İhracatta Kıymet Araştırması ve Beyanname Kapatılması

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdür1üğü Sayı :B.02. 1 .GUM.0.06.00. 18.541.2467 Konu :Kıymet Araştırması Genelgeler 1 2009/4 Genelge ile 01.05.2009 tarihi itibariyle Yürürlükten Kaldırılmıştır. 25.11.2002 / 26696 GÜMRÜKLER BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Müsteşarlığımıza intikal eden olaylardan., kıymet araştırmasına konu ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin kapatılması konusunda gümrük idarelerinde tek tip uygulama yapılmadığı, bazı gümrük idarelerinde söz konusu beyannamelere blokaj konulduğu. Bazı gümrük idarelerinde kıymet araştırmasının sonucu gelmeden gümrük beyannamesinin kapatıldığı anlaşılmıştır. Bilindiği üzere, gümrük idarelerinde ihracat işlemlerinin hızlı, etkin ve mevzuata uygun olarak yapılması ile ilgili olarak yayımlanan 05.02.2000 tarihli 2000/2 sayılı genelgenin 5. maddesinde, "İhracat Rejimine konu eşyanın beyan edilen fiyatının (kıymetinin) kabul edilmeyecek ölçüde fahiş olması veya herhangi bir ihbarın olması ya da adli mercilerin talebi halinde, çıkış eşyasının kıymetinin araştırılmasına ilişkin olarak, eşyanın tamamını temsil edecek miktar ve nitelikte numune alınmak (ihracatın bütünlüğünü bozacak durumlarda numune almak yerine fotoğrafla belirleme yapılabilir) ve ayrıca taahhütname alınmak suretiyle eşyanın bekletilmeksizin çıkışına izin verilmesi, fiyat araştırmasının daha sonra (ilgili ihracatçı birliklerinde, gerekli görülmesi halinde diğer ilgili kuruluşlardan) yapılması" hükmüne yer verilmiştir. Diğer taraftan, BİLGE sisteminde ihracata ilişkin işlemler ihracata ait gümrük beyannamesinin verilmesiyle başlamakta, ardından verilen ihracat özet beyanı ile o özet beyan kapsamı tüm beyannameler ilişkilendirilmektedir. ilişkilendirme esnasında bir beyanname kapsamı eşyanın birden fazla araçla yurt dışı edilecek olması halinde "Parçalı" bölümüne "Evet" yazılmakta, böylece beyannamenin ilk özet beyanın kapatılması sırasında kapatılması önlenmektedir. Diğer taraftan, ihracat beyannamelerinin kapatılması esnasında bir özet beyana bağlı tüm beyannameler ilgili memurun karşısına gelmekte; beyannamelerden birinin kıymet araştırmasına konu olması halinde "Kapanacak mı?" hanesine "hayır" cevabının girilmesi halinde beyanname açık kalmaktadır. Yani, kıymet araştırmasına konu ihracat beyannamelerinin kapanma açısından özet beyan kapsamı dışında tutulmasına yönelik bir yapı BİLGE sisteminde mevcuttur. Kıymet araştırmasının sonuçlanmasını takiben söz konusu beyannamenin "tutanak" düzenlenerek kapatılması gerekmektedir. Dolayısıyla, bir özet beyana bağlı tüm beyannamelerin bir seferde kapatılması zorunluluğu söz konusu değildir. Öte yandan., Müsteşarlığımıza intikal eden olaylardan, bazı gümrük idarelerince ihracat beyannamelerinden bazıları üzerine blokaj konularak bekletildiği anlaşılmaktadır. Blokeli bir beyanname konusu eşyanın çıkışı için gerekli gümrük onayının olmadığı anlamına geldiğinden bu konumdaki bir beyannameye istinaden eşya çıkışına izin verilmemesi gerekmektedir. Bunun yanında, kıymet araştırması işlemlerinin sonuçlandırılmasının zaman alması konusundaki gecikmenin gümrük idarelerinden kaynaklanmadığı hususu dikkate alınarak, bu konuda karşılaşılan sorunların giderilmesini teminen ihracatçı birliklerince kıymet araştırması taleplerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan Fiyat Komite Toplantısının daha sık yapılmasını sağlamak üzere, konu aynı tarihli yazımızla Dış Ticaret Müsteşarlığı'na (İhracat Genel Müdürlüğü) intikal ettirilmiştir. Bu çerçevede, kıymet araştırmasına konu ihracata ilişkin gümrük beyannamelerinin blokaj konulmak suretiyle bekletilmemesi ve kıymet araştırmasının sonucu gelmeden gümrük beyannamesinin kapatılmaması gerekmektedir.[1] Bilgi ve gereğini rica ederim. [1] Aynı konu ile ilgili olarak 2003/11 sayılı Genelge ile, kıymet araştırmasına konu beyannamelerde FOB kıymet üzerinden limit konularak; 25.000 $ altındaki beyannamelerin kapatılması, bu rakamdan daha yüksek beyannamelerin ise kıymet araştırması sonucuna göre işlem yapılması talimatlandırılmışdır.