Ticari kullanıma mahsus kara taşıtını kullanan kişilerin aynı firmanın şoförleri olduğunun belgelerle ispatlanması halinde, haksız kullanım nedeniyle Kanunun 238 inci maddesi uyarınca işlem tesis edilmemesi

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-72093537-225.99-00117115573 Konu :Ticari Taşıtlar - Farklı Sürücü - Haksız Kullanım - 238 Uygulanıp Uygulanmaması 26.12.2025 / 117115573 DAĞITIM YERLERİNE Geçici ithal edilen ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarına ilişkin olarak Bakanlığımıza intikal eden olaylarda, taşıtın taşıyıcı şirketin başka bir sürücüsü tarafından kullanılması durumunda haksız kullanım nedeniyle cezai işlem tesis edilip edilmeyeceği hususunda gümrük idareleri nezdinde tereddüt hasıl olduğu anlaşılmıştır. Bilindiği üzere, 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3 üncü maddesinde; " ü) Ticari Kullanım: Taşıma aracının bedel karşılığında insan taşınmasındaki ya da bedel karşılığında olsun ya da olmasın sınai veya ticari eşya naklindeki kullanımını," olarak tanımlanmıştır. Söz konusu Kararın 16 ncı maddesinin birinci fıkrası; "Madde 16- (1) Taşıtlara geçici ithalat izni verilebilmesi için; a) Bu taşıtların, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir kişi adına ve bu bölge dışında tescil edilmiş olması ya da Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir kişiye ait olduğunun belgelendirilmesi, b) Bu taşıtların, 17, 18 ve 19 uncu madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişiler tarafından kullanılması, c) Demiryolu taşıtları dışında ticari kullanıma mahsus taşıtların, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında başlayan veya sona eren taşıma işlerinde kullanılması, gerekir."; 19 uncu maddenin üçüncü fıkrası ise; "(3) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir kişi tarafından kişisel veya ticari amaçla kullanmak üzere getirilen ve 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerindeki koşulları taşıyan taşıtın, süreklilik bulunmaması ve kişisel kullanım konusunun hizmet sözleşmesinde belirtilmesi şartıyla, izin hak sahibi tarafından istihdam edilen veya usulüne uygun olarak yetkili kılınan Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik gerçek kişi tarafından kullanılmasına izin verilir. Ancak, kişisel amaçla kullanılacak taşıtlar için 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendindeki koşul aranmaz." hükmünü amirdir. Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No: 1)'nin "Şartların ihlali" başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası "Geçici ithaline izin verilen kişisel ve ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının; getiriliş amacı dışında kullanılması, bir başkasına kiralanması, ödünç verilmesi, başka bir şahsa izinsiz devredilmesi, satılması, hak sahibi olmayan kişilerce kullanılması, taşıtla birlikte giren ve belgelerinde kayıtlı olan parçalarının izinsiz olarak değiştirilmesi, yurtta kalma süreleri içerisinde yurtdışına çıkarılmaması veya herhangi bir gümrük idaresine teslim edilmemesi hâlinde, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Kanunun 238 inci maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılır ve geçici ithal izni iptal edilerek taşıt gümrük idaresince teslim alınır." hükmüne amir olup 4458 sayılı Kanunun 238 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali hâlinde eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, 5607 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ticari kullanıma mahsus kara taşıtları ile ilgili olarak rejim şartlarının ihlali halinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 238 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında işlem yapılması gerekmekle birlikte; ticari kullanıma mahsus kara taşıtını kullanan kişilerin aynı firmanın şoförleri olduğunun belgelerle ispatlanması halinde, haksız kullanım nedeniyle Kanunun 238 inci maddesi uyarınca işlem tesis edilmemesi gerekmektedir. Bilgi ve buna göre gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri E.E.