Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin uygulama usul ve esaslarına ilişkin rehber
T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü
Sayı :E-28229819-590
Konu :PGD Uygulama Rehberi
28.03.2022
/ 73056971
DAĞITIM
YERLERİNE
Bilindiği üzere, 12.3.2020 tarih ve 31066 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan 7223 sayılı
Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu 12.3.2021 tarihinde yürürlüğe
girmiştir. Bu kapsamda, Bakanlığımız sorumluluğunda bulunan tüketici
ürünlerinin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin usul ve
esasların düzenlendiği Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
güncellenmiş ve 9.2.2022 tarihli ve 31745 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe girmiştir.
Anılan Yönetmelik uyarınca yürütülecek piyasa gözetimi ve denetimi
faaliyetlerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını açıklamak ve denetim
yetkililerine yol göstermek amacıyla hazırlanan rehber ekte
yer almaktadır.
Bu kapsamda, Bölge Müdürlüğünüzce yürütülen faaliyetlerde rehberde
belirlenen usullere göre işlem yapılmasının uygun olacağı
değerlendirilmektedir.
Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.
Avni DİLBER
Tüketicinin Korunması
ve Piyasa Gözetimi
Genel Müdürü
Ek : Rehber (14 Sayfa)
Dağıtım:
Tüm Gümrük ve Dış
Ticaret Bölge Müdürlükleri
PİYASA
GÖZETİMİ ve DENETİMİNE İLİŞKİN UYGULAMA REHBERİ
Bu
rehber; 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, Ürünlerin
Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik, Genel Ürün Güvenliği
Yönetmeliği, Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği ile
Ticaret Denetmenliği Yönetmeliği kapsamında Ticaret Bakanlığının sorumluluğunda
bulunan tüketici ürünlerinin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin
uygulama usul ve esaslarını açıklamak amacıyla, denetim yetkililerine yol
gösterici nitelikte hazırlanmıştır.
Tüketicinin
Korunması ve Piyasa Gözetimi
Genel
Müdürlüğü
1. PİYASA GÖZETİMİ ve DENETİMİNE İLİŞKİN
GENEL ESASLAR
1.1. Gümrük
ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerince (bölge müdürlüğü) yürütülecek piyasa
gözetimi ve denetimi faaliyetleri, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi
Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından hazırlanan denetim planları
doğrultusunda gerçekleştirilir. Denetimler, resen yapılacak tespitler veya
ihbar ve şikayet üzerine de gerçekleştirilebilir.
1.2. Denetimlerin
bölge müdürlüğünce görevlendirilen iki denetmen tarafından yürütülmesi esastır.
İhtiyaç halinde bölge müdürlüğünce ilave denetmen görevlendirilebilir. Denetimi
gerçekleştirecek olan serviste denetmen bulunmaması ya da tek denetmen
bulunması halinde bölge müdürlüğünce diğer bölge müdürlüklerinden denetmen
talep edilebilir.
1.3. Denetimler;
7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, Ürünlerin Piyasa
Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik, Ticaret Bakanlığı Piyasa
Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği hükümlerine uygun olacak şekilde gerçekleştirilir.
1.4. Denetimler;
teknik düzenlemeler kapsamında, teknik düzenlemenin bulunmaması veya
düzenlemenin belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler
içermemesi durumunda ise Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilir.
Bu çerçevede; denetimin niteliğine göre, teknik düzenlemenin öngördüğü
işaretler veya belgeler üzerinden inceleme, duyusal inceleme, ürünün test ve
muayenesi veya teknik düzenlemelere ilişkin rehberlik ve bilgilendirme
yapılması gibi yöntemlerden uygun olanlar gerçekleştirilir.
1.5. Piyasa
gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde uygulama birliğinin sağlanabilmesi için
Genel Müdürlükçe belirlenen usul ve esaslara uygun hareket edilmesi gereklidir.
Uygulamada tereddüt yaşanan hususlarla ilgili olarak Genel Müdürlükten görüş
alınarak işlem yapılabilir.
1.6. Denetimlerin
öncelikle denetime konu ürünün imalatçısının ya da ithalatçısının iş yerinde
yapılması esastır. Bununla birlikte, ürünlerin piyasa arz edildiği veya
bulundurulduğu her türlü iş yerinde denetim yapılabilir.
1.7. Piyasa
gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde kişisel veriler, ticari sır niteliğindeki
veya fikri ve sınai mülkiyet haklarına ilişkin bilgiler ile şikayet veya ihbar
üzerine yapılan denetimlerde başvuru sahibine ait bilgiler gizli tutulur.
1.8. Denetimin
başlangıcından itibaren gereken işlemlerin yürütülmesinden, sürecin takibinden
ve sonuçlandırılmasından denetimi başlatan servis sorumludur.
1.9. Piyasa
gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin hızlı ve etkin yürütülmesi yasal zorunluluk
olup denetimlerin mücbir haller dışında mümkün olan en kısa sürede
sonuçlandırılması esastır.
1.10. Kamu
kaynaklarının etkin kullanılmasını sağlamak amacıyla denetimlerde risk esaslı
bir yaklaşım gözetilmeli ve özellikle alınacak numunelerin seçiminde bu hususa
dikkat edilmelidir.
1.11. Denetlenen
ürünlerin uygun olup olmadığına karar verme yetkisi risk değerlendirme
komisyonundadır. Ürüne ilişkin test veya muayene sonuç raporunda teknik
düzenlemelerde belirlenen kriterlere herhangi bir aykırılık tespit edilmediği
belirtilse dahi, ürüne ilişkin nihai uygunluk değerlendirmesi komisyon
tarafından yapılır. Bununla birlikte, uygunluk işareti, teknik dosya, etiket ve
talimatlar gibi hususlara yönelik yapılacak denetimlerde teknik düzenlemelerde
belirlenen kriterlere aykırılık tespit edilmemesi durumunda, denetmen
tarafından ürünün uygun olduğuna yönelik yazılı veya sözlü beyanda
bulunulmamalıdır.
1.12. Denetimlerde devlet memuriyetinin
gerektirdiği kurallara uygun hareket edilmesi; giyim, konuşma ve üslup,
davranış tarzı gibi hususlara özen gösterilmesi gerekir.
2. DENETİM UYGULAMA USUL ve ESASLARI
2.1. DENETİM ÖNCESİ HAZIRLIK İŞLEMLERİ
2.1.1. Genel
Müdürlükçe iletilen denetim planında veya denetim talimatında yer alan
hususlara ilişkin ön çalışma yapılır. Denetim yapılacak iş yerleri tespit
edilir.
2.1.2. Denetimlerde
etkinliğin ve verimliliğin sağlanması ve mükerrer numune alımının önlenmesi
amacıyla, ilgili ürün grubuna yönelik daha önce denetim veya bilgilendirme
faaliyeti yapılıp yapılmadığı kontrol edilir. Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi
(GÜBİS www.gubis.gov.tr) ve Avrupa Birliği Hızlı Uyarı Bilgi Sisteminde
(RAPEX, https://ec.europa.eu/safety-gate-alerts/screen/webReport) yer
alan veriler göz önünde bulundurulur.
2.1.3. Genel
Müdürlüğe veya bölge müdürlüğüne ulaşan her türlü ihbar, şikayet, ürün
sebebiyle meydana gelen kaza verileri ve ürün hakkında elde edilen diğer
bilgiler değerlendirilir. Belirli bir ürüne veya firmaya yönelik denetim
planlarken, internet ve benzeri kaynaklardan araştırma yapılarak veya saha
araştırması yoluyla gerekli tespitler yapılır.
2.1.4. İlgili
ürün grubuna yönelik mevzuat, teknik düzenlemeler, standartlar, kılavuz
dokümanlar ve Genel Müdürlükçe hazırlanan kontrol listeleri incelenir. İhtiyaç
duyulması halinde Genel Müdürlükteki ilgili personelden bilgi alınabilir.
2.2. DENETİMDE YAPILACAK İŞLEMLER ve DİKKATE ALINACAK
HUSUSLAR
2.2.1. Denetim
yapılan iş yeri yetkilisine kurum kimliği ve görev onay belgesi ibraz edilerek
denetimin amacı ve denetim sürecine ilişkin bilgilendirme yapılır.
2.2.2. Denetim
yapılmasına engel olunan durumlarda, kolluk kuvvetlerinin iştirakiyle denetim
yapılacağı ve Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para
cezası uygulanacağı hususunda iş yeri yetkilisi bilgilendirilir. Buna rağmen
denetime engel olunması halinde bu durum tutanak ile kayıt altına alınır ve
Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgili işyeri hakkında idari
para cezası uygulanır. Bölge müdürlüğünce ilgili valilik makamına yazı
yazılarak kolluk kuvvetlerinin iştirakiyle denetim yapılması için görevlendirme
talebinde bulunulur.
2.2.3.
Denetim amacına uygun olmak kaydıyla, ürünlere ilişkin duyusal inceleme
yapılarak uygunsuzluk şüphesi oluşturan ürünlerden 2.2.8. maddesinde belirtilen
usullere göre numune alınır.
2.2.4. Şikayet
veya ihbar üzerine yapılan denetimlerde başvurunun içeriğine göre denetim
gerçekleştirilir. Ürüne veya firmaya ulaşılamaması durumunda saha araştırması
yoluyla veya internet ve benzeri diğer kaynaklardan gerekli araştırmalar yapılarak
tespit edilen yerlerde denetim gerçekleştirilir. Gerek görülmesi halinde
ürünlerden numune alınır.
2.2.5.
Denetimin dağıtıcıda yapılması durumunda, öncelikle uygunsuzluk şüphesi
oluşturan ürünün imalatçısının/ithalatçısının tespit edilebilmesine imkan
sağlayacak fatura, sipariş formu, ambalaj, etiket vb. bilgi ve belgeler
incelenir. Gerekli görülenlerin bir örneği denetim dosyasına eklenir.
2.2.6. İmalatçı
veya ithalatçının tespit edilebilmesine imkan sağlayacak belgelerin dağıtıcı
tarafından sağlanmaması veya eksik sağlanması ve denetime konu ürünün uygun
olmadığının tespit edilmesi halinde doğacak cezai sorumluluğun dağıtıcıda
olacağı hususunda bilgilendirme yapılır.
2.2.7. Tutanak ve kayıt işlemleri aşağıdaki usullere
göre yapılır:
2.2.7.1. Şekli
ve içeriği Genel Müdürlükçe belirlenen piyasa gözetimi ve denetimi tutanağı
kullanılır. Her ürün için ayrı tutanak düzenlenir.
2.2.7.2. Tutanak,
firma bilgileri, ürün adı, cinsi, markası, modeli, ürün adedi, partisi, menşei
gibi bilgiler başta olmak üzere eksiksiz bir şekilde doldurularak üç nüsha
halinde düzenlenir.
2.2.7.3. Ürünün
cinsinin tespitinde tereddüt oluşması halinde (örneğin ürünün oyuncak
sınıflandırmasında tereddüt oluşması veya deterjanın tüketici kullanımına
yönelik olup olmadığına karar verilememesi gibi durumlar) yapılacak
değerlendirmelere esas teşkil etmek üzere, ürünün bulunduğu mağaza/reyon,
etikette ürüne atfedilen özel amaç bilgisi ve satış fiyatı gibi bilgilerin
tutanağa yazılması gereklidir.
2.2.7.4. Üç
nüsha olarak düzenlenen tutanak, denetimi yapan denetmenler ve denetim yapılan
iktisadi işletmecinin yetkilisi tarafından imzalanır ve bir nüshası ilgili
iktisadi işletmeciye teslim edilir.
2.2.7.5. Tutanakta
iktisadi işletmecinin kaşesinin kullanıldığı durumlarda, kaşenin güncel bilgiler
içerdiği kontrol edilir ve tutanakta okunabilir şekilde yer alması sağlanır.
2.2.7.6. İş
yeri yetkilisinin imzadan imtina etmesi halinde, gerekli bilgilendirmelerin
sözlü olarak yapıldığı ve iş yeri yetkilisinin imzadan imtina ettiği tutanakta
belirtilerek denetmenler tarafından tutanak imzalanır.
2.2.7.7. İş
yeri yetkilisinin düzenlenen tutanağı teslim almaktan imtina etmesi halinde, bu
durum tutanakta belirtilerek denetmenler tarafından imzalanır.
2.2.7.8. Tutanakta
yer almayan ancak denetim dosyasında bulunması gereken bilgi ve beyanlar
tutanağa eklenebilir. Bu durumda, tutanağa kaç sayfa ek yapıldığının yazılması
ve her sayfanın denetmenler ve iş yeri yetkilisi tarafından imzalanması
gereklidir.
2.2.8. Numune alım işlemleri aşağıdaki usullere göre
yapılır:
2.2.8.1.
Denetim esnasında ürün bazında risk unsurları denetmen tarafından en iyi
şekilde değerlendirilerek uygunsuzluk şüphesi oluşturan ürünlerden numune
alınır. Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin etkinliği açısından
farklı imalatçıya/ithalatçıya ait ürünlerden numune alınması önemlidir.
2.2.8.2. Denetmen
tarafından numune alımına karar verilmesi halinde, tutanağın ilgili kısımları
doldurularak test veya muayene işlemlerinin yapılabilmesi için üç takım numune
alınır. Her ürün grubunda yapılacak testler farklı sayıda numune
gerektirebileceğinden, her bir takım için Genel Müdürlükçe belirlenen numune
sayıları esas alınır.
2.2.8.3. Alınacak
numunelerin orijinal nitelikte, yapı ve içerik bakımından dış faktörlerden
etkilenmemiş ve üretim parti/seri/lot numarası, renk vb. özellikler açısından
özdeş nitelikte olması gerekir. Kullanılmış ürünlerden numune alınamaz.
2.2.8.4. Alınan
numuneler, eksiksiz doldurulmuş ve imzalanmış "Numune Alma Etiketi" ile
birlikte bölge müdürlüğünce temin edilen "Numune Alım Torbası"na
yerleştirilerek mühürlenir ve taşıma esnasında zarar görmeyecek şekilde
paketlenerek laboratuvara karşı ödemeli olarak gönderilir.
2.2.8.5. Dağıtıcıda
yapılan denetimde, yeterli sayıda numunenin bulunmaması, çok sayıda numune
alımına ihtiyaç duyulması veya perakende satış fiyatının görece yüksek olması
durumlarında denetimin imalatçıda/ithalatçıda yapılması tercih edilir.
