olması veya yetkililerle haddinden fazla işbirlikçi görünmesi, Yolcunun kesik veya titreyen sese sahip olması, Yolcunun verdiği karşılıkların "Nedir" veya "Değil mi" gibi ifadeler içermesi, Yolcunun cevaplarının başlangıçtaki soruları tekrar ederek başlaması, Verilen cevapların sözsüz iletişim göstergeleriyle çatışması, Yolcunun dürüstlük, doğruluk veya masumiyet iddialarına sık sık vurgu yapması, Yolcunun dikkati mülakattan farklı yöne çekme çabası, Yanıtların tutarsız olması, Agresif şekilde cevaplar verilmesi, Cevapların süresinin haddinden hızlı veya yavaş olması, Yolcunun yanıtları aşırı güvenle veya fazla dostça vermesi, Yolcunun ekstra konuşkan olması/konu dışı bilgi sağlaması, Yolcunun bulunduğu alanda veya ses düzeyinde ani ve beklenmedik değişiklikler meydana gelmesi, Yolcunun önceki ifadeleriyle çelişmesi, Yolcunun sorulara cevap vermekten kaçınması, Yolcunun bilinçli olarak unutkanlık/hafıza kaybı belirtileri göstermesi, Yolcunun sorulara verdiği yanıtların bilgi eksikliğine işaret etmesi, sözlü iletişim teknikleri bakımından çeşitli göstergeler olarak sıralanabilir. · Sözsüz İletişim Teknikleri Göz temasından kaçınılması, Ellerle gözlerin kapatılması, Gergin şekilde kıpırdanmak, Kaygıyı kontrol etmek için nesnelerle oyalanmak, Elleri ve/veya ayakları çaprazlaştırmak ve doğrultmak, Kalıcı gergin gülümseme, Sık sık yutkunmak, Rengin solması veya yüzün kızarması, Terlemek, Uygunsuz veya büyük beden kıyafetler, Şahsın vücudunda alışılmışın dışında şişkinlik bulunması, Kıyafetlerin mevsim için uygunsuz olması, Yolcu valizinin seyahatin uzunluğuyla uyumsuz olması, Yolcunun vücut tepkilerinin birbirleriyle çatışması, Bagajda gerçekleştirilmiş değişiklikler (modifiye edilmiş olması), Giyim kuşamda tutarsızlıklar, Yolcunun belirttiği pozisyonla veya seyahat amacıyla uyumsuz bir giyimi olması (bir firma sahibinin iş bağlantısı olmadığı bir ülkeyi ziyaret etmesi veya konumuna uygun bir giyimi kuşamı olmaması gibi), Yolcunun ziyaret amacına yönelik uygun bir giyim tarzı olmaması, Yolcunun görüşmeyi gerçekleştiren görevlinin fiziksel olarak dikkatini dağıtmaya yönelik girişimlerde bulunması, Yolcunun vücudunun dimdik, katı olması, Yolcunun yorgun veya ayakta duramayacak durumda olması, Tutarlılık kaybı, Fiziksel olarak hasta yolcu, Yolcunun vücut ağırlığını ayaktan ayağa değiştirmesi, Yolcunun ayaklarını sürümesi, Yolcunun midesinin şişkinlik göstermesi, Titremek, Anormal biçimde yürümek, Kıyafeti, ziynet eşyasını, saçları, kulakları düzeltmek veya bunlarla sık sık meşgul olmak, Yolcunun süreklilik arz edecek şekilde dudaklarını yalaması, sözsüz iletişim teknikleri açısından değerlendirilmesi gereken birtakım göstergelerdir.