Elektrik enerjisi temininde idare serbest tüketici ise elektrik enerjisinin 4734 sk kapsamında mal alımı ihalesi ile temin edilmesi
T.C.
TİCARET
BAKANLIĞI
Destek
Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
Sayı :E-81872714-841.02.01-00061782978
Konu :Elektrik Enerjisi Hk
25.02.2021 / 61782978
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi :a) 16.09.2013 tarihli ve 2353-4845 sayılı yazımız.
b) 16.09.2013 tarihli ve 2350-4837 sayılı yazımız.
c) 12.01.2021 tarihli ve 60524577 sayılı yazımız.
İlgi (c)'de kayıtlı
yazımıza cevaben alınan yazılarda, elektrik alımlarının ihale yapılmaksızın doğrudan
temin usulü ile alındığı tespit edilmiştir.
Bilindiği üzere, Kamu
İhale Kurulu'nun 17.06.2011 tarihli 2011/dk.d-105 no.lu elektrik ihtiyacının
teminine ilişkin kararında; 4734 sayılı
Kanuna tâbi idarelerin, elektrik ihtiyacını temini konusunun, kamu ihale
mevzuatı ve elektrik piyasası mevzuatı birlikte ele alınarak değerlendirilmesi gerekmektiği,
anılan Kanunun 2'nci maddesinde, Kanun kapsamında bulunan idarelerin
kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları
ile yapım işleri ihalelerinin, bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hüküm
altına alındığı, bu çerçevede elektrik enerjisi alımına ilişkin olarak ilgili
mevzuat kapsamında asgari olarak aşağıda belirtilen hususlara dikkat edilmesi
gerektiği belirtilmiştir.
1. İdarelerin, elektrik
enerjisi temin yönteminin, idarenin "serbest olmayan tüketici" ya da serbest
tüketici" olmasına göre belirlenmesi gerekmektedir. Elektrik piyasasında
gerçek veya tüzel kişilerin serbest tüketici niteliği kazanmalarına ilişkin
olarak yapılacak uygulamalara dair usul ve esaslar, Elektrik Piyasası Serbest
Tüketici Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Bu Yönetmelik, gerçek veya tüzel kişilerin
hangi koşullarda serbest tüketici olabileceklerini, serbest tüketiciler ile
elektrik enerjisi ve/veya kapasite satma yetkisi bulunan lisans sahibi tüzel
kişilerin hak ve yükümlülükleri ile uygulamaya ilişkin kuralları kapsamaktadır.
Serbest tüketici olan idarelerin elektrik ihtiyaçlarını 4734 sayılı Kanun çerçevesinde
mal alımı ihalesi olarak temin etmeleri,
2. Serbest tüketiciler
tarafından elektrik ihtiyacının teminine yönelik ihale dokümanının kamu ihale
mevzuatı ve elektrik piyasası mevzuatı birlikte ele alınarak hazırlanması
gerekmektedir. İdareler tarafından mal alımı ihalelerinde yeterliğin
belirlenmesinde uyulacak ilkeler ve istenecek belgelere yönelik yapılacak
düzenlemelerde, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 26' ncı ve 27'nci maddeleri
ile yeterlik kriterlerine ilişkin maddelerinde yer alan hükümlerin esas
alınması, 3. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı
maddesinin dördüncü fıkrasında "İhale konusu malın satış faaliyetinin yerine
getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında satış faaliyeti
için özel olarak düzenlenen izin, ruhsat veya faaliyet belgeleri, ihaleye
katılımda yeterlik kriteri olarak ön yeterlik şartnamesinde ve idari şartnamede
düzenlenir. İş ortaklığını oluşturan ortakların, bu belgeyi sunmasına ilişkin
düzenleme ise alımın niteliği esas alınarak yapılır. Konsorsiyum ortaklarının her
biri, teklif verdikleri kısmı esas alarak istenilen belgeyi sunar." hükmü
yer almaktadır. 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat
esas alınarak ihaleye teklif verebilecek isteklilerin sahip olması gereken
lisansların idari şartnamenin ilgili maddesinde düzenlenmesi,
4. İdareler
tarafından, teklif fiyata dâhil olan giderlerin ayrıntılı olarak düzenlenmesi
sözleşmenin uygulanması aşamasında hukuki sorunların yaşanmaması için önem
taşıdığı,
5. Elektrik Piyasası
Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 16' ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, "Reaktif
enerji miktarını ölçmek üzere gerekli ölçme düzeneği, ilgili mevzuata göre
reaktif enerji tarifesi uygulanmayacak aboneler dışında kalan müşteriler
tarafından tesis edilir. Bu müşterilerden, kurulu gücü 50 kVA'nın altında olanlar,
çektikleri aktif enerji miktarının yüzde otuzüçünü aşan şekilde endüktif
reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan
şekilde kapasitif reaktif enerji tüketmeleri halinde; kurulu gücü 50 kVA ve
üstünde olanlar ise, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan
şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde
onbeşini aşan şekilde sisteme kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde,
reaktif enerji tüketim bedeli ödemekle yükümlüdür. Endüktif ve kapasitif enerji
tüketimleri itibarıyla söz konusu sınırların ikisini birden aşan veya reaktif
enerji ölçme düzeneğini kurma yükümlülüğü bulunmasına rağmen kurmayan ya da
mevzuat hükümlerine uygun olarak kurmayan müşterilerin ödemeleri gereken
reaktif enerji bedeline ilişkin usul ve esaslar Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği
ve ilgili tebliğleri çerçevesinde Kuruma sunulan tarife önerilerinde yer alır."
hükmünün yer aldığı, idarelerin, elektrik ihtiyaçlarına ilişkin ihaleye
çıkmadan önce elektrik sistemleri ve devreleri konusunda gerekli tedbirleri
alması ve ihale dokümanında reaktif enerji bedelinin ödenmesine ilişkin olarak
elektrik piyasası mevzuatı esas alınarak düzenleme yapılması gerektiği,
6. İdarelerin mal
alımı ihalelerinde isteklilerin kısmi teklif verip veremeyeceğine ilişkin düzenleme
yapma konusunda takdir yetkisi bulunduğu, Elektrik Piyasası Serbest Tüketici
Yönetmeliğinin 7'nci maddesinin ikinci fıkrasında, "Serbest tüketiciler,
tüketim miktarı serbest tüketici limitini geçen her bir ölçüm noktası için ayrı
bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapabilir." Hükmü yer aldığı, elektrik
alımı ihalelerinde, kısmi teklif verilmesine izin verilmesi durumunda
kısımların belirlenmesinde elektrik piyasası mevzuatındaki düzenlemelerin esas
alınması,
7. İdarelerin elektrik
ihtiyaçlarına ilişkin sözleşmelerinin süresinin, tâbi oldukları mali mevzuattaki
"ertesi yıla geçen yüklenme" ve "gelecek yıllara yaygın yüklenmeleri"
düzenleyen hükümler çerçevesinde belirlenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan
alım konusu işlerin başlangıç tarihlerinin belirlenmesinde Elektrik Piyasası Serbest
Tüketici Yönetmeliği Geçici 4'ncü maddesi göz önünde bulundurulması,
8. İhale dokümanının
hazırlanmasında Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin
beşinci fıkrasındaki "Tedarikçisini değiştirmek isteyen bir serbest tüketici
ikili anlaşma yapmadan önce bir önceki tedarikçisine olan yükümlülüklerini
yerine getirdiğini yeni tedarikçisine belgelemek zorundadır." hükmünün göz
önünde bulundurulması; Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinin 6' ncı
maddesinin dördüncü fıkrasındaki "Serbest Tüketici Sayaç Kayıt Numarası'nın;
serbest tüketiciler ile tedarikçiler arasındaki ikili anlaşmaların yanı sıra
serbest tüketiciler ve tedarikçilerin Kurum ve diğer piyasa katılımcıları ile
yapacakları her türlü yazışmada referans olarak kullanılması zorunludur."
