Gözetim uygulamalarına ait geri verme talepli davalara ilişkin savunmalar ve bilgilerin gönderilmesi

T.C TİCARET BAKANLIĞI Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı :E-53386839-659[HM-1040] Konu :Gümrük Kanununda Yapılan Değişikliğin Davalara Tesiri 14.11.2022 / 79986999 yazıda ilgi tutulmuştur 26.05.2022 / 74987479 DAĞITIM YERLERİNE İthalat Genel Müdürlüğünden alınan ve bir örneği ilişikte gönderilen 20.05.2022 tarihli ve 74731795 sayılı yazıda; 28.07.2021 tarihli ve 31551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7333 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 13 üncü maddesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanununun 211 inci maddesinde yapılan değişiklik sonrası gözetim uygulamalarına ilişkin geri verme talepli idari davalarda, bazı mahkemelerce söz konusu kanun değişikliğine rağmen ret kararı verilmediği bilgisi edinildiği belirtilerek, İdari davaların takibini gerçekleştiren Bakanlığımız hukuk birimlerinin durum hakkında bilgilendirilmesinin hassasiyet taşıdığı; gözetim uygulamaları çerçevesinde açılan geri verme talepli idari davalara ilişkin yapılan savunmalarda, gözetim uygulamasının 31.12.2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki İthalat Rejimi Kararının 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen ticaret politikası önlemleri arasında yer aldığının ve gözetim uygulamasına tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlüsünün kendi beyanı ile artırılması halinde tahakkuk eden veya ödenen vergilerin geri verilmesinin veya kaldırılmasının kanunen mümkün olmadığının davanın hangi aşamada ya da yargı mercii önünde olduğu fark etmeksizin vurgulanmasının elzem olduğunun değerlendirildiği ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 211 inci maddesinde yapılan değişikliğin gerekirse ilave bir dilekçe verilerek yargı mercilerine bildirilmesinde yarar bulunduğunun düşünüldüğü ifade edilmektedir. Ayrıca söz konusu yazıda; konunun takip edilebilmesini teminen, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 211 inci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe giriş tarihi olan 28.07.2021 tarihinden sonra tescili gerçekleştirilen gümrük beyannamelerine istinaden açılan gözetim uygulamaları dayanaklı geri verme talepli idari davalara ilişkin, - Derdest olan tüm davaların, hangi mahkemelerce görüldükleri ve dosya esas sayıları, - İlk derece mahkemelerince verilen kararların Bakanlığımız lehine mi aleyhine mi olduğu, aleyhe olan davaların hangi yer mahkemelerince ve hangi karar sayıları ile verildiği, - Yargı mercilerinin Gümrük Kanununun 211 inci maddesinde yapılan değişikliğe yaklaşımının anlaşılmasını teminen, ilk derece mahkemelerince verilen kararların kesinleşip kesinleşmediği ve verilen kararlardan kanun yollarına müracaat edilerek kesinleşenlerin durumu, - İlk derece mahkemelerince verilen "davanın reddi" kararları özelinde, davaların "usulden" mi yoksa 4458 sayılı Gümrük Kanununun değişiklik yapılan 211 inci maddesi gerekçe gösterilerek mi reddedildiği, hususlarını da içeren bir listeye ihtiyaç duyulduğu, Yukarıda belirtilen hususları kapsayacak şekilde yeni açılacak davalar ile derdest davalardaki gelişmelerin de söz konusu yazıları tarihinden itibaren ikişer aylık periyotlar halinde Genel Müdürlüklerine bildirilmesi istenildiği hususları yer almaktadır. Bu çerçevede; - Gözetim uygulamaları çerçevesinde açılan geri verme talepli idari davalara ilişkin yapılan savunmalarda, gözetim uygulamasının 31.12.2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki İthalat Rejimi Kararının 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen ticaret politikası önlemleri arasında yer aldığının ve gözetim uygulamasına tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlüsünün kendi beyanı ile artırılması halinde tahakkuk eden veya ödenen vergilerin geri verilmesinin veya kaldırılmasının kanunen mümkün olmadığının ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 211 inci maddesinde yapılan değişikliğin vurgulanması, gerekirse ek beyanda bulunulması, - Söz konusu davalara ilişkin olarak yukarıda yer verilen bilgilerin ekli excel tablosuna işlenmek