İmalatçının/ithalatçının başka bir bölge müdürlüğünün sorumluluk alanında
bulunması halinde, ilgili bölge müdürlüğünden denetim yapılarak numune alınması
yazı ile talep edilir.
2.2.8.6. Alınan
numunenin bir takımı Genel Müdürlükçe belirlenen laboratuvara gönderilir. Şahit
numune olarak alınan numunelerin bir takımı tutanağın bir nüshası ile birlikte
yediemin sıfatıyla iktisadi işletmeciye teslim edilir, diğeri bölge
müdürlüğünce muhafaza edilir.
2.2.8.7. Bölge
müdürlüğünce işlemlerin tamamlandığı iktisadi işletmeciye bildirilene kadar
teslim edilen şahit numunenin açılmaması, satılmaması ya da herhangi bir şekilde
kaybedilmemesi gerektiği, aksi halde Türk Ceza Kanunu uyarınca suç duyurusunda
bulunulacağı iktisadi işletmeciye bildirilir ve bu bildirimin yapıldığı
tutanağa kaydedilir.
2.2.8.8. Dağıtıcıya
teslim edilen şahit numune ile ilgili olarak, ürünün imalatçısı/ithalatçısı
tarafından bölge müdürlüğüne şahit numune test talebinde bulunulması, bu
talebin bölge müdürlüğünce uygun görülmesi ve şahit numunenin kullanılması
halinde, dağıtıcının şahit numune ile ilgili sorumluluğu sona erer.
2.2.8.9. Alınan
numunelerin taşınmasının veya alındıktan sonra muhafaza edilmesinin sorun
teşkil ettiği durumlarda, numuneler tutanakla birlikte yediemin sıfatıyla
iktisadi işletmeciye teslim edilebilir ve gerek görülmesi halinde yerinde test
veya muayene yapılması laboratuvardan talep edilebilir.
2.2.8.10. Dağıtıcıdan
alınan numunelerin bedelinin imalatçı/ithalatçı tarafından dağıtıcıya
ödeneceği, ödenmemesi durumunda bölge müdürlüğüne başvurulması halinde Kanunun
20 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanacağı
hususunda bilgilendirme yapılır.
2.3. DENETİM SONRASI İŞLEMLER
2.3.1. Denetlenen
ürüne ilişkin mevcut bilgi ve belgeler ilgili denetmenler tarafından
değerlendirilir ve bu kapsamda uygunsuzluk şüphesi devam eden ürünün
imalatçısı/ithalatçısı tespit edilir.
2.3.2. İmalatçı/ ithalatçı tespiti işlemleri aşağıdaki
usullere göre yapılır:
2.3.2.1. İmalatçı/ithalatçı
tespiti yapılırken denetim dosyasında bulunan fatura, sipariş formu, ambalaj,
etiket vb. bilgi ve belgeler değerlendirilir. Bu bilgi ve belgelerden
imalatçının/ithalatçının net olarak tespit edilebilmesi halinde, savunma alma
işlemlerine geçilir.
2.3.2.2. Denetim
dosyasında imalatçı/ithalatçı tespitine imkan sağlayacak bilgi ve belgelerin
bulunmaması veya yetersiz olması halinde, denetlenen iktisadi işletmeciye ürüne
ilişkin test sonucu bildirilerek, ürünün imalatçısının/ithalatçısının veya
ürünü tedarik ettiği bir önceki dağıtıcının bilgilerinin on iş günü içinde
bildirilmesi yazıyla veya adreste düzenlenen tutanakla talep edilir. Buna
ilişkin bilgi veya belge ibraz edilmemesi halinde, dağıtıcının sözlü beyanı
tutanakla kayıt altına alınır. Ürünün imalatçısını/ithalatçısını veya ürünü
tedarik ettiği bir önceki dağıtıcıyı on iş günü içinde bildirmeyen dağıtıcı,
imalatçı kabul edilir. Kanunun 12 nci maddesi kapsamında gerekli bilgi ve
belgelerin sağlanmaması halinde Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının
(e) bendi uyarınca idari para cezası uygulanır.
2.3.2.3. Dağıtıcının
beyan etmiş olduğu imalatçı/ithalatçı veya ürünü tedarik ettiği bir önceki
dağıtıcı, bölge müdürlüğünün sorumluluk alanında ise, tespit edilen ticari
adreste imalatçı/ithalatçı tespiti yapılır ve savunma alma işlemlerine geçilir.
2.3.2.4. Dağıtıcının
beyan etmiş olduğu imalatçı/ithalatçı veya ürünü tedarik ettiği bir önceki
dağıtıcı başka bir bölge müdürlüğünün sorumluluk alanında ise, tespit edilen
ticari adrese gidilerek imalatçı/ithalatçı tespiti yapılması ilgili bölge
müdürlüğünden yazı ile talep edilir. Bu tespitin yapıldığının bildirilmesi
üzerine savunma alma işlemlerine geçilir.
2.3.2.5. İmalatçı/ithalatçı
tespitinin iktisadi işletmecinin ticari adresinde yapılacağı durumlarda, adrese
en yakın servisten denetmen görevlendirilmesi tercih edilir.
2.3.2.6. Dağıtıcının
beyanında belirtilen iktisadi işletmecide yapılan incelemede veya savunma
yazısına verilen cevapta, ilgili iktisadi işletmecinin ürünün
imalatçısı/ithalatçısı olmadığını öne sürmesi ve bu durumun aksinin ispat
edilememesi halinde, dağıtıcı imalatçı olarak kabul edilir.
2.3.3. Savunma alma işlemleri aşağıdaki usullere göre
yapılır:
2.3.3.1. İmalatçının/ithalatçının
tespit edildiği veya dağıtıcının imalatçı olarak kabul edildiği durumlarda,
denetimi gerçekleştiren bölge müdürlüğünce ilgili iktisadi işletmecinin yazılı
savunması talep edilir.
2.3.3.2. Bölge
müdürlüğünün yazısında; denetlenen ürün bilgisi, konuya ilişkin mevzuat
hükümleri ve üründe veya işyerinde tespit edilen uygunsuzluklar belirtilerek,
iktisadi işletmecinin görüş ve açıklamaları ile yapılan tespitlerin aksini
ispatlayacak bilgi ve belgelerin on iş günü içinde sunulması istenir. Varsa
ürüne ilişkin test veya muayene raporu yazı ekine konulur. Ayrıca tespit edilen
uygunsuzlukların aksini ispatlar nitelikte bilgi ve belgelerin bulunması
şartıyla, iktisadi işletmecinin şahit numune analizi talep edebileceği ve bu
talebin bölge müdürlüğünce değerlendirileceği hususu belirtilir.
2.3.3.3. Savunma
isteme yazısı elektronik tebligat usullerine göre veya posta yoluyla iadeli
taahhütlü olarak gönderilir.
2.3.3.4. İktisadi
işletmecinin savunma yazısında yer alan görüş ve açıklamalara göre ilave
inceleme, araştırma veya yerinde tespit yapılabilir.
2.3.3.5. İktisadi
işletmecinin savunma yazısında ürünün imalatçısının/ithalatçısının başka bir
iktisadi işletmeci olduğunun veya ürünün kendilerine ait olmadığının
ispatlanması halinde, tespit edilecek ilgili imalatçıdan/ithalatçıdan savunması
talep edilir.
