İran ile ülkemiz arasında yapılan mekik yolcu taşımaları ve transit yolcu taşımalarının herhangi bir izne tabi olmadığı

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Transit ve TIR Dairesi Sayı :E-96603261-120.01.01-00099167802 Konu :Ülkemizden Transit Geçiş Yapan İran Plakalı Yolcu Otobüsleri 26.07.2024 / 99167802 DAĞITIM YERLERİNE Dışişleri Bakanlığı tarafından Bakanlığımıza iletilen bir yazıda, İran İslam Cumhuriyeti Büyükelçiliğinin sunduğu bir notadan bahisle gümrük kapılarında Ülkemizden transit geçiş yapan İran plakalı yolcu otobüslerinden izin belgesi talep edildiği ve uzayan süreçler nedeniyle taşımalarda aksama ve gecikmeler oluştuğu bilgisi verilmiştir. Bu çerçevede, konuya ilişkin olarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü'nden alınan 25.07.2024 tarihli ve E-65206401-215.01.02-2059571 sayılı yazıda, Ülkemiz ile İran İslam Cumhuriyeti arasında 12 Mayıs 1980 yılında Tahran'da imzalanan Uluslararası Karayoluyla Taşıma Anlaşmasının ilgili hükümleri uyarınca İran ile ülkemiz arasında yapılan mekik yolcu taşımaları ile transit yolcu taşımalarının herhangi bir izne tabi olmadığı bildirilmiştir. Bilgi edinilmesini ve söz konusu yazıda belirtilen hususlar doğrultusunda gereğini rica ederim. Burak Serkan YAŞAR Bakan a. Genel Müdür Yardımcısı Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine T.C. ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü Sayı :E-65206401-215.01.02-2059571 Konu :Ülkemizden Transit Geçiş Yapan İran Plakalı Yolcu Otobüsleri. TİCARET BAKANLIĞINA (Gümrükler Genel Müdürlüğü) İlgi :18.07.2024 tarihli ve E-96603261-724.01[GGM-IR]-00098862634 sayılı yazınız. İlgi yazınızda; Dışişleri Bakanlığı İkili İlişkiler Genel Müdürlüğü'nün 08.07.2024 tarih ve 38373961 sayılı yazısından bahisle, gümrük idarelerinizin bilgilendirilmesi için Ülkemizden transit geçiş yapan İran plakalı yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan taşıtlar hakkında görüşlerimiz talep edilmektedir. Malumunuz olduğu üzere; 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununda; "... *Arızî sefer: Aynı taşıtla bütün güzergâh boyunca aynı yolcu grubunun taşınması ve kalkış noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı kapı seferleri ile gidişi dolu, dönüşü boş veya gidişi boş, dönüşü dolu seferleri, *Mekik sefer: Birden fazla gidiş ve dönüş seferinde aynı kalkış yerinden aynı varış yerine önceden gruplandırılmış yolcuların taşınmasını, ifade eder." olarak tanımlanıştır. Ayrıca, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin; * 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının; " ... - ççç) Tarifeli yolcu taşıma: Önceden bir taşıma hattı ve taşıma güzergahı ile bir zaman ve ücret tarifesi belirlenerek ve bunlara uyularak yapılan düzenli yolcu taşımalarını, - ddd) Tarifesiz yolcu taşıma: Önceden bir taşıma hattı ve taşıma güzergahı ile bir zaman ve ücret tarifesi belirlenmeksizin; grup yolcu durumuna göre arızi veya mekik sefer düzenlenerek yapılan düzensiz ve grup yolcu taşımalarını, ... ifade eder.", * 6 ncı maddesinin 2 nci fıkrası; "B türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) B1 yetki belgesi: Ticari ve tarifeli olarak yapacaklara, b) B2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz yapacaklara, ... verilir." hükümlerine amirdir. Bununla birlikte; Ülkemiz ile İran İslam Cumhuriyeti arasında 12 Mayıs 1980 yılında Tahran'da imzalanan Uluslararası Karayoluyla Taşıma Anlaşmasının; " *2 nci maddesinde; "taşıt, şoför hariç sekizden fazla yolcu veya eşya taşımak üzere imal edilmiş karayolu taşıtını ifade etmektedir. ", *9 uncu maddesinde; "Bir akit taraf ülkesinde tescil edilmiş boş bir taşıt bu amaçla bir izin belgesi verilmedikçe, yolcu ve eşya olmak üzere diğer akit tarafına girmeyecektir. ", *11 inci maddesi: "Akit taraflardan birinin ülkesinde tescil edilmiş bir taşıt ile diğer akit taraf ülkesine veya ülkesinden yapılacak transit turist taşımacılığı ve mekik servis izin belgesine tabi olmayacaktır." hükümlerine amirdir. Bu itibarla; yukarıda bahsedilen uluslararası anlaşma gereğince, İran ile ülkemiz arasında yapılan mekik yolcu taşımaları ile transit yolcu taşımaları herhangi bir izine tabii değildir. Bilgilerinize ve ilgili gümrük idarelerinin buna göre bilgilendirilmesi hususunda gereğini arz ederim. Murat BAŞTOR Bakan a. Genel Müdür