Yıllık, mazerek, hastalık, aylıksız ve refakat izinlerinin kullanımı usul ve esasları

YILLIK, MAZERET, HASTALIK, AYLIKSIZ VE REFAKAT İZİNLERİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR 07.07.2009 tarihli İzin Yönergesi ile YÜRRÜLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR Müsteşarlığımız teşkilatı personelinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 102-108. maddeleri ile 178. maddesinde belirtilen izinleri aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kullanılacaktır. l-YILLIK İZİNLER 1.1-Yıllık İzin Süreleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 102. maddesinde; "Devlet Memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti l yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için 20 gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir." hükmü yer almaktadır. Buna göre; 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinde belirtilen kurumlardaki hizmeti l yıldan az olan memurların yıllık izin hakkı bulunmamaktadır. (657 sayılı Kanunun değişik 178. maddesi uyarınca fazla çalışma karşılığı verilecek izinlerde bu süre aranmaz.) Ancak, l. yılın doldurulduğu günü takip eden günden itibaren 20 gün yıllık izin kullanımı mümkündür. Öte yandan, 10. yılın tamamlandığı günü takip eden günden itibaren 30 gün izne hak kazanılmakta olup, bu izne hak kazanmadan önce yıllık iznin tamamının veya bir kısmının kullanılmış olması bu hakkı ortadan kaldırmaz. . Yıllık izin sürelerinin hesabında hangi statüde olursa olsun yalnızca kamu kurumlarında geçen süreler dikkate alınacaktır. Yasama organı üyeliğinde, kanunla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte ve okul devresi dahil yedek subaylıkta geçirilen süreler, izin süresinin hesabına dahil edilecek ve bu sürenin hesabında göz önünde bulundurulacaktır. 1.2- Yıllık izinlerin Kullanılma Zamanı Yıllık izinlerin kullanılmasında temel ilke; her birimde mevcut personelin hizmeti aksatmayacak bir şekilde izin kullanmalarının sağlanmasıdır. Bu amaçla, izin vermeye yetkili amirler, personeline hizmetin aksamadan devamını sağlayacak ve önceden hazırladığı bir plan çerçevesinde izin kullandıracaktır. 1.3- Yıllık İzin Vermeye Yetkililer a) Merkez Teşkilatında; I- Müsteşara; Bakan II- Müsteşar Yardımcısı, Kurul Başkanı, Genel Müdür, Müsteşarlık Müşaviri, Müstakil Daire Başkanı ve Savunma Uzmanına; Müsteşar, III- Diğer personele; bağlı oldukları birimin en üst amiri veya yetki vereceği amir. b) Taşra Teşkilatında; Başmüdürlere; ilgili Genel Müdürler, Başmüdürlük personeline; Başmüdür veya yetki vereceği amirler. c) Yurtdışı Teşkilatında; I- Gümrük Müşavirleri ve Ataşelere; Daimi Temsilci veya Misyon Şefinin muvafakati ile Müsteşar, ü- Diğer personele (sözleşmeli personelin sözleşmelerinde belirtilen esaslar dahilinde); amiri, İÜ- Yetiştirilmek amacıyla yurtdışına gönderilen personele; bulunduğu yere en yakın Gümrük Müşaviri izin vermeye yetkilidirler. (5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile 2677 sayılı Sivil Hava Meydanları. Limanlar ve Sınır Kapılarında Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesine Dair Kanun'un izinle ilgili hükümleri saklıdır.) 1.4- Yıllık İzinlerin Kullanılışı Yıllık izinlerin kullanılmasıyla ilgili 657 sayılı Kanunun "Yıllık İzinlerin Kullanılışı " başlıklı 103. maddesinde; " Yıllık izinler amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin: hakları düşer..." denilmektedir. Bu hükme göre. a) Kanun maddesinde yıllık izinlerin kullanımı konusunda amirlere yetki tanınmıştır. Ayrıca yıllık izinlerin ait olduğu yıl içinde kullanılmasının asıl, o yıla ait kullanılmayan iznin ise müteakip yılda kullanılmasının istisnai bir durum olması nedeniyle, Kurumlar Devlet Memurlarının yıllık izinlerini cari yıl içinde. Devlet hizmetlerinin aksamamasına dikkat etmek kaydıyla bir program dahilinde kullanmaları hususunda gerekli hassasiyeti göstereceklerdir. b) Yıllık izinlerinin tamamının veya bir kısmının ait olduğu yıl içinde kullanılmaması durumunda kullanılmayan yıllık izin, bir sonraki yılın izni ile birlikte toptan veya kısım kısım kullanılabilecektir. c) Devlet Memurlarınca kullanılmayan izinlerin müteakip yılda kullanılabilmesi için memur tararından dilekçe verilmesine veya kurum tarafından onay alınmasına gerek bulunmamaktadır. d) Bir önceki yıldan devreden izin ile cari yıl izni toplamının, kısmen veya tamamen kullanılamaması halinde; sadece cari yıl iznine tekabül eden kısmının bir sonraki yılda kullanılması mümkün bulunmaktadır. Bu şekilde yıl içinde kullanılan izinler öncelikle bir önceki yıldan devreden izin sürelerinden mahsup edilecektir. e) Memurlar tarafından alınan cari yıla ait yıllık iznin bir sonraki yıla taşması halinde taşan kısmı iznin alındığı yıla ait olacağından bu kısım için yeni yıl izninden mahsup işlemi yapılmayacaktır. f) Bir önceki yıldan devreden izin süresinin mutlaka devrettiği yıl için kullanılması gerekmektedir. Bu şekilde devreden ve kullanılmayan izin süresi müteakip yılda devredilemeyecektir. 1.5- Aday Memurların İzinleri Bir yıllık hizmetini doldurmayan aday memurlara yıllık izin kullandırılmayacak, bir yıllık hizmetini dolduran aday memurlara ise yalnızca bir yılı doldurduğu yılın izni olan 20 gün izin verilebilecektir. Örneğin, 15.10.1995 tarihinde memuriyete aday olarak başlayan bir memur, ancak bir yıllık süreyi doldurduğu 15.10.1996 tarihinde ve 1996 yılı iznine hak kazanacaktır. Yasama organı üyeliğinde, kanunla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte ve okul devresi dahil yedek subaylıkta geçen süreler, bir yıllık memuriyet süresinin bittiği tarihten itibaren dikkate alınacaktır. 1.6- Denetim ve Soruşturma Esnasında İzin Kullanma Denetim elemanlarınca, denetim veya soruşturma yapılması hallerinde, bu süre zarfında izin kullanması sakıncalı görülenlerin izinleri, denetim elemanlarının talebi üzerine izin vermeye yetkili amirler tarafından iptal edilecek veya ertelenecektir. 1.7- İzinlerin Yurtdışında Kullanılması Yıllık izinlerini yurtdışında kullanmak isteyen personel (Örnek 2) form dilekçe ile müracaatlarını yıllık izin vermeye yetkili amirlere yapacaklar, bu amirlerin uygun görmesi halinde izinlerini yurtdışında kullanabileceklerdir. 1.8- 657 Sayılı Kanunun Değişik 178/B Maddesi Uyarınca Fazla Çalışma Karşılığı İzinlerin Kullanımı 657 sayılı kanunun 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. maddesi ile değişik 178. maddesinin (B) fıkrasında. "Kurumlar gerektiği taktirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti verilmeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabıyla izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok 10 günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir." denilmektedir. Buna göre fazla çalışma karşılığı kullanılacak izinlerde daire amirince onaylanan (Örnek 1) Nolu "izin Karşılığı Fazla Çalışma Cetveli" düzenlenecek, bu cetvel esas alınarak izin vermeye yetkili amirlerce 657 sayılı Kanunun değişik 178/B maddesi çerçevesinde izin kullandırılacaktır. 1.9- Yıllık İzinlerle İlgili Diğer Hususlar 657 sayılı Kanunun 102. maddesinde; zorunlu hallerde gidiş ve dönüş için yıllık izin sürelerine en çok ikişer gün eklenebileceği belirtilmektedir. Madde ile getirilen bu düzenlemenin ek dört gün ilave izin olarak mütalaa edilmemesi ve mutad vasıtayla yapılan ve fiilen yolda geçen sürenin dikkate alınması gerekmektedir. Öte yandan, izin belgeleri iki nüsha olarak düzenlenecek, bir nüshası dairesinde kalacak, diğer nüshası ise ilgiliye verilecektir. İzin dilekçelerinde, iznin geçirileceği adres ile varsa telefon numarası belirtilecektir. 