2.3.4. Şahit numune analiz taleplerine ilişkin
hususlar:
2.3.4.1. İlgili
iktisadi işletmecinin şahit numunenin analizine ilişkin talebi, tespit edilen
uygunsuzlukların aksini ispatlar nitelikte bilgi ve belgelerin sunulması
şartıyla bölge müdürlüğünce değerlendirilir.
2.3.4.2. İlgili
iktisadi işletmeci tarafından sunulan bilgi ve belgelerin denetlenen ürüne ve
tespit edilen uygunsuzluğa ilişkin olması, bölge müdürlüğünce yaptırılan test
veya muayene sonuç raporunda yer alan ölçümlerin limit değerlere yakın çıkmış
olması gibi hususlar göz önünde bulundurulur ve yapılacak değerlendirmeye göre
talep kabul edilir ya da reddedilir.
2.3.4.3. Talebin
kabul edilmesi halinde, iktisadi işletmeciye;
*
Analizin ilgili parametrelerde akreditasyona sahip ve denetim dosyasında ürüne
ilişkin test veya muayene raporu bulunmayan bir laboratuvarda, teknik mevzuatta
ve standartlarda belirtilen yöntemle yaptırılması,
*
Yediemin sıfatıyla kendisine veya dağıtıcıya teslim edilen şahit numunenin
mührünün ve paketinin bozulmadan laboratuvara iletilmesi,
*
Test ve kargo giderleri gibi tüm masrafların kendisi tarafından karşılanması,
*
Mücbir sebepler dışında test sonucunun 10 iş günü içinde bölge müdürlüğüne
iletilmesi,
*
Türkçe olarak düzenlenecek analiz raporunda; imalatçı/ithalatçı unvanı ve
adresi ile ürün üzerinde ya da ambalajında izlenebilirliğini sağlayan parti,
seri, model numarası ve diğer bilgilerin bulunması, numunenin şahit numune
olduğu hususunun belirtilmesi, ürünün laboratuvara geldiği durumu gösteren
paketli ve mühürlü haliyle birlikte, orijinal ambalajı içinde, ambalajı içinden
çıkarıldıktan sonra ve etiket bilgilerini gösterir haline ilişkin fotoğraflara
yer verilmesi gerektiği hususları yazıyla bildirilir.
2.3.5. Denetim süreç takip raporunun hazırlanmasına
ilişkin hususlar:
2.3.5.1. Bilgilendirme
faaliyetleri hariç olmak üzere, risk değerlendirme komisyonunun
değerlendirmesine sunulacak ürünlerle ilgili olarak her ürün için ayrı ayrı
olmak üzere şekli ve içeriği Genel Müdürlükçe belirlenen denetim süreç
takip raporu hazırlanır.
2.3.5.2. Test,
muayene ve gerekli incelemeleri tamamlanan denetimlere ilişkin denetim süreç
takip raporu ilgili denetmen tarafından en geç 7 iş günü içinde hazırlanır.
Hazırlanan rapor diğer bilgi ve belgelerle birlikte komisyona sunulmak üzere
yazı ile bölge müdürlüğüne iletilir.
2.3.5.3. İdari
para cezasına konu uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarı halinde, her tekrar
için bir önceki idari para cezasının iki katı uygulanacağı dikkate alınarak;
denetim süreç takip raporunda, daha önce cezaya konu uygunsuzluğa ilişkin
yaptırım uygulanıp uygulanmadığına yönelik bilgiye yer verilir.
2.4. RİSK DEĞERLENDİRME KOMİSYONU İŞLEMLERİ
2.4.1. Denetlenen
ürünlerin taşıdığı riski değerlendirmeye, ürünlerin teknik düzenlemesine uygun
olup olmadığına karar vermeye ve uygunsuzluk halinde uygulanacak idari
yaptırımları belirlemeye risk değerlendirme komisyonu yetkilidir.
2.4.2. Her
bölge müdürlüğü bünyesinde, bölge müdürlüğü makamlarının onayıyla risk
değerlendirme komisyonu oluşturulur. Komisyon, bölge müdürü veya
görevlendireceği ilgili bölge müdür yardımcısının başkanlığında, ürün güvenliği
denetimlerinden sorumlu müdür ve denetmenler arasından görevlendirilecek bir
denetmen olmak üzere en az üç üyeden oluşur. Bölge müdürlüğünce gerek görülmesi
halinde denetmenler arasından iki üye daha görevlendirilebilir. İhtiyaç
duyulması halinde denetimi gerçekleştiren denetmen veya diğer denetmenler üye
sıfatını taşımaksızın bilgisine ve görüşüne başvurulmak üzere komisyon
toplantısına davet edilebilir.
2.4.3. Komisyon,
denetim yoğunluğu dikkate alınarak ve dosyaların mümkün olduğunca hızlı
sonuçlandırılması amacıyla komisyon başkanı tarafından belirlenecek tarihlerde,
ayda bir defadan az olmamak üzere toplanır ve komisyona sunulan dosyaları
değerlendirerek karar verir.
2.4.4. Komisyon
inceleme ve değerlendirmelerinde, denetime ilişkin tutanaklar, test veya
muayene sonuç raporları, denetim süreç takip raporu ve dosya kapsamındaki
ilgili diğer bilgi ve belgeler dikkate alınır.
2.4.5. Komisyon,
dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerle birlikte, ürünün cinsi, niteliği, hedef
kitlesi, yol açabileceği tehlikeler ve bunların gerçekleşme ihtimalini göz önünde
bulundurarak risk değerlendirmesi yapar.
2.4.6. Risk
değerlendirmesi yapılırken ilgili teknik mevzuat veya Genel Ürün Güvenliği
Yönetmeliğinin risk değerlendirmesine ilişkin hükümleri dikkate alınır. Bununla
birlikte, Genel Müdürlükçe hazırlanan rehberler veya söz konusu mevzuatın
Avrupa Birliği uygulamalarına ilişkin güncel karar, rehber veya raporlar
değerlendirilir.
2.4.7. Dosya
kapsamında şahit numune analiz raporu veya diğer test veya muayene raporları
bulunması halinde değerlendirmede bu raporlar da dikkate alınır. Şahit
numunenin analizinin güvenilirliğini şüpheye düşürecek ihlallerin tespiti
halinde, şahit numune analiz sonucu dikkate alınmaz.
2.4.8. Komisyon
tarafından yapılacak değerlendirme sonuçları ve komisyon kararları, incelenen
her ürün için ayrı ayrı olmak üzere, şekli ve içeriği Genel Müdürlükçe
belirlenen tutanakla kayıt altına alınır.
2.4.9. Komisyon tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda
ürünün uygun olduğuna karar verilmesi halinde, kararın gerekçesi ile
birlikte komisyon kararı tutanakla kayıt altına alınır.
2.4.10. Komisyon
tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda ürünün uygun olmadığına karar
verilmesi halinde, kararın gerekçesi ve bu yaptırımların muhatabı olan iktisadi
işletmeci belirlenerek;
*
Uygunsuzluğa ilişkin Kanunda öngörülen idari para cezası ve diğer yaptırımların
(Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin dördüncü
fıkrasında belirtilen önlemlerden komisyonca uygun görülenlerin) uygulanmasına,
*
Uygunsuzluğun sadece ürüne ilişkin uygunluk işareti veya teknik
düzenlemenin gerektirdiği teknik dosya, etiket ve talimatların bulunmamasından,
eksik veya yetersiz olmasından veya yanlış kullanılmasından kaynaklandığının
tespit edilmesi halinde, Kanunda öngörülen idari para cezası ile öncelikli
olarak uygunsuzluğun giderilmesine yönelik düzeltici önlem planının
iktisadi işletmeci tarafından sunulmasına, aksi takdirde Piyasa Gözetimi ve
Denetimi Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen
önlemlerin uygulanmasına,
*
Komisyonca alınan kararların gereğinin iktisadi işletmeci tarafından yerine
getirilmemesi halinde, bölge müdürlüğü tarafından Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Yönetmeliğinin 12 nci maddesindeki işlemlerin yapılmasına
ilişkin
komisyon kararı tutanakla kayıt altına alınır.
2.4.11. Komisyon
tarafından karar verilecek olan idari para cezalarının etkili, orantılı ve
caydırıcı olacak şekilde belirlenmesine dikkat edilir.
2.4.12. Uygunsuzluğun
sadece ürüne ilişkin uygunluk işareti veya teknik düzenlemenin gerektirdiği
teknik dosya, etiket ve talimatların bulunmamasından, eksik veya yetersiz
olmasından veya yanlış kullanılmasından kaynaklandığının tespit edilmesi
halinde uygulanacak idari para cezalarının Kanunda ayrı ayrı düzenlendiği
dikkate alınır. Bu madde kapsamında birden çok uygunsuzluk tespit edilmesi
halinde en ağır olan idari para cezası uygulanır.
2.4.13. İdari
para cezasına konu uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrar edildiğinin anlaşılması
halinde, Kanunun 20 nci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca her tekrar için
bir önceki idari para cezasının iki katı uygulanmasına ilişkin karar alınır. (Örneğin,
daha önceki idari para cezasına konu uygunsuzluk Kanunun 7 nci maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendine aykırılık ise, tekrar bu bende aykırılığın tespit
edilmesi halinde idari para cezasının iki katı uygulanmasına ilişkin karar
alınır.)
2.4.14. Daha
önce komisyon kararı uyarınca idari yaptırım uygulanan bir ürüne yönelik
sunulan düzeltici önlem planı kapsamında, ürünün yeniden piyasaya arz talebinin
olması halinde, bu talep komisyon tarafından değerlendirilir ve komisyon kararı
tutanakla kayıt altına alınır.
2.5. RİSK DEĞERLENDİRME KOMİSYONU KARARINA İLİŞKİN
İŞLEMLER
2.5.1. Komisyon
karar tutanakları uygulanmak üzere bölge müdürlüğü makamına yazı ile derhal
iletilir. Tutanakların bir örneği ayrıca komisyon toplantısından sonraki 5 gün
içinde yazı ile Genel Müdürlüğe iletilir.
2.5.2. Komisyon
kararları, denetimlerde etkinliğin sağlanması, mükerrerliğin önlenmesi veya iki
yıl içinde tekrar eden uygunsuzlukların takibi amacıyla, şekli ve içeriği Genel
Müdürlükçe belirlenen liste ile ürün güvenliği servislerine iletilmek üzere
komisyon toplantısından sonraki 5 gün içinde diğer bölge müdürlüklerine
iletilir.
2.5.3. Uygun Olduğuna Karar Verilen Ürünlere İlişkin
İşlemler:
Komisyon
tarafından uygun olduğuna karar verilen ürünlerle ilgili olarak, bölge
müdürlüğünde muhafaza edilen şahit numunenin veya laboratuvara gönderilen
numunenin;
*
Özelliğini kaybetmemesi halinde, ilgili servis tarafından iktisadi işletmeciye
söz konusu numunelerin geri alınması gerektiği yazı ile bildirilir. Tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde geri alınmayan numuneler, Çevre, Şehircilik
ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerine intikal ettirilir.
*
Özelliğini kaybetmesi halinde, ilgili servis tarafından tutanak
düzenlenerek imha edilmesi sağlanır. Bu durumda imalatçı/ithalatçı firmanın
ürünün bedelinin iadesine ilişkin yazılı talebinin olması halinde bu bedel
bölge müdürlüğünce ödenir. Ancak talep dilekçesinin ekinde bölge müdürlüğü
adına düzenlenen fatura, numune bedelinin yatırılacağı hesaba ait IBAN numarası
ile talep eden firmanın vergi borcu olmadığına ilişkin yazının yer alması
gerekir.
2.5.4. Uygun Olmadığına Karar Verilen Ürünlere İlişkin
İşlemler:
2.5.4.1. Komisyon
tarafından uygun olmadığına karar verilen ürünlere ilişkin;
*
Bölge müdürlüğünce, Genel Müdürlük tarafından belirlenen örneğe uygun şekilde
idari para cezası ile birlikte diğer önlemleri içeren ceza tebligatı düzenlenir
ve ilgili iktisadi işletmeciye tebliğ edilir.
*
Ceza tebligatı uyarınca ilgili iktisadi işletmeci tarafından 15 iş günü içinde
düzeltici önlem planı sunulması halinde bu plan ilgili servis tarafından
değerlendirilir ve gerek görülmesi halinde sunulan planda değişiklik
yapılabilir. Planın uygun bulunması halinde uygunsuzluğun niteliği, ürünün
özelliği ve piyasadaki yaygınlığı değerlendirilerek altı ayı geçmemek üzere
süre verilir ve bu durum yazı ile bildirilir. Mücbir sebeplerin varlığının
kanıtlandığı durumlarda altı ayı geçmemek üzere ek süre verilir.
2.5.4.2. Komisyon
kararı uyarınca, uygunsuzluğun sadece ürüne ilişkin uygunluk işareti
veya teknik düzenlemenin gerektirdiği teknik dosya, etiket ve talimatların
bulunmamasından, eksik veya yetersiz olmasından veya yanlış kullanılmasından
kaynaklandığına karar verilmesi halinde;
*
Bölge müdürlüğünce, Genel Müdürlük
tarafından belirlenen örneğe uygun şekilde ceza tebligatı düzenlenir. Ceza
tebligatında idari para cezası ile birlikte uygunsuzluğun giderilmesine yönelik
düzeltici önlem planının sunulması gerektiği belirtilir ve iktisadi işletmeciye
tebliğ edilir.
*
2.5.4.1. maddesindeki usullere göre düzeltici önlem planının sunulmaması veya
sunulan düzeltici önlem planının gereklerine uyulmaması halinde ilgili servis
tarafından tespit yapılır. Bu durumda, komisyon tarafından belirlenen idari
önlemleri içeren ceza tebligatı bölge müdürlüğünce iktisadi işletmeciye tebliğ
edilir.
2.5.4.3. Komisyon
tarafından risk taşıdığına karar verilen uygun olmayan ürünler GÜBİS'te
duyurulur. Buna ilişkin olarak ceza tebligatının iktisadi işletmeciye
tebliğinden itibaren 3 gün içinde bölge müdürlüğü sorumlu personeli tarafından
sisteme gerekli kayıtlar yapılır.
2.5.4.4. Bölge
müdürlüğünce iktisadi işletmeciye tebliğ edilen idari yaptırımların yerine
getirilip getirilmediği ilgili servis tarafından takip edilerek gerekli
tespitler yapılır. Ürünün internet üzerinden satışının yapılıp yapılmadığı
kontrol edilerek varsa ilgili aracı hizmet sağlayıcılara Kanunun 17 nci maddesi
kapsamında bildirim yapılır.
2.5.4.5. İdari
yaptırımlara muhatap iktisadi işletmecinin başka bir bölge müdürlüğünün
sorumluluk alanında bulunması halinde, iktisadi işletmeciye tebliğ edilen idari
yaptırımların yerine getirilip getirilmediğinin takibinin yapılması ilgili
bölge müdürlüğünden yazı ile talep edilir. İlgili bölge müdürlüğü tarafından
gerekli takibat yapılarak idari yaptırımların yerine getirilmesi sağlanır ve
sürece ilişkin ilgili bilgi ve belgelerle birlikte takibat sonuçları talep eden
bölge müdürlüğüne iletilir.
2.5.4.6. İdari
para cezalarına ilişkin olarak, ceza tebligatının tebliğ tarihinden itibaren
bir aylık süre içinde ödeme yapıldığına dair bilgi ve belgelerin bölge
müdürlüğüne ibraz edilmediği durumda, ilgili servis tarafından 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca söz konusu kamu
alacaklarının takibi ve tahsili amacıyla iktisadi işletmecinin faaliyette
bulunduğu ildeki vergi dairesine yazı yazılır. Yazı ekinde ceza tebligatının
bir örneği, tebliğ mazbatası veya e-tebligat ekran görüntüsü ile laboratuvar
test bedeline ilişkin belge ve varsa taşıma masraflarına ilişkin belgenin birer
örneği iletilir.
2.5.4.7. İdari
önlemlerin gereklerinin bölge müdürlüğü tarafından yerine getirildiği
durumlarda, yapılan masraflar genel hükümlere göre ilgili iktisadi işletmeciye
rücu edilir.
2.5.4.8. İdari
yaptırımlara muhatap iktisadi işletmecinin süresi içerisinde dava yoluna
başvurup başvurmadığı ilgili servis tarafından kontrol edilerek, dava yoluna
başvurulmadığı durumlarda bölge müdürlüğünce laboratuvarda bulunan numunelerin
geri alınması gerektiği ve bu numunelerin uygun hale getirilmeden piyasada
bulundurulamayacağı yazılı olarak bildirilir. Yazının tebliğ tarihinden
itibaren bir ay içinde iktisadi işletmeci tarafından geri alınmayan numune,
bölge müdürlüğü tarafından tutanak düzenlenerek imha edilir veya ettirilir.
Dava yoluna başvurulan durumlarda, bu işlemler idari yaptırım kararının
kesinleşmesinden sonra yapılır. İdari yaptırımların mahkeme tarafından iptaline
karar verilmesi halinde 2.5.3. maddesinde belirtilen usullere göre işlem
yapılır.
2.6. İDARİ PARA CEZALARINA İLİŞKİN DİĞER HUSUSLAR
2.6.1. Komisyon
kararı sonucunda uygun bulunmayan ürüne ilişkin bölge müdürlüğünce düzenlenen
ceza tebligatının iktisadi işletmeciye tebliğinden itibaren düzeltici önlem
planının sunulmaması veya planın gereklerinin yerine getirilmemesi veya eksik
yerine getirilmesi durumlarında, Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının
(ç) bendi kapsamında idari para cezası uygulanır.
2.6.2. İktisadi
işletmecinin piyasaya arz ettiği ürünlerin taşıdığı risklerin ortadan
kaldırılması amacıyla yapılan faaliyetlerde Bakanlığın veya bölge müdürlüğünün
talimatlarını yerine getirmemesi durumunda Kanunun 20 nci maddesinin birinci
fıkrasının (ç) bendi kapsamında idari para cezası uygulanır.
2.6.3. Bölge
müdürlüğünce dağıtıcıdan alınan numunelerin bedelinin imalatçı/ithalatçı
tarafından dağıtıcıya ödenmediği konusunda bölge müdürlüğüne başvuru yapılması
halinde, Kanunun 20 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca idari para cezası
uygulanır.
2.6.4. Kanun
kapsamında dağıtıcıdan toplanan ve işlevsiz hale getirilen veya imha edilen
ürünlerin satış değerinin imalatçı/ithalatçı tarafından dağıtıcıya ödenmemesi
veya uygun muadilleriyle değiştirilmemesi durumunda, ilgili imalatçı/ithalatçı
hakkında Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında
idari para cezası uygulanır.
2.6.5. İktisadi
işletmeci tarafından geri çağırma önleminin uygulandığı durumlarda Kanunun 19
uncu maddesinde yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, Kanunun
20 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında idari para cezası
uygulanır.
2.6.6. İktisadi
işletmeci tarafından alınan önlemlerin duyurulmasına ilişkin Kanunun 18 inci
maddesinde yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, Kanunun 20
nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (e) bentleri kapsamında idari para
cezası uygulanır.
2.6.7. Komisyon
kararı sonucunda uygun bulunmayan bir ürünün internet üzerinden veya
televizyon/radyo gibi medya araçları üzerinden tanıtım ve satışının
yapılmasıyla ilgili olarak Kanunun 17 nci maddesinde yer alan yükümlülüklerin
yerine getirilmemesi halinde, Kanunun 20 nci maddesinin beşinci fıkrası
kapsamında idari para cezası uygulanır.
2.6.8.
İktisadi İşletmecilerin, aracı hizmet sağlayıcıların ve medya hizmet
sağlayıcıların Kanunun 12 nci maddesinde yer alan izlenebilirliğe ilişkin
yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi halinde, Kanunun 20 nci maddesinin
birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında idari para cezası uygulanır.
2.6.9. Uygulanacak
idari para cezalarının miktarlarının belirlenmesinde ürünün piyasaya arz tarihi
ile her yıl yeniden değerleme oranı ile (7223 Sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik
Düzenlemeler Kanunu ile Düzenlenmiş Olan İdari Para Cezalarının Yeni
Değerlerinin Duyurulmasına İlişkin Tebliğ) güncellenen ceza miktarları dikkate
alınır.
3. CİDDİ RİSK DURUMUNA YÖNELİK İŞLEMLER
3.1. Bir
ürünün yaralanma, can kaybı gibi olumsuz durumlara yol açtığının öğrenilmesi
veya ciddi risk taşıdığına ilişkin ihbar veya şikayet alınması veya ciddi risk
taşıdığının resen veya denetim faaliyetleri esnasında tespit edilmesi
durumlarında, ürüne yönelik acil müdahale işlemlerinin yapılması gerektiği
değerlendirilebilir.
3.2. Ciddi
risk durumunun ve acil müdahale gerekliliğinin Genel Müdürlükçe belirlenmesi
halinde, Genel Müdürlük tarafından ilgili bölge müdürlüğüne acil denetim
talimatı iletilir.
3.3. Ciddi
risk durumunun ve acil müdahale gerekliliğinin bölge müdürlüğünce belirlenmesi
halinde, ilgili bölge müdürlüğü tarafından ivedilikle Genel Müdürlüğe yazılı
olarak bildirim yapılır. Söz konusu bildirimde ürüne ilişkin marka, model,
imalatçı, ithalatçı veya dağıtıcı bilgileri ile ciddi riske ilişkin bilgilere
yer verilerek denetim süreci Genel Müdürlük koordinasyonunda yürütülür.
3.4. İlgili
bölge müdürlüğü makamının onayıyla ürünün piyasaya arzının veya piyasada
bulundurulmasının geçici olarak durdurulmasına karar verilir. Kararda;
geçici durdurmanın gerekçesine, ürünlerin piyasaya arzına devam edilmesi
halinde Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca idari
para cezasının uygulanacağı hususuna, tüm dağıtıcıların ve risk altındaki
grupların bilgilendirilmesi gerektiğine yer verilir.
3.5. Bölge
müdürlüğünce uygulanan ürünün piyasa arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici
durdurulması kararının süresi en fazla dört gündür. Ancak, ürünün test
edilmesi, gerekli değerlendirme ve kontrollerinin yapılması veya talep edilen
bilgilerin sunulması için teknik gerekçelerle daha fazla süreye ihtiyaç
duyulması halinde bu süre uzatılabilir.
3.6. Söz
konusu karar, ürünün imalatçısına/ithalatçısına veya dağıtıcısına ivedilikle
elden tebliğ edilerek, üründen 2.2.8. maddesindeki usullere göre numune alınır.
Alınan numune "acele" ibaresiyle laboratuvara iletilir.
3.7. İlgili
iktisadi işletmeciden Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer
alan bilgi ve belgeler talep edilerek "acele" ibaresiyle savunması talep
edilir. Savunma yazısı ivedilikle elden tebliğ edilir.
3.8. Test
veya muayene sonuç raporunun bölge müdürlüğüne ulaşmasını müteakip, iktisadi
işletmecinin savunmasının ulaşıp ulaşmadığına bakılmaksızın, Komisyon
ivedilikle toplanarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgeleri değerlendirir.
3.9. Komisyon
tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda ürünün uygun olduğuna karar
verilmesi halinde karar gerekçesi ile birlikte tutanakla kayıt altına alınır.
2.5.3. maddesindeki işlemler yürütülür. Bu durumda, bölge müdürlüğünce geçici
durdurma kararının kaldırıldığı iktisadi işletmeciye ivedilikle tebliğ edilir.
3.10. Komisyon
tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda ürünün uygun olmadığına karar
verilmesi halinde 2.5.4. maddesindeki işlemler yürütülür.
3.11. İktisadi
işletmecinin savunmasının komisyon kararı alındıktan sonra ulaşması halinde,
karar gözden geçirilir.
4. GÖNÜLLÜ ÖNLEM FAALİYETİNE YÖNELİK
İŞLEMLER
4.1. Piyasaya
arz edilen veya piyasada bulundurulan bir ürünün uygun olmadığının Bakanlık
denetiminden önce iktisadi işletmeci tarafından tespit edilmesi halinde, bu
ürüne yönelik gönüllü önlem faaliyeti gerçekleştirilebilir.
4.2. Gönüllü
önlem faaliyetinde bulunacak iktisadi işletmeci tarafından bu faaliyete dair
tüm bilgi ve belgelerle faaliyeti tamamlamak için ihtiyaç duyulan süre
belirtilerek ilgili bölge müdürlüğüne yazılı başvuru yapılmalıdır. Başvurunun
Genel Müdürlüğe yapılması halinde, bu başvuru Genel Müdürlük tarafından gereği
için ilgili bölge müdürlüğüne iletilir.
4.3. Gönüllü
önlem faaliyetine ilişkin başvuruda, uygunsuzluğun giderilmesi ve riskin
ortadan kaldırılması için ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada
bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi, geri çağrılması,
dağıtıcıların bu önlemden haberdar olmaları, ürünün taşıdığı riskler hakkında
tüketicilerin uyarılması gibi tedbirlerden hangilerinin ne kadar süre içinde
uygulanacağı belirtilmelidir.
4.4. İktisadi
işletmecinin gönüllü önlem başvurusu, sunulan bilgi ve belgeler kapsamında
ilgili servis tarafından değerlendirilerek faaliyetin süresi belirlenir. Bu
süre altı aydan fazla olamaz. Mücbir sebeplerin varlığının kanıtlandığı durumlarda
altı ayı geçmemek üzere ek süre belirlenir.
4.5. Bölge
müdürlüğünün kararı iktisadi işletmeciye yazı ile bildirilir. Gönüllü önlem
faaliyeti sonrasında ürünün bölge müdürlüğünün değerlendirmesine sunulmadan
piyasaya arz edilemeyeceği hususu da yazıda belirtilir.
4.6. Bölge
müdürlüğünün kararı, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde göz önünde
bulundurulmak üzere diğer bölge müdürlüklerine ve Genel Müdürlüğe iletilir.
Ayrıca, bölge müdürlüğü, gönüllü önlem faaliyetine konu ürüne ilişkin bilgileri
GÜBİS'te yayınlar.
4.7. Gönüllü
önlem faaliyetinin sonuçları iktisadi işletmeci tarafından yazı ile ilgili
bölge müdürlüğüne bildirilir.
4.8. Gönüllü
önlem faaliyeti kapsamında tekrar piyasaya arz edilmesi öngörülen ürünler söz
konusu ise, bu durum bölge müdürlüğünün değerlendirmesine sunulur. İktisadi
işletmeci tarafından sunulan bilgi ve belgeler ilgili servis tarafından
değerlendirilerek gönüllü önleme konu uygunsuzluğun giderilip giderilmediği
tespit edilir. Gerek görülmesi halinde iktisadi işletmeciden test veya muayene
raporu talep edilebilir. Bölge müdürlüğünün kararı iktisadi işletmeciye yazı
ile bildirilir.
4.9. Bölge
müdürlüğünün kararı, gönüllü önleme konu ürüne ilişkin genel uygunluk verildiği
anlamına gelecek ifade veya beyanlar içermemelidir.
4.10. Gönüllü
önlem başvurusunda bulunulmasına rağmen kararlaştırılan süre içinde gerekli
faaliyetlerin gerçekleştirilmemesi veya eksik gerçekleştirilmesi durumunda
gerek görülmesi halinde bölge müdürlüğünce piyasa gözetimi ve denetimi
faaliyetleri yürütülebilir.
5. İDARİ DAVALARA YÖNELİK İŞLEMLER
5.1. 7223
sayılı Kanunda, bu Kanun kapsamında uygulanan idari yaptırım kararlarına karşı
idari yargı yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir. İdare mahkemelerinde
açılan davalarda talep edilen bilgi ve belgeler bölge müdürlüğünce ilgili
mahkemeye iletilir.
5.2. Bölge
müdürlüğünce gerek görülmesi halinde dava kapsamında yer alan hususlarla ilgili
olarak Genel Müdürlükten görüş alınabilir.
5.3. İdare
mahkemesi tarafından bölge müdürlüğünce yapılan işlemin yürütmesinin
durdurulmasına veya iptaline karar verilmesi halinde, idari önlemlerin takibi
başka bir bölge müdürlüğünün sorumluluk alanında ise söz konusu karar ilgili
bölge müdürlüğüne yazı ile iletilir. Mahkeme kararında idari para cezalarının
tahsilatını etkileyen hususların bulunması halinde, bu karar ivedilikle ilgili
vergi dairesine bildirilerek gerekli işlemlerin yapılması talep edilir.
