Kaçakçılık kanuna göre teminatla iade edilen eşyanın tesliminde önemli hususlar

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü SAYI: B.02.GÜM.O.06.OO.08.232-2447 ANKARA KONU : ...19.. 27.07.98*024109 GÜMRÜKLER BAŞMÜDÜRLÜĞÜ'NE İLGİ: a) 20.03.1997 tarihli HİK-3249 sayılı yazınız. b) 03.07.1997 tarihli 10042(97)-11356 sayılı yazınız. c) 05.09.1997 tarihli HİK-092/9838(92)-14827 sayılı yazınız. d) 08.05.1998 tarihli 14650 sayılı yazımız. e) 13.05.1998 tarihli 6123 sayılı yazınız. İlgi (d)'de kayıtlı yazımızın 2. maddesi ile; 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanuna muhalefetten kaçak zannıyla yakalanan ve mahkemelerince gerek gümrük mevzuatı dairesinde iadesi, gerekse mahkemelerine verilen görüşe rağmen 1918 sayılı Kanunun 21. maddesine göre teminatla iadesi şeklinde sonuçlanan kararlara konu eşyanın mükellefine teslimi sırasında belli merciin izninin veya kontrolünün arandığı mallardan olması halinde bu izne ilişkin tüm belgelerin (kontrol belgesi, bakım, onarım ve servis garantisi yeterlilik belgesi, uygunluk belgesi) mutlak surette aranması, ithali yasak olan veya devletin tekelinde olan mallardan olması halinde ise söz konusu eşyanın hiçbir surette teslim edilmemesi hususunda CMUK'un 297 ve müteakip maddeleri uyarınca itiraz yoluna gidilmesi, gerektiği bildirilmişti. Ancak ilgi (e)'de kayıtlı yazınızda; 1918 sayılı Kanunun 21. maddesi gereğince Mahkemelerce verilen iade kararlarında, ilgi (d)'de kayıtlı yazımızın 2. maddesinde bahsedilen belgelerin ibraz şartına yer verilmediği, anılan Kanun maddesine göre teminatla iade de giriş kaçağı eşyanın gümrüklenmiş değerine çıkış kaçağı eşyanın FOB değerine muadil bir meblağın teminat gösterilmesinden sonra teslimi hükmü bulunduğu, mahkeme kararı ile idareye müracaat edecek olan hak sahiplerine mezkur yazının 2. maddesinde belirtilen belgelerin ibrazı şartı ile eşyanın teslim yolunda yapılacak bildirimlerde mükellef ile idare arasında uyuşmazlık çıkacağı ve mahkeme kararına istinaden teminatla iadesi talep olunan eşyanın mer'i ithalat rejimi uyarınca aranılacak belgenin ibraz edilmemesi halinde mükellefine eşyanın iade işlemi yapılmayacağının ilgi (d)'de kayıtlı yazımızla talimatlandırıldığı, bu idari işleme karşı da mükellefince idare aleyhine açılacak bir davada mahkemenin 'Ceza Mahkemesi kararında ve 1918 sayılı Kanunda belgelerin ibraz şartı' hükmünün bulunmaması nedeniyle idare aleyhine karar verilebileceğinin ihtimal dahilinde olduğu, Ayrıca söz konusu yazımızın 2. maddesinde 'ithali yasak olan veya devletin tekelinde olan mallardan olması halinde ise söz konusu eşyanın hiçbir surette teslim edilmemesi ve CMUK'un 297 ve müteakip maddeleri uyarınca itiraz yoluna gidilmesi gerektiğinin bildirildiği, ancak aynı Kanunun 300. maddesinin 'itiraz dilekçesi verilmesi, aleyhine itiraz olunan kararın icrasını tehir etmez. Şu kadar ki kararına itiraz olunan Makam veya bu itirazı tetkik edecek merci icranın tehirini emredebilir.' hükmünü amir bulunduğu, dolayısıyla mahkemelerden 'tehir-i icra' kararı alınmaksızın mahkeme kararının yerine getirilmesinin yasa hükmü olduğu, belirtilmektedir. Bilindiği üzere; 32 sayılı 'Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar'ın 20'nci maddesinin 2'nci fıkrasında, "alacağın tahsili veya diğer sebeplerle adli veya idari makamlardan sadır olacak yurda mal ithaline müncer ilam ve kararların infazı bu karar hükümleri çerçevesinde Bakanlıkça sonuçlandırılır. denilmekte; mezkur Karara ilişkin Tebliğin 28.nci maddesinin 2 ve 3'üncü fıkraları ise, '1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanuna muhalefetten yurt içinde kaçak zannıyla yakalanan ve mahkemelerce gümrük mevzuatı dahilinde iadesine hükmolunan vasıta mal ve eşyaların, istisnai olarak ithaline, Toplu Konut Fonu'na CİF bedellerinin % 100'üne kadar ek prim suretiyle Müsteşarlıkça (Dış Ticaret Müsteşarlığı) izin verilebilir' hükmünü amirdir. Adli yargının, İthalat Rejimine göre ithali mümkün olmayan veya ithale ilişkin belgeleri olmayan bir eşyanın 1918 sayılı Kanun'a göre görülen davası sonucunda iadesini sağlamadığı açıktır. Mahkeme kararları, ithal izni içeren bir belge niteliğinde olmayıp, olayın 1918 sayılı Kanun açısından incelenerek 1918 sayılı Kanunca temas edip etmediğini ve bu nedenle eşyanın iade edilip edilmeyeceğini kararlaştıran bir ilamdır. Adli yargıda iade şeklinde verilen bir karar ile Türkiye'ye ithali yasak olan ya da devlet tekeli altında olan yada ithali belli bir mercinin iznine tabi olan bir eşyanın doğrudan, bu belgeler aranmadan tesliminin hüküm altına alınması mümkün değildir Bu tür eşya ile ilgili talepler ve gümrük idaresince yapılan bildirimler sadece 1918 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde olmaktadır. Dış ticaret mevzuatının getirdiği diğer yasaklama ve kısıtlamalar Mahkemelerin bilgisi dışında kalmakladır. Ancak bu yasaklamaların Mahkemeye duyurulması ve buna rağmen Mahkemelerin eşyanın teslimi yönünde karar vermeleri halinde ortaya tereddütlerin çıkması muhtemeldir.. Bunun dışında Mahkemelerin kararları dış ticaret mevzuatını kapsamamaktadır. Dış ticaret Mevzuatı nedeniyle aranılması gereken belgelerin istenilmesi yasal bir zorunluluktur. Bilgi ve gereğini rica ederim.