hükmünün dikkate alınması,
9. İdareler tarafından
elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin temini için düzenlenecek ihalelerde elektrik
enerjisi ticaretinde kullanılan birimin kWh (kilowatt saat) olduğu dikkate
alınarak bu birim üzerinden teklif alınması, ayrıca teklif birimlerinin "gece,
gündüz ve puant gibi farklı zaman dilimleri" esas alınarak oluşturulmasının da
mümkün olduğu,
10. Elektrik piyasası ile
ilgili mevzuatta, ikili anlaşmalar, "gerçek veya tüzel kişiler ile lisans sahibi
tüzel kişiler arasında ya da lisans sahibi tüzel kişilerin kendi aralarında
özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp
satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmalar"
olarak tanımlandığı, 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan mal alımı ihalelerinde
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Mal Alımlarına Ait Tip
Sözleşmenin kullanılması gerektiği, bu sözleşme tasarısında düzenlenmeyen ancak
elektrik piyasası mevzuatı çerçevesinde yer alması gereken hususların sözleşme
tasarısının diğer hususlar kısmına eklenmesinin mümkün olduğu,
11. İdarelerin, 4735 sayılı
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine göre sözleşmeye bağladıkları mal
alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esas ve usuller, 4734
sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin
Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda düzenlendiği, idareler tarafından
elektrik alımı ihalelerinde fiyat farkına ilişkin düzenlemelerde, 4734 Sayılı
Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat
Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların dikkate alınması, Bakanlar Kurulunun
24/12/2002 tarihli ve 2002/5038 sayılı Kararı ekinde yer alan 4734 Sayılı Kamu
İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı
Hesabında Uygulanacak Esaslarda fiyat farkı düzenlemesi yapılacak mallar içinde
elektrik yer almadığı, söz konusu esaslarda değişiklik yapılmadığı sürece 4734
sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen elektrik alımı ihalelerinde elektrik
alımlarında fiyat farkına ilişkin düzenleme yapılması mümkün bulunmadığı,
esaslarda süreç içerisinde değişiklik yapılması durumunda yeni esaslar dikkate
alınarak fiyat farkı konusunda düzenleme yapılması, hususlarına yer
verilmiştir.
Diğer taraftan; 22
Aralık 2020 tarihli ve 31342 sayılı Resmi Gazete'de, yayımlanan Enerji Piyasası
Düzenleme Kurulunun 17/12/2020 tarihli toplantısında; "4628 sayılı Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 5'nci
maddesinin altıncı fıkrasının (b) bendi ve Elektrik Piyasası Tüketici
Hizmetleri Yönetmeliğinin 41'nci maddesi hükümleri uyarınca "2021 yılı
için serbest tüketici limiti 1200 kWh olarak uygulanır.".kararı 01.01.2021
tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Ayrıca; 5018 sayılı
"Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu"nun 31. ve 32''inci maddeleri uyarınca,
Harcama yetkisi ve yetkilisi, Harcama talimatı ve sorumluluk, Bölge
Müdürlüğünüz/İl Müdürlüğünüz uhdesinde bulunmaktadır.
Bu itibarla, Bölge
Müdürlüğü ve bağlantı idareleri ile Ticaret İl Müdürlüklerinin elektrik ihtiyacının
teminine ilişkin yukarıda belirtilen mevzuatlar çerçevesinde işlem tesis
edilmesi gerekmektedir.
Bilgilerini ve
gereğini rica ederim.
Oğuzhan
ŞATIROĞLU
Bakan a.
Destek
Hizmetleri Dairesi Başkan V.
Ek:
-Sözleşme Tasarısı (12 sayfa)
- Kamu İhale Kurulu Kararı ( 5 sayfa)
- Kurul Kararı
Dağıtım:
Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge
Müdürlükleri
81 İl
Valiliği (Ticaret İl Müdürlüğü)