2-MAZERET İZNİ A) Kadın memurlara doğum yapmasından önce üç hafta ve doğum yaptığı tarihten geçerli olmak ve özlük haklan devam etmek üzere altı hafta doğum izni verilir. Bu sürenin bitiminden itibaren isteği üzerine 6 ay süre ile günde bir buçuk saat süt izni verilir. Memur bu izni günde bir defada kullanabileceği gibi iki parça halinde de kullanabilir. B) Erkek memura karısının doğum yapması üzerine isteği ve doğum olayının belgelendirilmesi koşuluyla üç gün izin verilir. C) Memura isteği üzerine ve olayı belgelendirmesi koşuluyla (acil hallerde belgelendirme sonradan yapılabilir) kendisinin veya çocuğunun evlenmesi, annesinin, babasının, eşinin, çocuğunun veya kardeşinin ölümü halinde beş gün izin verilir. D) Yukarıda belirtilen hallerden başka izin vermeye yetkili amirler tarafından bir yıl içinde toptan veya parça parça olarak merkezde birim amirleri, taşra teşkilatında İl'lerde Vali, İlçe'lerde Kaymakamlar veya yetki vereceği amirler tarafından mazereti sebebiyle 10 güne kadar mazeret izni verilebilir. Ancak, yıllık izinlerinin tamamını kullanmamış personele (D) bendi uyarınca mazeret izni verilmez. Zorunlu olması halinde en çok 10 gün daha mazeret izni verilebilir. Bu takdirde ikinci defa alınan bu izin ertesi yıla ait yıllık izinden mahsup edilir. E) Yıllık izne hak kazanmayan aday memurlara mazeretleri halinde en çok 10 güne kadar mazeret izni verilebilir. Ancak bunlara mahsup edilecek yıllık izin hakları olmadığından ikinci 10 günlük mazeret izni verilmez. Yukarıdaki (A), (B) ve (C) fıkralarında yer alan izinlerin, olayın vukuu bulduğu tarihlerde kullanılması gerekmektedir. 3- AYLIKSIZ İZİN 3.1- Aylıksız İzin Verilmesi Halleri a) Devlet memurlarının bakmaya mecbur olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde, bu hallerin yurtiçinde sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi şartıyla, yurtdışında ise Misyon Şefleri tarafından tesbit edilerek Dışişleri Bakanlığına bildirilmiş olan Hekim ve Hastanelerce mahalli mevzuata göre düzenlenmiş Misyon Sefi'ince onaylanan raporlara ve ilgililerin de istekleri üzerine en çok ait: aya kadar aylıksız izin verilebilir. Aynı şartlarda bu süre bir katına kadar uzatılabilir. b) Devlet Memurlarına on hizmet yılını tamamlamış olmaları ve istekleri halinde memuriyet süreleri boyunca ve bir defada kullanılmak üzere altı aya kadar aylıksız izin verilebilecektir. Bu iznin verilebilmesi için memurun, on hizmet yılını tamamlamış olması yeterli olup; ayrıca bir mazeret belirtmesine gerek bulunmamaktadır. Ancak, Sıkıyönetim ve olağanüstü hal ilan edilen bölgelere veya kalkınmada öncelikli yörelere 72. madde gereğince belli bir süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevli atananlar, atandıkları tarihten itibaren bu bölgelerdeki zorunlu görev süreleri içinde bu haktan yararlanamayacaklardır. c) Doğum yapan Devlet memurlarına istekleri halinde en çok 12 aya kadar aylıksız izin verilebilecektir. Bu sürenin başlangıç tarihi olarak da, doğum sonrası verilen altı haftalık izin süresinin bitiş tarihini izleyen gün esas alınacaktır. Ayrıca, anılan maddenin yürürlük tarihinden önce doğum yapmış olmakla birlikte, altı haftalık izin süresinin bitiminden itibaren oniki ayı doldurmamış olanlarda bu haktan yararlanabileceklerdir. d) Yetiştirilmek üzere(bursla gidenler dahil) yurt dışına Devlet tarafından gönderilen öğrenci ve memurlarla, yurt içine ve yurt dışına sürekli görevle atanan memurların, memur olan eşlerine her defasında bir yıldan az olmamak ve eşlerinin öğrenim süresini geçmemek üzere en çok dört yıla kadar aylıksız izin verilebilecektir. Ancak, yetiştirilmek üzere yurt dışına gönderilen öğrenci ve memurların öğrenim süresinin bir yıldan az olması halinde, bunların eşlerine verilecek aylıksız izin süresinde "bir yıldan az olmama" şartı aranmayacak ve öğrenim süresini geçmemek üzere aylıksız izin verilebilecektir. Daha önce bu fıkra hükmüne göre eşinden dolayı aylıksız izin kullanan memurlara 4 yıldan arta kalan süre için aylıksız izin verilebilecektir. Bununla beraber bu fıkra hükmüne göre verilen izin ilgililerin memuriyetleri boyunca hiçbir şekilde 4 yılı aşamayacaktır. e) Muvazzaf askerliğe ayrılan memurlar askerlik süresince görev yeri saklı kalarak avlıksız izinli savılırlar. Verilecek aylıksız izinler, 657 sayılı Kanunun 108. maddesinde belirtilen azami süreyi aşamaz. Ancak, yukarıdaki fıkralara göre aylıksız izin verilmesini gerektiren başka bir durumun ortaya çıkması halinde, yeniden aylıksız izin verilebilir. Aylıksız izin kullanmakta iken veya aylıksız izninin bitim tarihine yakın bir tarihte hastalık raporu alan personelin maaşa müstehak olduğu tarih, görevine başladığı tarihtir. Müsaade süresinin bitiminden önce mazeretini gerektiren sebebin ortadan kalkması halinde memur derhal görevine dönmek zorundadır. Mazeret sebebinin kalkması halinde veya müsaade süresinin bitiminde görevine dönmeyenler memuriyetten çekilmiş sayılırlar. 3.2- Aylıksız İzin Vermeye Yetkililer Müsteşarlığımız personelinin aylıksız izinleri bağlı bulunduğu birim amirinin muvafakati üzerine Personel Dairesi Başkanlığınca alınacak Makam Onayı ile verilir. 4-HASTALIK İZNİ Hastalık raporlarının izine dönüştürülmesinde raporun "Memurların Hastalık Raporlarını Verecek Hekim ve Resmi Sağlık Kurulları Hakkında Yönetmelik" esaslarına uygunluğu aranacaktır. A-Hastalık İzni; Müsteşarlık merkezinde görevli personel için ilgili Genel Müdürlük, Başkanlık, veya Uzmanlıkça, Taşrada görevli personel için mülki amirlerce. Yurtdışında görevli personel için Misyon Şeflerince, verilecektir. B- Memuriyet mahalli dışında rapor alan personel, adreslerini belirtmek suretiyle aldıkları raporları en geç üç gün içerisinde görevli oldukları birimlere gönderecekler ve raporların izne dönüştürülmesini sağlayacaklardır. C- Yıllık iznini kullanmakta iken hastalığı nedeniyle rapor alan bir memurun hastalık izninin bitiş tarihi, yıllık izninin bitiş tarihinden sonraki bir tarihe rastlaması halinde memurun kullanamadığı yıllık iznini kullanmaya devam etmeksizin hastalık izninin birimini müteakiben göreve başlaması gerekmektedir. Geriye kalan yıllık izni. izin vermeye yetkili amirlerin uygun göreceği tarihte kullanabilecektir. Hastalık izninin, kullanılmakta olan yıllık iznin bitiş tarihinden önce sona ermesi halinde, ilgilinin yıllık izninden geri kalan kısmını, izin vermeye yetkili amirinden yeniden izin almaksızın izin süresinin bitiş tarihine kadar kullanması mümkün bulunmaktadır. Yıllık izinde iken. hastalık nedeniyle rapor alan bir memurun sağlık izninin bitiş tarihinin, kullandığı yıllık iznin bitiş tarihi ile aynı tarihe rastlaması halinde, sağlık izninin bitimini müteakiben görevine başlaması gerekmektedir. Geriye kalan yıllık izninin daha sonra kullandırılması mümkün bulunmaktadır. D- Hastalık izinleri ile ilgili 657 sayılı Kanunun 562 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 213. maddesindeki "Bu zam ve tazminatlara hak kazanmada ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ancak; a) Sağlık Kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri, b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri, c) Hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri tedavi süreleri, hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 7 günü aşması halinde, aşan sürelere isabet eden zam ve tazminatlar %25 eksik ödenir." hükmü dikkate alınacaktır. Maddede belirtilen 7 günlük sürenin takibi, ilgililerin bağlı bulundukları birimlerce yapılacaktır. E- Hastalık izinlerinin kullandırılmasında ilgili Kanun ve yönetmelik hükümleri ile Başbakanlığın 1982/50 sayılı genelgesi hükümlerine uyulacaktır. Personelin senelik izin kullanırken rahatsızlanması halinde, hasta sevk kağıdını imzalamaya yetkili amirler, senelik izin formuna istinaden hasta sevk kağıdını imzalayacaklardır. Memurların Hastalık Raporlarını Verecek Hekim ve Resmi Sağlık Kurulları Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde: "Memurlar hastalık izinlerini ancak hastalık raporlarında gösterilerek tıbbi zorunluluk üzerine veya merkezde kurum amirinin, illerde mülki amirin... onayı ile görev yerinden başka bir yerde geçirebilirler. Geçici görevle bulundukları yerlerde hastalanan memurların hastalık izinlerini geçici görev mahalli dışında geçirebilmeleri geçici görevi veren Makamın onayına bağlıdır" denilmektedir. Bu nedenle, alınan raporlar usul ve fenne uygunluğu yönünden birimlerce incelenerek, usul ve fenne aykırı olduğu tespit edildiğinde rapor geçersiz sayılarak hastalık izine dönüştürülmeyecek ve ilgili durumdan derhal haberdar edilerek göreve dönmesi sağlanacaktır. Bu şekilde haberdar edilmekle birlikte, görevine başlamayanlar hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun görevden çekilme ve disipline ilişkin hükümleri uygulanacaktır. 5-AİLE BİRİMİNİ MUHAFAZA ETMEK İÇİN VERİLECEK İZİNLER Yer değiştirme suretiyle atamaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde: aile birimim muhafaza etmek üzere. 657 sayılı Kanunun 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 72.maddesi çerçevesinde izin verilebilecektir. 6-REFAKATÇİ OLARAK GÖREVLENDİRİLEN PERSONELİN DURUMU Bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin hastalanması nedeniyle refakat etmeleri lüzumu resmi tabip raporuyla uygun görülenler hakkında, aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır: A- Bakmakla yükümlü bulunduğu aile efradına, aynı ikamet mahalli içinde refakat eden memura; refakat süresince yıllık izin, yıllık izni bulunmaması halinde mazeret izni, mazeret izni de bulunmaması halinde 657 sayılı Yasa'nın 108. maddesi uyarınca aylıksız izin verilebilecektir. B- Bakmakla yükümlü olduğu ikamet mahalli ayrı olan aile efradına, ikamet mahalli dışında refakat eden memur, refakat süresince görevli sayılacaktır. C- Aynı mahalde ikamet eden bakmakla yükümlü bulunduğu aile efradı için başka bir yere refakatli olarak gönderilen memur refakat süresince görevli sayılacaktır. 7- YENİDEN MEMURİYETE ATANANLARIN İZİNLERİ Herhangi bir nedenle görevinden ayrılan veya görevine son verilen personelden, tekrar görev talebi idarece uygun görülen veya idari yargı kararına göre göreve başlatılanlardan toplam hizmet süresi bir yıldan fazla olan personele yıllık izin verilmesi mümkündür. Ancak, aynı yıl yeniden memuriyete atananlardan izinlerinin tamamını ayrılmadan önce kullananlara yıllık izin verilmez. 8- KULLANILAN İZİNLERİN BİLDİRİLMESİ Yukarıda belirtilen esaslara göre verilen izinlerin kullanımı ve bildirilme şekli aşağıdaki gibi olacaktır. A- Merkez teşkilatında görevli personelin izin kullanımları; merkez birimlerince, ayrılış ve başlayış tarihleriyle birlikte izin kullanmalarını müteakip Personel Dairesi Başkanlığına bildirecektir. B- Taşra teşkilatında görevli personelin vekalet durumunu gerektirmeyen izin kullanımları; Başmüdürlüklerce, ayrılış ve başlayış tarihleriyle birlikte gereği için Personel Dairesi Başkanlığına, bilgi için ilgili birime bildirilecektir. C- İzin kullanımı nedeniyle geçici olarak boşalan kadrolara, aylıklı veya aylıksız olarak vekaleten atama yapılması durumunda, (99) Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği esaslarına uygun olarak yapılacak vekalet teklifleri, izin kullanım yazılarıyla birlikte doğrudan ilgili birime bildirilecektir. İlgili birimlerce alman vekalet onaylan Personel Dairesi Başkanlığına gönderilecektir. D- 657 sayılı Kanunun Değişik 178. Maddesi Uyarınca Kullanılan İzinlerin Bildirilmesi; 657 sayılı Kanunun değişik 178.maddesi uyarınca Müsteşarlığımız personelince kullanılan izinler gereği için Personel Dairesi Başkanlığına, bilgi için bağlı olduğu birime ayrıca bildirilecektir.