suretiyle, ilki 13/06/2022 günü mesai bitimine kadar olmak üzere, ikişer aylık periyotlar halinde anılan Genel Müdürlüğe gönderilmesini, ayrıca gönderilecek yazının bir örneğinin bilgi kabilinden Genel Müdürlüğümüze intikal ettirilmesini rica ederim. Av. Havva ABDULLAHZADE Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü V. Ek: 1- Yazı örneği (3 sayfa) 2- Örnek tablo Dağıtım: Gereği: Bilgi: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge İthalat Genel Müdürlüğüne Müdürlükleri Davacı İlk Derece Aşaması Kanun Yolu Aşaması Kesinleşme Durumu Mahkeme Esas No Karar No Karar Durumu Dava Ret Gerekçesi İstinaf Aşaması (Var ise) Danıştay Aşaması (Var ise) A Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ankara 1. Vergi Mahkemesi 2021/1 2022/2 Lehte / Aleyhte /Kısmen lehte kısmen aleyhte Usulden / GK m.211 değişikliğine istinaden İstinaf başvurusunun Reddi / Kabulü (Kaldırma kararı var ise kısaca gerekçesi) Temyiz başvurusunun Reddi / Kabulü (Bozma kararı var ise kısaca gerekçesi) Kesinleşti / Derdest T.C. TİCARET BAKANLIĞI İthalat Genel Müdürlüğü Sayı :E-40651288-519 Konu :Gümrük Kanunu'nda Yapılan Değişikliğin Davalara Tesiri 20.05.2022 / 74731795 DAĞITIM YERLERİNE Malumları olduğu üzere, 29.05.2004 tarihli ve 25476 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2004/7304 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Karar'ın 'Amaç ve Kapsam' başlıklı 1 inci maddesinde, anılan Karar'ın bir malın ithalatında kaydedilecek gelişmelerin yakından izlenmesi amacıyla o malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsadığı belirtilmektedir. Kıymet kriterli gözetim uygulaması kapsamında, birim gümrük kıymeti tebliğler aracılığı ile belirlenen fiyatın altında olan ürünlerin ithalatının yapılabilmesi için Genel Müdürlüğümüzce ilgili ithalatçı adına "Gözetim Belgesi" düzenlenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan birim gümrük kıymeti ilgili tebliğde belirtilen kıymetin üzerinde olanlar ise gözetim uygulamasının kapsamı dışında yer almakta olup, bu ürünler herhangi bir sınırlama olmaksızın ve Gözetim Belgesi aranmaksızın ithal edilebilmektedir. Bu nedenle, ithalatçılarca, eşyanın CIF değeri tebliğlerde belirtilen kıymetin altında yer alan eşya için Gözetim Belgesi alınması yerine gümrük beyannamesinde "yurt dışı diğer gider" belirtilerek gümrük kıymetinin ilgili tebliğde belirtilen kıymete yükseltilerek ve vergiler bu kıymetten ödenmek suretiyle Gözetim Belgesi alınmadan da ithalat yapılabilmektedir. Ayrıca, 25.12.2020 tarihli ve 31345 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin 2020/9 sayılı Tebliğ ile 24.12.2021 tarihli ve 31699 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin 2022/1 sayılı Tebliğ vasıtasıyla kıymet kriterli gözetim uygulamalarına benzer şekilde kayda alma suretiyle gözetim uygulamaları yürütülmektedir. Anılan Tebliğlerde kıymet kriterli gözetimlerden farklı olarak eşik kıymetler yer almamakta olup Tebliğ kapsamında yer alan ithalatın tamamı için Kayıt Belgesi düzenlenmektedir. Ancak, kayda alma uygulamalarında da kıymet kriterli gözetim uygulamalarıyla benzer şekilde ithalatçılarca gümrük beyannamesinde "yurt dışı diğer gider" beyan edilerek kıymet artırımına gidilmektedir. Ancak yine malumları olduğu üzere, gözetim uygulamalarının tatbiki safhasında, bazı ithalatçılarca zaman içerisinde "yurt dışı diğer gider" olarak beyan edilen masrafların gözetim uygulamaları sebebiyle fazladan beyan edildiği meyanında meşruhatların gümrük beyannamelerinin 44 numaralı hanesine şerh düşülmesi, ithalatın gerçekleşmesi akabinde de ilgili gümrük idaresine müracaat edilmek suretiyle Gümrük Kanununun 211 inci maddesi mucibince fazla beyan edilen kısımların iadesinin talep edilmesi ve de bu taleplerin reddedilmesi sonucunda da, bu idari işlemin iptaline matuf davalar açılmıştır. Bu çerçevede, yükümlülerin, ticaret politikası önlemlerinden kaçınmak için kendi beyanlarıyla eşyanın gümrük kıymetini artırmalarını müteakiben ödenmiş veya tahakkuk ettirilmiş vergilerin geri verilmesi veya kaldırılmasının önlenerek, dünya piyasa fiyatlarından daha düşük fiyatlardan ithal edilen eşyaların gözetim uygulaması kapsamında izlenmesi ve ticaret politikası önlemlerinin etkisizleştirilmesinin önüne geçilmesi amacıyla, bahse konu davaların idare üzerinde sebep olduğu dava yükünün hafifletilmesi saikiyle ve birtakım davaların idare aleyhine sonuçlanması nedeniyle evvelden yapılan tahsilatların mahkeme ilamına istinaden iadesi ve bu iade tutarlarının yanı sıra tecil faizi ile avukatlık ücreti gibi meblağların idare üzerinde yol açtığı mali külfetin bertaraf edilebilmesini teminen, 28.07.2021 tarihli ve 31551 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7333 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211 inci maddesi "Kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergileri geri verilir. Kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergileri kaldırılır. Ancak, kanunen ödenmemesi veya tahakkuk ettirilmemesi gereken gümrük vergileri ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmişse, bu vergilerin geri verilmesine veya kaldırılmasına ilişkin talepler kabul edilmez." Şeklinde tadil edilmiştir. Bu itibarla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211 inci maddesinde yapılan mezkûr değişiklik sonrası gözetim uygulamalarına ilişkin geri verme talepli idari davaların reddedilmesi gerektiği mülahaza edilmektedir. Bununla birlikte, bazı mahkemelerce söz konusu kanun değişikliği sonrasında da, gözetim uygulamaları çerçevesinde açılan geri verme talepli idari davalara yönelik red kararı verilmediği bilgisi edinilmiştir. Bu itibarla, idari davaların takibini gerçekleştiren Bakanlığımız hukuk birimlerinin keyfiyet hakkında bilgilendirilmesinin hassasiyet taşıdığı ve gözetim uygulamaları çerçevesinde açılan geri verme talepli idari davalara ilişkin yapılan savunmalarda; gözetim uygulamasının 31.12.2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki mer'i İthalat Rejimi Kararı'nın 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında tadat olunan ticaret politikası önlemleri arasında yer aldığının ve gözetim uygulamasına tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlüsünün kendi beyanı ile artırılması halinde tahakkuk eden veya ödenen vergilerin geri verilmesinin veya kaldırılmasının kanunen mümkün olmadığının derdest davanın hangi aşamada ya da yargı mercii önünde olduğu fark etmeksizin vurgulanmasının elzem olduğu değerlendirilmekte ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211 inci maddesinde yapılan değişikliğin gerekirse ilave bir dilekçe vasıtasıyla yargı mercilerine hassaten bildirilmesinde yarar bulunduğu düşünülmektedir. Öte yandan, konunun takip edilebilmesini teminen; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211 inci maddesinde yapılan mezkûr değişikliğin yürürlüğe giriş tarihi olan 28 Temmuz 2021 tarihinden sonra tescili gerçekleştirilen gümrük beyannamelerine istinaden ikame edilen gözetim uygulamaları dayanaklı geri verme talepli idari davalara ilişkin,  Derdest olan tüm davaların, hangi mahkemelerce görüldüklerini ve dosya esas sayılarını,  İlk derece mahkemelerince verilen kararların Bakanlığımız lehine mi aleyhine mi olduğu, aleyhe olan davaların hangi yer mahkemelerince ve hangi karar sayıları ile verildiği,  Yargı mercilerinin Gümrük Kanunu'nun 211 inci maddesinde yapılan değişikliğe yaklaşımının anlaşılmasını teminen, ilk derece mahkemelerince verilen kararların kesinleşip kesinleşmediği ve verilen kararlardan kanun yollarına müracaat edilerek kesinleşenlerin durumu,  İlk derece mahkemelerince verilen 'davanın reddi' kararları özelinde, davaların 'usulden' mi yoksa 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun değişiklik yapılan 211 inci maddesi gerekçe gösterilerek mi reddedildiği hususlarını da ihtiva eden bir listeye ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca, yukarıda belirtilen hususları kapsayacak şekilde yeni açılacak davalar ile derdest davalardaki gelişmelerin de bu yazımız tarihinden itibaren ikişer aylık periyotlar halinde Genel Müdürlüğümüze bildirilmesi müsterhamdır. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mehmet AZGIN Genel Müdür Dağıtım: Gereği: Bilgi: Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne Gümrükler Genel Müdürlüğüne