Havayolu Taşımacılığında Transit Süre Sınırı ile karayolu transit süre aşımlarındaki idari para cezasının uygulanamayacağı

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :96603261-120.05.06 Konu :Havayolu Taşımacılığında Transit Süre Sınırı 25.03.2020 / 53199925 DAĞITIM YERLERİNE Son zamanlarda Bakanlığımıza intikal eden olaylarda; muhtelif gümrük idarelerince, havayolu ile transit rejimi kapsamında yapılan transit işlemlerinde transit beyannamesinde belirlenen transit süresinin aşılarak eşyanın varış gümrük idaresine öngörülen transit süre sınırından çok daha sonra sunulması sebebiyle Gümrük Kanununun 241/5 maddesi uyarınca usulsüzlük cezasının tatbik edildiği; bununla birlikte; gümrük idarelerinde, ilgili mevzuat uyarınca transit süre aşımında uygulanacak cezanın Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan araçlar için geçerli olacağından bahisle havayolu ile gerçekleştirilen transit işlemlerinde transit süre sınırının 24 saatten az olacak şekilde verilip verilemeyeceği, havayolu ile yapılan transit taşımalar için verilen transit süresinin aşılması halinde Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin 3/e, 4/d, 5/a, 6/c fıkralarında belirtilen hükümlerin uygulanıp uygulanamayacağı, uygulanmasının mümkün bulunmaması halinde hangi idari yaptırımın uygulanacağı hususlarında tereddüt hâsıl olduğu bilgisi iletilmiştir. Bilindiği üzere, Gümrük Kanununun 86 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları; "l. Asıl sorumlu, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlüdür. 2. Asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri saklı kalmak üzere, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcı da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlüdür." Anılan Kanununun 91 inci maddesi; "Türkiye Gümrük Bölgesinde karayolu ile transit eşya taşıyan taşıtların transit süreleri, izleyecekleri yollar, kontrol noktaları ve konaklama yerleri ile ilgili olarak düzenlemeler yapmaya Müsteşarlık yetkilidir." Hükümlerini amirdir. Mezkûr Kanunun 241/3(e), 241/4(d), 241/5(a) ve 241/6(c) maddelerinde ise Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının Kanunun 91 inci maddesine göre verilen süreleri belli saatlere kadar aşması durumunda uygulanacak usulsüzlük cezaları düzenlenmiş bulunmaktadır. 4 Seri No'lu Gümrük Genel Tebliğinin (Transit Rejimi) "Transit Süresi" başlıklı 25 inci maddesi uyarınca; hareket gümrük idaresince, eşyanın varış gümrük idaresine sunulması için gereken süre sınırının, ilgili mevzuat, hareket ve varış gümrük idareleri arasındaki uzaklık, hava koşulları, resmî tatil günleri, kullanılan taşıma aracı, güzergâh, aracın birden fazla yerde yükleme ve boşaltma yapması ve rejim hak sahibi tarafından sağlanan diğer bilgiler dikkate alınarak belirleneceği hükme bağlanmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde rejim hak sahibi eşyanın öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uyulmak suretiyle varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunulmasından ve transit rejimine ilişkin hükümlere uyulmasından sorumludur. Bu itibarla, havayolu ile transit rejimi kapsamında gerçekleştirilen işlemlerde, hareket gümrük idaresince transit süresi verilmesi gerekmekte olup havayolu taşımacılığının sahip olduğu operasyonel farklılıklar sebebiyle oluşabilecek gecikmeler de göz önüne alınarak transit süresinin, işlemin niteliğine göre, transit rejiminin ilgili mevzuat çerçevesinde usulüne uygun bir şekilde tamamlanmasını temin edecek şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, yukarıda açıklanan nedenlerle, Kanunun 241/3(e), 241/4(d), 241/5(a) ve 241/6(c) maddelerinde açıkça Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının Kanunun 91 inci maddesine göre verilen süreleri belli saatlere kadar aşması durumunda ceza uygulanması belirtildiğinden havayolu taşımacılığında verilen transit sürelerinin aşılması durumunda Kanunun ilgili maddeleri uyarınca usulsüzlük cezası uygulanmaması gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri