Alacakların yeniden yapılandırılmasında gümrük idarelerinde yaşanmakta olan tereddütler

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : B.02.1.GÜM.0. Konu : 18.05.2011 / 6858 yazıda ilgi tutulmuştur. 25.04.2011 / 05783 GÜMRÜK VE MUHAFAZA AŞMÜDÜRLÜĞÜNE 13/02/2011 tarihli, 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 08/03/2011 tarihli ve 27868 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (Alacakların Yeniden Yapılandırılması)'nin uygulanması ile ilgili olarak gümrük idarelerinde birtakım tereddütlerin bulunduğu anlaşılmıştır. Söz konusu tereddütler ve tereddütlere ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmiştir: 1- Serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalarla ilgili olarak çıkarılan ek tahakkuklara karşı idari yargı nezdinde yapılan itirazlara ilişkin olarak mahkemesince 25/2/2011 tarihinden önce alınmış ancak bu tarihten önce her iki tarafa da tebliğ edilmemiş kararlar bulunması halinde, bu durum, mahkeme süreci devam eden ve sonuçlanmamış dava olarak değerlendirilerek 6111 sayılı Kanun ve Tebliğin ilgili maddeleri kapsamında işlem yapılır. 2- a) Vergi aslı, ödeme hariç başka bir sebeple ortadan kalkmış olan para cezaları , b) 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince tutarı 50 lirayı aşmayan asli alacaklara bağlı para cezalarının tahsilinden vazgeçilip vazgeçilmeyeceği hususu ile ilgili olarak; 6111 sayılı Kanunda vergi aslı iptal edilen para cezalarına ilişkin açık bir düzenleme yer almamakla birlikte Kanuna istinaden Maliye Bakanlığınca 12.03.2011 tarihli, 27877 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması Hakkında 6111 Sayılı Kanun Genel Tebliğinin (Seri No:1)" "Kesinleşmiş Alacaklara İlişkin Hükümler" başlıklı ikinci bölümünün Sadece Vergi Aslına Bağlı Vergi Cezası ve Buna İlişkin Gecikme Zammından İbaret Borçlar" alt başlığında yer alan ; "6111 sayılı Kanunun yayımlandığı 25/2/2011 tarihi itibarıyla ödenmemiş borcun sadece vergi aslına bağlı kesilen cezalardan (vergi ziyaı cezaları, kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezaları) ve bunlara ilişkin gecikme zamlarından ibaret olması halinde, bu cezaların ve bunlara ilişkin gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir." hükmüne paralel olarak Müsteşarlığımız tahsil dairelerince takip edilmekte olan, ödeme, zaman aşımı, mahkeme kararı ile ortadan kalkmış veya 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca terkin edilmiş olan vergi asıllarına bağlı para cezalarının da tahsilinden vazgeçilmesi gerekmektedir. 3- İthalatçı firma adına gümrük müşaviri tarafından, 6111 sayılı Kanundan yararlanmak üzere verilen başvuru ve davadan feragat dilekçelerinin, ithalatçı firmanın söz konusu gümrük müşavirliği şirketine veya gümrük müşavirine verdiği vekalette, şirket adına 6111 sayılı Kanundan faydalanma talebinde bulunma ya da şirket adına açılan davalarda, davadan feragat etme dilekçesi verme yetkisi verilmemiş olması durumunda kabul edilip edilmeyeceği hususu ile ilgili olarak; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1/d maddesinde yer alan "... yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuz gün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddine karar verilir." hükmü ile 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35 inci maddesi hükmü uyarınca, vekilin avukat olması ve vekaletnamesinde davadan feragat edebilmesi için özel yetki verilmesi gerektiğinden, gümrük müşavirlerinin firma adına davadan feragat dilekçesi vermesi mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, yükümlülerin bu tür talepleri doğrudan doğruya kendilerinin veya vekaletnamesinde "davadan feragat etme" konusunda özel yetki verilen avukatları aracılığı ile yapmaları gerekmektedir. 4- 4458 sayılı Kanunun 235 ve 238 inci maddeleri kapsamında kesilen idari para cezalarının asla bağlı ceza olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği hususu ile ilgili olarak; Cezanın vergiye bağlı olarak hesaplanmış olması halinde, bu ceza, vergi aslına bağlı para cezasıdır. Bu kapsamda; - 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234, 235, 236 ve 238 inci maddeleri, 3065 sayılı KDV Kanununun 51 inci maddesi, 4670 sayılı ÖTV Kanununun 16 ncı maddesi ile 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında verilen para cezalarının vergi aslına bağlı, - Gümrük Kanununun 237, 239 ve 241 inci maddeleri kapsamındaki cezaların vergi aslına bağlı olmayan, para cezaları olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. 5- Muayene ve tespit sonucu beyana göre vergi farklılığı bulunan ve buna dayalı olarak vergi ve ceza tebligatı yapılan ancak yükümlüsünce serbest dolaşıma sokulmayıp tasfiyeye bırakılan eşyada takibe konu asla bağlı idari para cezasının tahsilinden mezkur Kanun kapsamında vazgeçilip vazgeçilmeyeceği hususu ile ilgili olarak; Para cezaları, vergi aslına bağlı para cezaları olduğundan 6111 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca işlem yapılması gerekmektedir. 6- 4458 sayılı Kanunun mülga 241 inci maddesi çerçevesinde verilen ve henüz tahsil edilemeyen 65 TL.'yi aşan idari para cezalarının tahsilinden mezkur Kanun kapsamında vazgeçilip vazgeçilmeyeceği hususu ile ilgili olarak; 6111 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası ile 65 liraya kadar olan idari para cezalarının terkin edileceği hüküm altına alınmış olup, mülga 241 inci maddeye göre verilmiş ve kesinleşmiş olan para cezalarının, Tebliğin "Kesinleşmiş para cezaları" başlıklı 5 inci maddesi uyarınca % 50'sinin tahsil edilmesi gerekmektedir. 7- Mülga 1615 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında doğan gümrük borçlarının, 6111 sayılı Kanunun 1 inci maddesi 1/ç bendi hükmü çerçevesinde değerlendirilip değerlendirilemeyeği hususu ile ilgili olarak; 6111 sayılı Kanunun 1 inci maddesi 1/ç bendi hükmü doğrultusunda mülga 1615 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında doğmuş borçları olan yükümlüler de, mezkur Kanunun getirdiği kolaylıklardan yararlanabileceklerdir. 8- 6111 sayılı Kanunun 17/3 maddesi ile vadesi 31/12/2010 olan alacakların terkin edilebileceğinin hüküm altına alınmış olmasının, aynı tarihte aynı işlemleri ve kabahatleri nedeniyle yükümlülükleri doğan, ancak takibat safhasında farklılık arz eden kişiler açısından eşitsizlik yaratması sebebiyle, mezkur maddede geçen vade tarihi yerine gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihin esas alınıp alınamayacağı hususu ile ilgili olarak, 6111 sayılı Kanunun 17/3 maddesi ile terkin edilecek amme alacakları için 31/12/2010 tarihinin gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarih olarak değil, özellikle, vade tarihi olarak esas alınması hususu hükme bağlandığından, bu hüküm kapsamında terkin edilecek alacakların 31/12/2010 tarihinden önce vadesinin gelmiş olması gerekmektedir. 9- (03.05.2011/6172 yazı ile değişik)[1] 31/12/2010 tarihinden önce gümrük yükümlülüğü doğan ancak, bu tarihten sonra takibatına başlanarak tahakkuk ve tebliğ edilen alacakların da 6111 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu ile ilgili olarak; 31/12/2010 tarihinden (bu tarih dâhil) önce 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve 6111 sayılı Kanunun yayım tarihi olan 25/2/2011 tarihine kadar (bu tarih dahil) yükümlüsüne tebliğ edilen alacaklar söz konusu Kanun kapsamına girmektedir. 10- 6111 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yapılan başvurular bulunması ve belirtilen maddedeki para cezalarının 25/02/2011 tarihi itibarı ile gümrük idaresince henüz tahsil edilmemiş olması durumunda, ilgilinin 6111 sayılı Kanunda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yeniden başvuruda bulunması halinde aynı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan hükümler uygulanır. 11- Herhangi bir hak kaybına sebebiyet verilmemesi açısından, yükümlülerin 6111 sayılı Kanun kapsamındaki tüm başvurularının mutlaka Kanunda belirtilen son müracaat tarihinden önce kayda alınması, kabul veya red işlemlerinin yazılı olarak bilahare yapılması gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Ziya ALTUNYALDIZ Müsteşar Dağıtım: Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri [1] Mülga; 9- 31/12/2010 tarihinden önce gümrük yükümlülüğü doğan, ancak bu tarihten sonra takibatına başlanarak tahakkuk ve tebliğ edilen alacakların da 6111 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususu ile ilgili olarak; 6111 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 1/(ç) bendinde yer alan " (1)...(ç) 31/12/2010 tarihinden (bu tarih dâhil) önce 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve Gümrük Müsteşarlığına bağlı tahsil dairelerince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilen gümrük vergileri, idari para cezaları, faizler, zamlar ve gecikme zammı alacakları hakkında uygulanır." hükmü gereğince, 31/12/2010 tarihinden (bu tarih dâhil) önce Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve bu tarihten önce (bu tarih dahil) takibatına başlanmış alacaklar 6111 sayılı Kanun kapsamına girmekte olup, bu tarihten sonra ve Kanunun yayım tarihi olan 25/2/2011 tarihinden önce yükümlüsüne tebliğ edilen ek tahakkuk ve para cezaları söz konusu Kanun kapsamına girmemektedir.