5.4. İdare
mahkemesi tarafından bölge müdürlüğünce yapılan işlemin yürütmesinin
durdurulmasına veya iptaline ilişkin karar verilmesi halinde GÜBİS kayıtları
sorumlu personel tarafından sistemden kaldırılır.
6. REHBERLİK ve BİLGİLENDİRME
ÇALIŞMALARI
6.1. Ürün
güvenliğine ilişkin rehberlik ve bilgilendirme çalışmaları piyasa gözetimi ve
denetimi faaliyetlerinin önemli bir alanı olarak değerlendirilmeli ve bu
çalışmalar da hassasiyetle yürütülmelidir.
6.2. Genel
Müdürlükçe belirlenen denetim planı kapsamında veya bölge müdürlüklerince resen
yapılan rehberlik ve bilgilendirme çalışmaları imalatçıya, ithalatçıya,
dağıtıcıya ve tüketiciye yönelik gerçekleştirilebilir.
6.3. Çalışmalar
kapsamında firma bazında veya sektörel bazda bilgilendirme ve eğitim
ziyaretleri gerçekleştirilerek, mevzuat ve uygulamalar hakkında farkındalık
oluşturacak faaliyetler yapılır. Bu faaliyetler, ziyaretler dışında bölge
müdürlüğünce organize edilecek toplantılar şeklinde de gerçekleştirilebilir.
Ayrıca sektörel fuarlara veya etkinliklere katılım sağlanarak bilgilendirme
çalışmaları yapılmasının ve gelişmelerin takip edilmesinin piyasa gözetimi ve denetimi
faaliyetlerinde etkinliği artıracağı göz önünde bulundurulmalıdır.
6.4. Rehberlik
ve bilgilendirme çalışmaları kapsamında sektör temsilcileri tarafından
iletilecek görüş ve öneriler ile bölge müdürlüğünce tespit edilecek hususlar,
sorunlar veya çözüm önerileri Genel Müdürlüğe yazılı olarak bildirilir.
6.5. Tüketicilere
yönelik gerçekleştirilecek rehberlik ve bilgilendirme çalışmalarında ürün
grupları bazında risk esaslı bir yaklaşımla tüketicilerin ürün güvenliğine
yönelik bilinç düzeylerini ve farkındalıklarını artıracak faaliyetler
planlanmalı veya bu yönde gerçekleştirilen faaliyetlere katılım sağlanmalıdır.
6.6. Tüketicilere
yönelik gerçekleştirilecek rehberlik ve bilgilendirme çalışmalarında, ürün
güvenliği kapsamında şikayet mekanizmaları, hak arama ve başvuru yolları, uygun
olmayan ürünlere ilişkin yetkili kuruluşlar ya da firmalar tarafından yapılan
duyuruların takip edilmesinin önemi gibi konularda bilinç düzeyini artırıcı
faaliyetler yapılmalıdır.
6.7. Diğer
kurum ve kuruluşlar tarafından ürün güvenliği kapsamında yapılacak rehberlik ve
bilgilendirme çalışmalarına katılım talep edilmesi halinde bu çalışmalara
katılım sağlanmalıdır.
7. İSTATİSTİKİ VERİLER ve RAPORLAMA
İŞLEMLERİ
7.1. Bölge
müdürlüklerince yürütülen piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin
istatistiki veriler en geç her ayın son günü şekli ve içeriği Genel Müdürlükçe
belirlenen "Aylık PGD Faaliyet Tablosu" kullanılarak e-postayla ve yazılı
olarak Genel Müdürlüğe gönderilir.
7.2. Piyasa
gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde ve uygulanacak politikalarda etkinliğin
sağlanması amacıyla, faaliyetlere ilişkin istatistiki veriler eksiksiz ve
hatasız bir şekilde raporlanır.
7.3. Raporlama
döneminde herhangi bir piyasa gözetimi ve denetimi faaliyeti
gerçekleştirilmemesi halinde bu durum gerekçesi ile birlikte e-postayla ve
yazılı olarak Genel Müdürlüğe bildirilir.
7.4. Süreç
takibi gerektiren denetimlere ilişkin veriler "Aylık PGD Faaliyet Tablosu"nda
ilgili bölüm seçilerek özellikle belirtilir ve süreç boyunca yapılan işlemler
Genel Müdürlüğe raporlanır.
8. DİĞER HUSUSLAR
8.1. İktisadi
işletmecilerle yapılan yazışmalarda öncelikle elektronik tebligat yöntemi
kullanılır. Bu yöntemin kullanılamadığı durumlarda posta yoluyla tebligat
yapılır. Elden tebliğ yönteminin seçildiği istisnai durumlarda tebliğden imtina
edilmesi halinde yazışma iadeli taahhütlü olarak posta yoluyla yapılır.
8.2. İdari
para cezası gerektiren durumlarda zamanaşımı süreleri göz önünde bulundurularak
işlem tesis edilir.
8.3. İdari
yaptırıma konu uygun olmayan ürünün piyasaya arz tarihinde yürürlükte olan
Kanunda muhatap lehine idari yaptırım hükümlerinin bulunması durumunda bu
hükümlerin uygulanması gereklidir. Tereddüt oluşan konularla ilgili olarak
Genel Müdürlükten veya hukuk birimlerinden görüş alınabilir.
8.4. Taklit
veya sahte ürün iddiası içeren başvurularla ilgili olarak, konunun fikri ve
sınai mülkiyet hakları kapsamında adli yargının yetki alanına girdiği
belirtilerek başvuran tarafa bilgilendirme yapılır. Bununla birlikte, gerek
görülmesi halinde bu tür ürünlerle ilgili olarak ürün güvenliği denetimi
gerçekleştirilebilir.
8.5. Komisyon
değerlendirmesi sonucunda uygun olduğuna karar verilen bir ürünün test raporu
örneğinin ilgili iktisadi işletmeci tarafından 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında
yazılı olarak talep edilmesi halinde, raporun bir örneği bölge müdürlüğünün
yazısı ile talep edene verilebilir. Ancak bu raporun tüketicileri yanıltacak
veya rakip firmalar aleyhine haksız rekabete yol açacak şekilde (ürün
Bakanlık onaylıdır, güvenlidir, uygundur, risk taşımamaktadır, … vb. ifade ve
görüntülerin kullanılması) ticari uygulamalarda ve reklamlarda
kullanılamayacağı aksi halde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
kapsamında işlem yapılacağı yazıda belirtilmelidir.
8.6. Komisyon
değerlendirmesi sonucunda uygun olduğuna karar verilen bir ürüne ilişkin
iktisadi işletmecinin talebi üzerine "Bakanlıkça uygun/güvenli/onaylı… vb."
ifadelerini içeren herhangi bir yazı veya belge düzenlenemez.
8.7. Denetime konu ürüne ilişkin olarak
iktisadi işletmeci tarafından test veya muayene raporu ibraz edilmesi halinde
test kuruluşunun akreditasyona sahip olup olmadığı TÜRKAK kayıtlarından veya www.iaf.nu
adresinde yer alan "IAF Members & Signatories" bölümünden
sorgulanabilir.