Antrepoda veya antrepo dışında gerçekleştirilecek elleçleme faaliyetlerinde gümrük denetimi

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :40216608-131.04 Konu :Antrepolarda Elleçleme 19.06.2022 / 75689143 yazıda konu edilmiştir. 24.05.2016 / 16207685 DAĞITIM YERLERİNE İlgi :12.02.2016 tarih ve 13825303 sayılı yazımız. İlgide kayıtlı yazımızda özetle; bağlantı gümrük idarelerinizde, serbest dolaşımda olmayan eşya ile serbest dolaşımda olan eşya karıştırılarak insani yardım kolilerinin oluşturulması konusu da dahil olmak üzere, mevzuatımızda antrepoda veya antrepo dışında elleçleme faaliyeti olarak yer verilen tüm hususlar konusunda karşılaşılan sorun ve çözüm önerilerinin bildirilmesi istenilmiş, tüm Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerinden cevaben alınan muhtelif tarih ve sayılı yazılarda konuya ilişkin görüş ve değerlendirmelere yer verilmiştir. Bilindiği üzere, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının ilk paragrafı; "İthal eşyası, iyi korunmaları, görünüşlerinin veya pazarlama kalitelerinin geliştirilmesi ya da dağıtım veya yeniden satışa hazırlanmaları yönünden yönetmelikle belirlenen mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir."; hükmünü amir olup, Kanunun 3 üncü maddesinin (22) no.lu bendinde ise; "elleçleme" deyimi, gümrük gözetimi altındaki eşyanın asli niteliklerini değiştirmeden istiflenmesi, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, kapların yenilenmesi veya tamiri, havalandırılması, kalburlanması, karıştırılması ve benzeri işlemler olarak tanımlanmıştır. Konuyla ilgili olarak, Gümrük Yönetmeliğinin 334 üncü maddesinin 1 inci fıkrası: " Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, serbest dolaşımda bulunmayan eşya için gümrük idarelerince ek-63'te belirtilen elleçleme faaliyetlerine izin verilebilir." "Elleçleme İşlemleri İçin Başvuru" başlıklı 335 inci maddesinin 1 inci fıkrası; ''Elleçleme izin başvuruları denetleyici gümrük idaresine yazılı olarak ve her olay için münferiden yapılır. Bu başvuru, yapılacak işlemleri ve gümrük antrepo rejimi hükümlerinin uygulanması için gerekli bütün ayrıntıları içermek zorundadır. Başvuru, idare amirince uygun bulunduğu takdirde gerekli izin verilir." Yönetmeliğin 63 no'lu ekinin 1. paragrafında; "Aksi belirtilmedikçe, aşağıda belirtilen elleçleme faaliyetlerinden hiçbiri sekizli tarife pozisyonunun değişmesine neden olmamalıdır. Gümrük idareleri, faaliyetin suiistimal hallerine yol açmasının muhtemel olduğu durumlarda, aşağıda belirtilen elleçleme faaliyetlerine izin vermezler." hükümleri yer almaktadır. Söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde antrepolarda gerçekleştirilmesi planlanan münferit elleçleme işlemleri ile ilgili olarak denetleyici gümrük idaresine yapılan başvuru, söz konusu idare tarafından talebin Ek 63'te yer alan faaliyetler arasında bulunup bulunmadığı, sekizli tarife pozisyonunun değişmesine neden olup olmadığı ve söz konusu faaliyetin suiistimal edilip edilemeyeceği, rejimin uygulamasını olumsuz etkileyip etkilemediği, eşya üzerindeki gümrük gözetim ve denetimini zafiyete düşürüp düşürmediği gibi hususlar göz önünde bulundurularak neticelendirilir. Diğer taraftan Yönetmeliğin 335 inci maddesinin 3 üncü fıkrası ise; "Antrepo işletme izin belgesinde elleçleme işlemlerinin gösterildiği durumlarda izin belgesine; elleçlemeye konu eşya ile ilgili olarak eşyanın mahiyeti, cinsi ve Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu ile ilgili bilgileri içeren liste eklenir. Bu durumda, antrepoda veya geçici çıkış yapılmak suretiyle antrepo dışında gerçekleştirilecek elleçleme işlemlerinde; ilgili antrepo beyannamesi hakkında denetleyici gümrük idaresine bilgi verilmesi yeterli olup ayrıca elleçleme izni alınması gerekmez." hükmünü amirdir. Söz konusu madde ile; aynı antrepoda aynı eşyaya ilişkin sürekli tekrarlanan elleçleme faaliyetleri ile ilgili olarak gerek mükelleflerce Yönetmeliğin 335/1 nci madde kapsamında elleçleme izin dilekçesi ile başvuru, gerekse denetleyici gümrük idarelerinin söz konusu başvurunun cevaplanmasından kaynaklanan iş yükünün ve prosedürün azaltılması amaçlanmıştır. Diğer taraftan, Gümrük Yönetmeliğinin 335 inci ve 338/4 üncü maddeleri çerçevesinde antrepo rejimine tabi eşyanın, rejimin uygulanmasını olumsuz etkilememe koşuluyla elleçleme işlemi için antrepodan geçici olarak çıkarılması mümkündür. Antrepo dışında gerçekleştirilecek elleçleme işlemleri ile ilgili olarak 2012/33 sayılı Genelge eki Rehberin 9.3.3 maddesinde de açıklamalarda bulunulmuştur. Bununla birlikte, ilgi yazımıza cevaben alınan yazılarda; genel antrepolarda farklı firmaların benzer eşyalarına aynı yer ve zamanda elleçleme işlemi yapılması durumunda eşyaların karışması, değiştirilmesi, başka eşyalarda kullanılması vb. art niyetli durumların oluşabilmesi, eşyanın muayene işlemleri tamamlanmadan elleçleme işlemine tabi tutulması, elleçleme işlemine ilişkin YGM tarafından düzenlenen tespit raporu ibraz edilmeden eşyanın ithalat işlemlerinin tamamlanması, antrepo dışında gerçekleştirilecek elleçleme işlemlerinde eşyanın kontrolüne imkan olmaması gibi durumlardan bahsedilerek elleçleme işleminin başlangıç ve sonlandırma işleminin antrepolarda görevli memurlar tarafından yerine getirilmesi, elleçleme işleminin YGM ve memur gözetiminde yapılması, elleçleme işleminin kamera görüntüsünün en net olduğu alanda yapılması, elleçleme yapılan alanın ayrı bir bölüm olması, elleçleme yapılacak yerin gümrük idaresince belirli periyotlarla incelenmesi gibi önerilere yer verildiği görülmüştür. Söz konusu hususlarla ilgili olarak elleçleme başvurusu yapılan gümrük idarelerince; - Elleçleme işleminin başlangıç ve sonlandırma işleminin antrepolarda görevli memurlar tarafından yerine getirilebileceği, elleçleme işleminin YGM ve memur gözetiminde yapılabileceği, elleçleme yapılacak yerin elleçleme öncesinde/esnasında kontrol edilebileceği, elleçleme işleminin kamera ile izlenebilmesi için girişimde bulunabileceği, - Yine eşyanın muayene edilmeden elleçleme işlemine başlanılmaması ve elleçleme işlemine ilişkin YGM tespit raporu ibraz edilmeden eşyanın ithalatının yapılmaması için işleticiye bildirimde bulunulabileceği, - Yapılacak işlemle ilgili tereddüt olması halinde ilgili kurum veya kuruluştan görüş alınabileceği, - Ayrıca Yönetmeliğin 335/3. maddesi kapsamında izin belgesine eklenmesi istenilen elleçleme başvuruları ile ilgili eşyanın kontrolüne imkan olmaması, rejimin uygulamasını olumsuz etkilemesi, gümrük gözetim ve denetimine ilişkin tereddüt olması halinde elleçleme izninin 335/3 kapsamında izin belgesine eklenmesi yerine münferit elleçleme izin başvurusunda bulunulması ya da elleçleme izni verilmemesi yönünde talebin sonuçlandırılabileceği, - Diğer gerekli önlem ve tedbirin alınabileceği, tabiidir. Özetle, antrepoda veya antrepo dışında gerçekleştirilecek elleçleme faaliyetleri denetleyici gümrük idaresinin iznine tabi olup, izin verilmesi durumunda da elleçleme faaliyetinin idarenin gözetim ve denetiminde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, gümrük gözetim ve denetimini zaafa uğratabilecek, rejimin uygulamasını olumsuz etkileyecek ya da suistimallere yol açabilecek durumlarla ilgili olarak denetleyici gümrük idaresince elleçleme başvuru konusu eşya, yapılacak elleçleme faaliyeti ve faaliyetin yapılacağı yer, olay bazında değerlendirilerek gerekli her türlü önlem ve tedbir alınabilecektir. Diğer taraftan, yazılarınızda yer verilen ve yukarıda belirtilen açıklamalar kapsamında açıklığa kavuşmadığı düşünülen antrepolarda veya antrepo dışındaki elleçleme faaliyetleri ile ilgili uygulamada yaşanan sorunların Genel Müdürlüğümüze ayrıca bildirilmesi durumunda gerekli değerlendirme yapılabilecektir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür V. DAĞITIM: Tüm Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlükleri