Fire oranları dikkate alınarak fazlalık ve noksanlık tespiti ile vergi sorumluklarının idarece tespit edileceği

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.00.24.717-1501 Konu : Konuyla ilgili (2009/56) Sayılı Genelge Yayımlanmıştır. 28.03.2008 / 08159 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Bilindiği üzere, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 106'ncı maddesinin 2'nci fıkrasında, "Eşyanın niteliğinden kaynaklanan kayıplar ve fireler ile gümrüğün denetimi altında yapılan işleme faaliyeti sonucunda ortaya çıkan noksanlıklar ve antrepo işleticileri ile kullanıcılarının kusur ve hatalarından ileri gelmediği gümrük idaresine kanıtlanan telef, kayıp ve çalınmalar için gümrük vergileri aranmaz." 4'üncü fıkrasında, "Nitelikleri itibariyle antrepolarda ve antrepolar arası taşımalarda fire veren eşya ile antrepolarda yapılmasına izin verilen elleçlemeden dolayı noksanlaşan eşyanın fire oranları ilgili kuruluşların görüşleri alınarak Müsteşarlıkça belirlenir." denilmektedir. Bu maddede açıkça eşyanın niteliğinden kaynaklanan kayıp ve firelerin vergisinin aranmayacağı ile bu kayıp ve firelerin oranlarının Müsteşarlıkça belirleneceği hüküm altına alınmış bulunmaktadır. Buradan hareketle Gümrük Yönetmeliğinin 14 numaralı ekinde niteliklerinden dolayı kayıp ve fire veren bazı eşyanın fire oranlarının üst sınırları belirlenmiş bulunmaktadır. Gümrük Yönetmeliğinin 285 inci maddesinde antrepo işletici ve kullanıcılarının gümrüğe karşı sorumlulukları vurgulandıktan sonra (a) bendinde ... Eşyanın tabiatından doğan kayıp ve firelerin... gümrük idaresine ispat edilmesi ve bunun idarece de kabulü halinde sorumluluğun olmayacağı..." belirtilerek son paragrafta fire oranına konu eşyanın Gümrük Yönetmeliğinin 14 numaralı ekinde bulunan eşyadan olması halinde bu oranın dikkate alınacağı ifade edilmiştir. Tespit edilen kayıp ve fire miktarının 14 numaralı ek'te üst limit olarak belirlenen oranın bir miktar aşılması durumunda takibatın sadece fire oranını aşan miktar üzerinden mi yoksa eksikliğin tamamı üzerinden mi yapılması gerektiğine ilişkin tereddütlerin yaşandığı konu ile ilgili olarak Müsteşarlığımıza intikal eden olaylardan anlaşılmaktadır. Yapılan değerlendirmede, Gümrük Yönetmeliğinin 285 (a) madde uygulamalarında: I- Niteliği gereği kayıp ve fire veren eşyanın Gümrük Yönetmeliğinin 14 numaralı ekinde yer almaması halinde söz konusu eksikliğin gümrük idaresine ispat edilmesi ve bunun idarece de kabul edilmesi halinde sorumluluk söz konusu olmayacaktır. II- Niteliği gereği kayıp ve fire veren eşyanın 14 numaralı ekte yer alması ve üst limit olarak belirlenen fire oranları içerisinde kalınması halinde fire miktarı bulunup düşüm yapıldıktan sonra tespit edilen gerçek miktar üzerinden gümrük işlemleri gerçekleştirilecektir. III- Niteliği gereği kayıp ve fire veren eşyanın 14 numaralı ekte yer alması ve üst limit olarak belirlenen fire oranlarının aşılması durumunda, yapılması gereken eksiklik takibatı tespit edilen noksanlığın tamamı üzerinden yapılacaktır. Bu durumda da eksikliğin gümrük idaresine ispat edilmesi ve bunun idarece de kabul edilmesi halinde sorumluluk söz konusu olmayacaktır. Bilgi ve gereğini rica ederim. S.Umman HAMİDOĞULLARI Gümrükler Genel Müdür V. DAĞITIM: Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine