Deniz ve karayolu taşımacılığında teminat sistemi, transit taşımacılıkta DAC teminatı sistemi

T.Ç. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı . :B,02. /.GÜM,0,06.00,23.674/173 Konu : 08.03.2006 / 05700 yazıda ilgi tutulmuştur. Konuyla ilgili olarak 2009/62 Sayılı Genelge Yayımlanmıştır. 28.10.2004 / 29866 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE İstanbul Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü'nden alınan 15.10.2004 tarihli 80755 sayılı yazıda özetle, Müsteşarlığımız ile İstanbul ve Marmara, Ege, Akdeniz, Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası arasında 13.12.2000 tarihinde imzalanan Global Teminat Sistemi kapsamında yapılacak taşımalara ilişkin Protokol'den bahisle bağlantıları liman gümrük idarelerinde, anılan sistemde yer alan Oda üyesi firmaların yoğun bir şekilde global teminatı (DAC teminatı) kullandıkları, UND ve RODER kefaleti altındaki global teminat uygulamalarında transit taşımalar belli şartlara bağlanmasına rağmen DAC teminatı için herhangi bir şartın belirlenmediği; bu nedenle, DAC teminatından yararlanan firmaların kendi adlarına kayıtlı DAC teminatlarını, belirledikleri ücretler karşılığında kendilerince taşıması yapılmayan, konşimentosu düzenlenmeyen ve yine kendilerine ait olmadığı gibi kendilerince de kiralanmayan araçlara yüklenen transit eşya için eşya sahibine ticari bir faaliyet şekliyle kullandırdıkları belirtilerek DAC teminatın kullandırılmasının da belli kriterlere bağlanarak denetim altına alınması, taşımayı yapan veya alt özet beyanı veren firmaların DAC teminat listesinde kayıtlı olması halinde mezkur teminatın kullandırılması istenilmektedir. Bilindiği üzere, Global Teminat Sistemi 2000/69 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 37/d maddesinde yer alan "Deniz ve karayolu taşımacılığında global teminat uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemeye Müsteşarlık (Gümrükler Genel Müdürlüğü) yetkilidir." hükmü gereğince sadece taşımacı firmalara bir kefil kuruluş kefaleti altında uygulanan bir sistemdir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na bağlı Gümrük Yönetmeliği'nin 119 uncu maddesinde transit rejiminde taşıma belgeleri beyannameye eklenmesi gereken belgeler arasında sayılmış; anılan yönetmeliğin 123 üncü maddesinde de taşıma belgeleri tanımlanmış; mezkur Yönetmeliğin 20 nolu ekinde ise beyannamenin 50 nolu "asıl sorumlu" (şahsen veya yetkili temsilcisi aracılığı ile eşyayı transit rejimine tabi tutan kişi) başlıklı kutusunun transit rejiminde doldurulmasının ve ilgili kişi tarafından imzalanması gerektiği hususları düzenlenmiştir. Diğer taraftan, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 49 uncu maddesi "a)Yurtiçi eşya ve kargo taşımalarında, yetki belgesi sahiplerinin taşıma senedi düzenlemesi zorunludur. Türk Ticaret Kanunu'nun 769 uncu maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, taşıma senedinde, taşımacı, gönderen ve alıcının unvanı, adresi, iletişim bilgileri, eşyanın cinsi, miktarı, niteliği, teslim alma ve teslim edilme yerleri ve şartları, taşıma süresi, taşıma şartları, taşıma ücreti, taşımacının vergi numarası ve varsa sigorta poliçesinin belirtilmesi zorunludur. - b) Uluslararası eşya taşımalarında sevk irsaliyesi aranmaz, uluslararası geçerliliği olan belgeler kullanılır. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşma ve sözleşmelerin hükümleri saklıdır." hükmünü amirdir. Bu itibarla, transit beyannamesinin 50 nolu asıl sorumlu kutusunda yer alan firmanın beyanname eki taşıma senedini (sevk irsaliyesini) düzenleyen firma olması ve bu firmanın DAC teminatından yararlanacak firmalar listesinde bulunması halinde DAC teminatının kullandırılması gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. DAĞITIM : Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine